DSÖ: Ebola salgını en ölümcül seviyeyi aşmaya yaklaşıyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO, DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (DR Kongo) devam eden Ebola salgınının, mevcut hızla sürmesi halinde tarihin en ölümcül salgını olacağını belirtti. Tedros, gazetecilere yaptığı açıklamada, 2026'daki salgının, en az 11 bin kişinin ölümüne yol açan 2014-2016 salgınını 'gölgede bırakacağını' söyledi.

15 Mayıs'ta resmen ilan edilen salgında şu ana kadar en az 4 bin 300 vaka tespit edildi ve 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti. DSÖ Çarşamba günü yaptığı açıklamada, hastalığın yayılmasını üç ay içinde tersine çevirmeyi umduğunu ancak bunun, salgını tamamen bitirmek değil, bulaşmayı kontrol altına almak anlamına geldiği uyarısında bulundu.

Virusun gerisindeyiz

Salgın resmi olarak yalnızca Mayıs'ta ilan edilmesine rağmen, sağlık yetkilileri bu hafta yaptıkları açıklamada, salgının en az üç ay önce başladığının düşünüldüğünü belirtti. DSÖ Afrika Direktörü Dr. Mohamed Janabi, salgının merkezine yakın Bunia kentinde düzenlenen basın toplantısında, "Virüsün peşindeyiz, virüs bizden önde" dedi. Janabi, virüsün Şubat ayında yayılmaya başladığını ve başlangıçta sıtma veya tifo olarak yanlış teşhis edildiğini gösteren araştırmalara atıfta bulundu.

Nadir tür ve tedavi eksikliği

2026 salgınına, daha önce yalnızca 2007 ve 2012'de iki salgına yol açmış olan nadir Bundibugyo türü Ebola virüsü neden oluyor. Bu virüs türü için onaylanmış bir aşı veya tanınmış bir tedavi bulunmuyor. Salgın bölgesinin yakınındaki, DR Kongo'nun doğusundaki devam eden bölgesel istikrarsızlık, hastalığın yayılmasını kontrol etme çabalarını zorlaştırıyor. Janabi'ye göre, sağlık çalışanları vakaların yalnızca yaklaşık yüzde 30'una ulaşabiliyor.

Ebola, nadir görülen ancak ölümcül bir viral hastalıktır; belirtiler enfeksiyondan sonraki iki ila 21 gün içinde ortaya çıkar. Grip veya sıtmaya benzer ateş, baş ağrısı ve yorgunluk gibi belirtiler aniden başlayabilir. Hastalık ilerledikçe kusma ve ishal gelişebilir, bu da organ yetmezliğine yol açabilir. Virüs, enfekte bir kişiden diğerine kan veya kusmuk gibi vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşır.

İngiltere'nin ilaç düzenleyicisi MHRA, Bundibugyo için bir aşının ilk insan denemelerine izin verdi. Aşı, Oxford-AstraZeneca Covid aşısında kullanılan teknolojiye dayanarak Oxford Üniversitesi'nden bir ekip tarafından geliştiriliyor. Diğer üç grup da Bundibugyo için farklı aşılar geliştiriyor, ancak bunlar henüz klinik denemelere girmedi. DSÖ ayrıca, mevcut iki antiviral tedavinin hayatta kalma oranlarını iyileştirip iyileştirmediğini görmek için DR Kongo'da ayrı bir klinik deneyi finanse ediyor.