Avrupa'da gençler sokakta: Gelecekten umutsuzlar

Avrupa'nın dört bir yanında son haftalarda gençlerin öncülük ettiği protestolar patlak verdi. Milano'dan Marsilya'ya, Madrid'e ve daha birçok şehre yayılan gösteriler çoğunlukla barışçıl başlasa da önemli bir kısmı şiddet ve yağma olaylarıyla sonuçlandı. Radikal sol grupların kasıtlı olarak isyan çıkardığı iddiaları ve polisin aşırı güç kullandığı yönünde haberler var.

Roma ve Floransa'da binlerce kişi gösteri yaptı. Fransa genelinde yüz binlerce kişi sokaklara döküldü. Madrid'de eylül sonundan bu yana şehir merkezindeki bir meydanı çadırlarla işgal eden bir kamp var. Lizbon'da bu ayın başlarında çoğu genç on binlerce kişi yürüdü. Brüksel'de polise taş ve havai fişek atan siyah giyimli, yüzleri maskeli gençlerin ardından göstericilere karşı biber gazı ve tazyikli su kullanıldı. Arnavutluk'ta ise hükümetin yolsuzluğunu protesto eden göstericiler, 13 yıldır iktidarda olan Başbakan Edi Rama'nın istifasını istiyor.

Kıta sosyal ve siyasi açıdan gergin bir dönemden geçiyor. Yıllardır Avrupa'da sayısız gösteriyi izleyen bir gazeteci olarak, 2017'deki Katalan bağımsızlık yürüyüşlerini, 2015 Yunan borç krizinde Atina sokaklarında uçuşan molotofları ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ilk döneminde akaryakıt vergisi ve emeklilik reformu önerileriyle alevlenen şiddet olaylarını hatırlıyorum. Ancak bu kez durum farklı hissettiriyor: protestolar eşzamanlı olarak patlıyor ve göstericilerin çoğunluğu genç, hatta bazıları çok genç. Gözaltına alınanlar arasında reşit olmayanların sayısı dikkat çekici. Geçen hafta sonu Barselona'daki arbedelerde gözaltına alınanların yarısından fazlası 18 yaşın altındaydı. İtalya'nın LaPresse haber ajansına göre Milano'da da çatışmaların ardından polis tarafından gözaltına alınanlar arasında reşit olmayanlar vardı.

Protestoların arkasında ekonomik ve sosyal sorunlar

Avrupa hükümetleri çoğunlukla yağmacı ve isyancıları, yasal olarak örgütlenmiş barışçıl gösterilerden ayırmaya özen gösteriyor. İkincisi genellikle belirli bir amaca odaklanıyor. Mevcut protesto dalgasında pankartlar ve sloganlar ağırlıklı olarak eğitim şikayetlerini, sosyal eşitsizlikleri ve artan yaşam maliyetini hedef alıyor; ancak her ülkenin kendine özgü şikayetleri de var. Gençlerin öfkesi kısa sürede nasıl bu kadar arttı? Gösteriler birbiriyle bağlantılı mı? Yaklaşan büyük Avrupa seçimleri öncesinde hükümetler göstericileri dinlemeyi mi yoksa eski seçmenlerin desteğini kazanmak için law and order kartını oynamayı mı seçecek?

Fransa, Belçika, İrlanda, İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan, Sırbistan ve Arnavutluk'ta öğrenciler sokaklara döküldü; bu, kıta genelinde 1.000 milden fazla bir alana yayılan bir hareket. Gösteriler genellikle TikTok veya Instagram üzerinden plansız bir şekilde örgütleniyor. Belçika İçişleri Bakanı, protestoların "TikToklaşması" olarak adlandırdığı durumdan şikayetçi oldu.

Fransa'da eylül sonunda başlayan öğrenci protestoları, personel eksikliği ve bakımsız binalar nedeniyle alevlendi ve Avrupa'da bir katalizör işlevi gördü. Belçika'nın başkenti Brüksel ve Liège kentinde de haftalardır gençler protesto ediyor. Atina'da lise öğrencileri ve öğretmenler eğitim ve yaşam maliyeti için gösteri yaptı. Madrid ve Lizbon'da öfke, konut fiyatlarının ulaşılamaz seviyede olmasına odaklanmış durumda.

Lizbon'da 26 yaşındaki doktora öğrencisi ve biyoloji araştırmacısı Carolina Cruz, kira sözleşmesinin bitmesiyle evini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Reuters'a konuşan Cruz, "Ailemde doktora programına giren ilk kişiyim ve bunca okumama rağmen geçinemiyorum" dedi.

İtalya'nın finans merkezi Milano'da protestocu 22 yaşındaki Riccardo ise AFP'ye şunları söyledi: "Fransa'daki gibi ülkeyi kaosa sürükleyemesek de İspanya'daki gibi tüm yolları kapatamasak da en azından insanların bu sorunları yeniden konuşmaya başlamasını istiyoruz."