İskoçya'da NHS Grampian kritik olay ilan etti

İskoçya'da NHS Grampian (İskoçya'nın kuzeydoğusunda sağlık hizmeti veren kamu kuruluşu), acil servisler üzerindeki "aşırı baskı" nedeniyle kritik olay ilan etti. Kuruluş, Aberdeen Royal Infirmary ile Elgin'deki Dr Gray's Hospital acil bölümlerinin talebi karşılamakta zorlandığını açıkladı.

NHS Grampian yöneticisi Shantini Paranjothy, bakım hizmetlerinin de baskı altında olduğunu ve pazartesi günkü yerel resmi tatil öncesinde hasta kapasitesine ulaşıldığını belirtti. Paranjothy, bazı ambulansların NHS Tayside ve NHS Highland gibi diğer bölgelere yönlendirileceğini, hastaların tedavi için "daha uzun bekleme süreleriyle" karşılaşabileceğini söyledi.

Paranjothy, hastaneden taburcu olacak hastaların yakınlarından, yatakların ihtiyaç sahiplerine kullanılabilmesi için "hızlı bir şekilde taburcu edilmelerine" yardımcı olmalarını istedi. Bu, kuruluşun Aralık 2024'ten bu yana ilan ettiği ilk kritik olay oldu.

Bakanlık ve muhalefetten açıklamalar

Paranjothy, "İskoçya Ambulans Servisi, NHS Tayside ve NHS Highland dahil kilit ortaklarla birlikte çalışıyoruz. Ambulansları yalnızca kesinlikle gerekli olduğunda başka bölgelere yönlendiriyoruz ve tüm hastaların güvenli ve iyi bakılmasını sağlıyoruz" dedi. "Daha uzun bekleyen veya gerekli bakım için daha uzağa gitmek zorunda kalan herkesten özür dileriz" ifadelerini kullandı.

İskoç hükümeti kritik olayı, bir sağlık kuruluşunun "kritik hizmetleri sunma yeteneğini kaybetmesi veya hasta ve personelin zarar görme riski altında olması" ile sonuçlanan yerel kesinti olarak tanımlıyor. İskoçya'da en son kritik olay, Haziran 2025'te NHS Highland'da yaşanan bir bilgi teknolojileri arızası nedeniyle ilan edilmişti.

İskoç Muhafazakar Parti Kuzeydoğu milletvekili Liam Kerr, kararı "son derece endişe verici" olarak nitelendirdi. Kerr, "Hayatlar riske atılıyor, personel dayanılmaz bir baskı altında ve hastalar sağlık kuruluşunda süren krizin yükünü çekiyor" dedi. "Ambulansların bazı durumlarda yüzlerce mil ötedeki Highland ve Tayside'a yönlendirilmesi son derece endişe verici. Bu kesinlikle yaşanmamalı" diye ekledi.

Sağlık Sekreteri Angela Constance ise İskoç hükümetinin acil servis performansını iyileştirmeye ve uzun gecikmeleri çözmeye kararlı olduğunu söyledi. Constance, "İskoçya'nın karşılaştığı zorluklar Birleşik Krallık'ın geri kalanına kıyasla benzersiz olmasa da, insanların ihtiyaç duydukları bakımı mümkün olduğunca hızlı almasını sağlamaya odaklandım ve mevcut durum devam edemez" dedi.

Constance, hastanelerde hasta akışını iyileştirmek için yeni bir ulusal plan yayımladıklarını ve en uzun süre tedavi bekleyenleri desteklemek için 90 milyon sterlinlik özel fon sağladıklarını belirtti. Sağlık Sekreteri, acil servisler üzerindeki baskının "hastaların sosyal bakım ortamlarına taburcu edilmesindeki gecikmelerden" etkilendiğini, bunun yerel konseylerin sorumluluğunda olduğunu ve tüm tarafların bu konuda birlikte çalışması gerektiğini vurguladı.

Acil servislerde biriken baskı

İngiltere'de NHS (Ulusal Sağlık Servisi), Birleşik Krallık'ın dört ülkesinden biri olan İskoçya'da merkezi hükümetten bağımsız olarak İskoç hükümeti tarafından yönetiliyor. Acil servislerdeki yoğunluk ve taburcu süreçlerindeki gecikmeler, kış aylarında ve resmi tatillerde daha sık görülüyor. Tıbbi olarak taburcu edilmeye hazır ancak sosyal bakım hizmeti bekleyen hastalar, yatakların dolu kalmasına ve yeni hastaların kabul edilememesine yol açabiliyor.

Kritik olay ilanı, sağlık kuruluşlarının normal prosedürleri askıya alarak ek kaynak seferber etmesine olanak tanıyor. Ambulans yönlendirmelerinin bazı durumlarda hastaların kilometrelerce uzaktaki hastanelere taşınmasına neden olabileceği belirtiliyor.