HIV ve hepatit bulaşan öğrenciler için okulda anıt açıldı

İngiltere'nin Hampshire eyaletinde Alton kasabası yakınlarındaki Lord Mayor Treloar Okulu ve Koleji'nde, 1970'li ve 1980'li yıllarda kontamine (enfekte) kan ürünleriyle HIV ve hepatit bulaştırılan erkek öğrenciler için bir anıt açıldı. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi) doktorlarının bilgisi dahilinde yapılan tedaviler, çok sayıda çocuğun enfekte olmasına yol açtı. Anıt, bu olaydan sağ kurtulan eski öğrencilerin katıldığı bir törenle tanıtıldı.

Okul, hemofili (kanın pıhtılaşma bozukluğu) hastası çocuklara özel bakım sunuyordu. Edinilen bilgiye göre okula kayıtlı 122 hemofili hastası öğrenciden 2024'te Enfekte Kan Kamu Soruşturması'nın (Infected Blood Public Inquiry) raporu yayımlandığında yalnızca yaklaşık 30'u hayattaydı. Soruşturma, 1970-1987 arasında okula giden hemofili hastası öğrencilerden "çok azının" enfeksiyondan kurtulduğunu ortaya koydu. Raporda bu çocukların "araştırma nesnesi" gibi görüldüğü ve tehlikenin farkında olan NHS klinisyenleri tarafından izinleri olmadan deneylere tabi tutulduğu belirtildi.

Anıt iki öğrenciyi kucaklaşır halde tasvir ediyor

Alton yakınlarındaki kolejin bahçesine yerleştirilen anıt, biri kolu askıda, diğeri baston tutan iki öğrencinin birbirine sarılmasını betimliyor.

Okula ilk kez dokuz yaşındayken başlayan 55 yaşındaki Adrian Goodyear, tesisin manzarasına ilişkin "Ülkenin dalgalı tepeleri, yüzme havuzları, kanolar, bir Jacob dönemi konağı... İlk başta inanılmazdı" dedi. Goodyear, okuldayken hepatit ve HIV kaptı. "1985'te bir doktor gözyaşları içinde iki-üç yıllık ömrüm kaldığını söyledi" diye anlattı. "Bu bana beş erkek çocukla birlikte söylendi; doktor odada tek tek dolaşıp 'Sen... sen değil... sen... sen değil... sen HIV kaptın' dedi." Anıtın önemine değinen Goodyear, yaşanan skandalın "kamuoyunun bilincinde" tutulması ve ölenlerin onurlandırılması gerektiğini belirtti. "Burada bulunduğumuzda sözler verdik... Bir kış beş arkadaşımızı kaybettik. Onlara ve bugün burada olan diğer arkadaşlara asla pes etmeyeceğimize dair söz verdik" dedi.

1975-1983 arasında okula devam eden ve HIV ile hepatit C kapan 61 yaşındaki Gary Webster, çocukken yemek saatinde doktor odasına çağrıldığını ve kendisine iki yıl ömrü kaldığının söylendiğini aktardı. Anıtın "olanları hatırlamak ve bir daha yaşanmamasını sağlamak" için önemli olduğunu ifade etti.

1976-1983 arasında okuyan 59 yaşındaki Steve Nicholls ise anıtın "50 yıl önceki bizi, arkadaşları, olduğumuz şeyi" temsil ettiğini söyledi. "Kolejde o dönem oluşan yoldaşlık ve bağları yansıtıyor. Bu çocukların çoğunu 50 yıldır tanıyorum; sekiz yıl aynı okulda okuduk, birlikte oynadık, aynı yatakhanelerde yattık, birlikte tedavi gördük. Kardeş gibi olduk. Bize 'kan kardeşleri' derlerdi" dedi. Hayatta kaldıkları için suçluluk duyduklarını ekledi. 1976-1982 arasında okuyan Richard Warwick, anıtı "yoldaşlık, dostluk ve dayanışmanın simgesi" olarak niteledi.

Soruşturma, Treloar's'ta yürütülen tıbbi araştırmanın "başka yerlerde eşi benzeri görülmemiş düzeyde" olduğunu tespit etti. Soruşturma başkanı Sir Brian Langstaff, raporunda bunun "yalnızca Hampshire topluluğunda değil, tüm Birleşik Krallık'ta derin izler bıraktığını" yazdı. Collins Solicitors kıdemli ortağı Des Collins, törenin "yerel ve devlet düzeyindeki sorumlulukların gerçek sonuçlarını hatırlamakla ilgili" olduğunu belirtti.

Hayatta kalanlar hukuki mücadele başlattı

Eski öğrenciler, okulun vakfına karşı Yüksek Mahkeme'de hukuki girişim başlattı. Vakıf adına o dönem açıklama yapan Toby Riley-Smith KC, birçok eski öğrencinin etkilenenler arasında olmasından dolayı "çok üzgün" olduklarını söyledi ve bu trajedi nedeniyle mağdurların ve yakınlarının uzun süre acı çektiğini dile getirdi. Sir Brian Langstaff, olayı NHS tarihinin en kötü tedavi felaketi olarak tanımlamıştı. Birleşik Krallık genelinde enfekte kan skandalı mağdurlarına ödenen tazminat 2 milyar sterlini aştı.