Yeni Zelanda'da seçim yaklaşıyor: Yurt dışındaki seçmenler sonucu etkileyebilir

Yeni Zelanda'da 7 Kasım'da yapılacak genel seçim öncesinde yurt dışından oy kullanmak için kayıt yaptıranların sayısı 104.164'e ulaştı. Bu rakam, 2023 seçim döneminin aynı noktasına göre yüzde 60 artış anlamına geliyor. Yeni Zelanda Seçim Komisyonu, bunun son seçimlerde gördüğü "en yüksek" kayıt sayısı olduğunu açıkladı.

Ülkede yapılan anketler, sağ ve sol koalisyon bloklarının yıllardır görülen en çekişmeli seçimlerden birini yaşayacağını gösteriyor. Bu nedenle yurt dışında yaşayan Yeni Zelandalıların oyları seçim sonucunu belirleyebilir.

Yaklaşık 15 yıldır Avustralya'da yaşayan ve Māori kökenli olan Kris Taute, hükümetin Māori haklarına yönelik uygulamalarından duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor. Taute, artan yoksulluk ve eşitsizliğin çözülmesi gerektiğini söylüyor ve bu nedenle oy kullanmaya daha istekli olduğunu belirtiyor.

Geçen yıl iş bulmakta zorlandığı için Melbourne'a taşınan 29 yaşındaki Akhil Donthireddy ise geleceğe dair umut verici bir tablo görürse Yeni Zelanda'ya dönmeyi düşünebileceğini ifade ediyor.

Yurt dışı oyları kimlere yarayabilir?

Victoria Üniversitesi'nden siyaset bilimci Lara Greaves'e göre, Yeni Zelanda'daki yurt dışı oyları "özel oylar" adı verilen daha geniş bir grubun parçasını oluşturuyor. Greaves, özel oyların genellikle sol eğilimli küçük partilere yaradığını belirtiyor. 2023'te özel oylar, Te Pāti Māori (Māori Partisi) ve Yeşiller Partisi'nin toplamda üç sandalye kazanmasını sağlamıştı.

Greaves, bu seçimde de yurt dışı oylarının büyük ölçüde küçük partilere gidebileceğini söylüyor. Çünkü bu partiler, Yeni Zelanda için alternatif vizyonlar sunuyor.

Son 1News Verian anketine göre iki büyük partinin desteği yüzde 28'er seviyesinde. Yeşiller Partisi ise yüzde 16 ile tarihinin en yüksek oy oranına ulaşmış durumda. Diğer küçük partiler de Yeni Zelanda'nın karma üyeli nispi temsil (MMP) sisteminde parlamentoya girmek için gereken yüzde 5 barajını aşıyor.

Anket sonuçları bu kadar yakınken, küçük partiler hükümeti kimin kuracağına karar verme gücüne sahip "kral yapıcı" konumuna gelebilir.

Yurt dışı seçmenlere ilk kez canlı yayın

Yurt dışı oylarının artan öneminin bir göstergesi olarak, önde gelen siyasi partilerin liderleri gelecek ay yurt dışındaki Yeni Zelandalılara sanal bir toplantıda doğrudan hitap edecek. Bu, ülke tarihinde bir ilk olacak.

Yurt dışında yaşayan yaklaşık bir milyon Yeni Zelandalı olduğu tahmin ediliyor. En büyük diaspora ise yaklaşık 600 bin kişiyle Avustralya'da bulunuyor. 2023 seçimlerinden bu yana yaklaşık 74 bin kişi, zayıf iş piyasası, durgun ekonomi ve yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle Avustralya'ya taşındı.

Yurt dışı oy kullanımını teşvik eden tarafsız bir girişim olan Every Kiwi Vote Counts'u yürüten Tracey Lee, anketlerin bu kadar yakın olduğu bir dönemde yurt dışı oylarının "gerçekten etkili olabileceğini" söylüyor.

Avustralya'da yaşayan seçmenler, ailelerine yardımcı olmak ya da olası dönüşleri için ülkeyi şekillendirmek amacıyla Yeni Zelanda seçimlerinde söz sahibi olmak istediklerini belirtiyor. Ancak görüşülen kişilerin çoğu, değişim için oy kullanacağını ifade ediyor.