İngiltere'de konut krizi için vergi reformu çağrısı

İngiltere'de konut piyasasına ilişkin tartışmalar, hükümetin vergi politikalarının yeterli olmadığı eleştirisiyle sürüyor. Oxford Üniversitesi akademisyeni John Muellbauer, ülkenin konut sistemini "dünyanın en işlevsizlerinden biri" olarak tanımladı. Muellbauer, Eylül ayında British Academy tarafından yayımlanan akademik makalesinde, İngiltere'nin ekonomik ve sosyal sorunlarının büyük bölümünün on yıllardır süren arazi ve konut politikası hatalarından kaynaklandığını belirtti.

Muellbauer, arazi piyasalarının kurumsal düzenlemelere, özellikle arazi kullanımı, finansal düzenleme ve emlak vergilendirmesine bağlı olduğunu vurguladı. Akademisyen, Hazine ve Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetim Bakanlığı'na sunduğu önerilerde, belediye vergisinin (council tax) daha adil bir yıllık ödemeye dönüştürülmesini ve bu reformun konut satışlarındaki damga vergisinin (stamp duty) kaldırılması için kullanılmasını öneriyor.

Damga vergisi piyasayı donduruyor

Habere göre, damga vergisi konut hareketliliğini azaltarak piyasayı donduruyor. Muellbauer ve diğer uzmanlar, bu verginin kaldırılmasının insanların ev değiştirmesini kolaylaştıracağını, özellikle küçük eve taşınmak isteyen yaşlı ev sahipleri için önemli olduğunu savunuyor. Önerilen sistemde, tüm konutlara yüzde 0,5 oranında yıllık vergi uygulandığında 150 bin sterlinlik bir ev yılda 750 sterlin, 3 milyon sterlinlik bir ev ise 15 bin sterlin ödeyecek.

Ancak uzmanlar, asıl sorunun 3 milyon sterlinlik lüks konut sahipleri değil, Londra, güneydoğu ve diğer büyük şehirlerin varlıklı banliyölerinde 1,5 milyon sterlinlik evlerde oturan profesyoneller olduğunu belirtiyor. Bu grubun belediye vergisi oranlarının iki katından fazla artarak 7 bin 500 sterline çıkması bekleniyor.

Hükümetin konut adımları sınırlı bulunuyor

Haber, hükümetin konut alanındaki son adımlarının yetersiz olduğu değerlendirmesini içeriyor. Maliye Bakanı John Healey'nin ilk bütçesinde, yeni konut alıcılarına yönelik gözden düşmüş yardım programının yeniden düzenlendiği, belediye konut yapımına ek kaynak ayrıldığı, ev sahiplerine ek vergi getirildiği ve evsizlikle mücadele sözü verildiği aktarılıyor. Ancak eleştirmenler, bu önlemlerin fiyatları artırmaktan ve geliştiricilerin kazancını büyütmekten öteye geçmeyeceğini savunuyor.

Muellbauer, konutun bir servet deposu olarak görülmesini engelleyen, insanların ucuza ev değiştirmesine olanak tanıyan ve gerçekten uygun fiyatlı konut arzını destekleyen kalıcı bir vergi reformuna ihtiyaç olduğunu ifade ediyor. Makalede, İngiltere'de konut fiyatlarının bir miktar soğuduğu ancak genç nesillerin makul fiyatlı bir eve ulaşmasını hâlâ engellediği belirtiliyor.