Burnham'ın ilk bütçesi öncesi ekonomi endişesi büyüyor

İngiltere'de açıklanan güncel enflasyon verileri, ekonominin Başbakan Andy Burnham'ın karşılaştığı en büyük zorluk olduğunu ortaya koydu. Maliye Bakanı John Healey'nin ilk bütçesine yalnızca 42 gün kaldı ve hükümet ile İşçi Partisi'nin farklı kademelerinde, bu bütçenin Burnham'ın vaat ettiği "40 yılın en büyük değişimi" söylemini nasıl destekleyeceği konusunda endişe artıyor.

Zorlu ekonomik ortamın büyük bölümü Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmaların sürmesi gibi küresel faktörlerden kaynaklanıyor. Yapay zeka yatırımlarındaki artışın borçlanma maliyetlerini yükseltmesi de birçok ülkeyi etkileyen başka bir sorun. Ancak İngiltere'ye özgü iç faktörler de belirgin şekilde öne çıkıyor.

Ekonomistlerden sert eleştiriler

İngiltere Merkez Bankası'nın eski baş ekonomisti Andy Haldane'in Salı günü LBC'ye yaptığı açıklamalar dikkat çekti. Haldane, kamu harcamalarında kesinti sinyali görülmediği takdirde "piyasaların bunu artık daha iyi TikTok videoları olan geleneksel bir vergi ve harcama sosyalist hükümeti olarak gördüğünü" söyledi. Haldane zaman zaman Burnham'ın ekibine gayri resmi danışmanlık yapmış bir isim. Benzer bir eleştiri son haftalarda bir başka eski danışman, Ekonomist Lord O'Neill'den de geldi.

Burnham, Haldane'e doğrudan yanıt vererek "Bu gerçeği yansıtmıyor. Biz o değiliz" dedi. Başbakan, hükümet harcamalarını yeniden önceliklendirme kapsamında "dijital kimlik uygulamasını askıya almanın" zor bir karar olduğunu belirtti ve "ekonominin rayında kalmasını sağlamak için zor kararlar almaya devam edeceğini" vurguladı. Dijital kimlik projesinin iptali, Burnham'ın başbakan olmadan hemen önce gündelik yaşam maliyetlerine odaklanmak amacıyla duyurduğu bir karardı. Ancak bu harcama, yeni hükümetin ilk günlerinde elektrik faturalarındaki KDV'yi düşürmek için yeniden tahsis edildi.

Piyasaları ikna çabası

Healey, geçen haftaki ilk büyük konuşmasında piyasaları güvence altına almak istediğini gösterdi. Bakan, "kamu harcamalarını kontrol altına alma" sözü verdi ve Rachel Reeves'in "İngiltere'nin mali disiplinini yeniden sağlama" çabasını övdü. Hükümet içinde Burnham ile Healey'nin ekonomik vizyonlarının beklenildiği kadar örtüşüp örtüşmediğini sorgulayan isimler de var. Bir hükümet kaynağı, "Herkesin düşündüğü şey bu ve bazılarımız bunu dile getiriyor" dedi.

İşçi Partisi'nin mali güvenilirliğini göstermeye çalışmasının siyasi sonuçlarından endişe duyanlar da bulunuyor. Ocak ayı Kış Yakıt Ödeneği'nin çoğu emekliden kaldırılması, Sir Keir Starmer'ın ilk icraatlarından biriydi ve siyasi gerilemesinde erken bir faktör oldu.

Muhalefet partileri için temel soru, başbakanın kendi milletvekillerini hayal kırıklığına uğratmaya hazır olup olmadığı. Bütçeye yalnızca altı hafta kaldı ve bu, yeni hükümetin bu soruya verdiği ilk ve en önemli yanıt olacak.