Uzmanlara göre eylül ayı yeni alışkanlıklar için en uygun dönem

Yaz aylarının ardından eylül ayı, birçok kişi için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. Üniversite, kolej veya yeni bir işe başlama ya da sadece işe ve okul koşturmacasına geri dönme zamanı olan bu ay, sosyal medyada "Eylül Sıfırlaması" (September Reset) akımını da beraberinde getiriyor. Yeni yıl kararlarının daha yumuşak bir versiyonu olarak görülen bu akımda kullanıcılar, katı kurallar yerine yılı güçlü bitirmeyi hedefleyen küçük değişiklikler paylaşıyor.

Northampton'da yaşayan 24 yaşındaki içerik üreticisi ve podcast sunucusu Cami Sophia, yeni rutinlerini TikTok'ta paylaşıyor. Sophia'ya göre eylül, yazın spontaneliğinin sona erdiği ve düzenin yeniden sağlandığı bir dönem. "Yaz boyunca evden uzaktaysanız muhtemelen büyük bir rutininiz olmamıştır" diyor ve ebeveynler için okulların açılmasıyla hayatın daha kaotik hale geldiğini ekliyor.

Eylül neden sıfırlama için doğru zaman?

Bath Üniversitesi'nde sosyal psikoloji profesörü emeklisi Bas Verplanken, eylül ayının "kendini yeniden yönlendirmek" için bir fırsat olduğunu söylüyor. Verplanken'in araştırması, taşınma gibi büyük bir değişiklik yaşayan kişilerin, sürdürülebilir davranışları teşvik etmeye yönelik müdahalelere daha açık olduğunu gösteriyor. Verplanken, günlük işe gidiş veya okul servisi gibi rutinler sizin için işe yarıyorsa rahatça devam edilebileceğini, ancak alternatif yollar varsa bunları keşfetmek için eylülün doğru zaman olduğunu belirtiyor.

TikTok'ta küçük adımlarla rutin oluşturma videoları popüler olsa da Cami Sophia, radikal değişiklikler içeren tablolardan uzak durulması gerektiği uyarısında bulunuyor. "Tüm bu yapılması gerekenler listesine bakıp bunalmak çok kolay" diyor. Sophia, önce yıl başında belirlediği hedefleri gözden geçirip hâlâ ne yapmak istediğini belirliyor, ardından üç küçük "pazarlık edilemez" hedef seçiyor. Örnek olarak kahvaltıda meyve yemek, akşam yemeğinde sebze tüketmek ve kahveden önce bir bardak su içmek gibi düşük çaba gerektiren değişiklikler öneriyor.

Planlamanın anahtar olduğunu vurgulayan Sophia, pazar sabahları haftalık yemeklerini ve egzersiz programını planlıyor. Hatta iş kıyafetlerini önceden hazırlamanın zaman kazandırdığını söylüyor. Rutininden sapmamak için seçenekleri sınırlandırıyor: "Üç günlük yulaf ezmesi hazırlıyorum. Sabah doğal olarak onları alıyorum çünkü hazırlar. Hızlı bir yemek alma veya kahvaltı yapmama sürtünmesini ortadan kaldırdım."

Verplanken de kalıcı alışkanlıklar edinmenin sırrının, yeni davranışları hedefe ulaşmanın en kolay yolu haline getirmek olduğunu onaylıyor. Alışkanlıkların "zahmetsiz" hale gelmesi için belirli planlar yapılmasını öneriyor: "Diyelim ki kilo vermek istiyorsunuz, markete gittiğimde her seferinde yiyeceklerin yağ ve şeker içeriğine özellikle bakacağım diye düşünebilirsiniz. Bu çok spesifik bir plandır." Bu tür planlar sık sık tekrarlanırsa, Verplanken'e göre alışkanlıkları rutine dönüştürmek "son derece etkili" oluyor.