Japonya'da 'hayaletli' evler indirimli fiyatlarla alıcı buluyor

Japonya'da bir kiracı, Tokyo'nun Setagaya semtindeki küçük dairesinde bir hayaletle yaşadığını söylüyor. Ryua adlı genç eğlence sanatçısı, daireyi ilk gördüğünde içeride kendisine dik dik bakan bir adam olduğunu, emlakçının onu göremediğini fark edince bunun bir hayalet olduğunu anladığını anlatıyor. Yine de evden taşınmamış. Dört yıl sonra hâlâ aynı dairede yaşadığını ve her gün ayak sesleri ile konuşmalar duyduğunu belirtiyor.

Ryua, dairesinde daha önce bir erkeğin intihar ettiğinin kendisine söylendiğini aktarıyor. Bu nedenle 25 metrekarelik dairesinin kirasında yaklaşık yüzde 30 indirim uygulanmış. Normalde 62 bin yen olması gereken aylık kirayı 45 bin yen (yaklaşık 285 dolar, 213 sterlin) ödüyor.

Yasal bildirim zorunluluğu

Japonya'da 2021'de yayımlanan hükümet kılavuzlarına göre emlakçılar, bir konutta intihar, cinayet, yangında ölüm veya cesedin uzun süre bulunamadığı ölümlerin yaşanması durumunda bunu bildirmek zorunda. Kiralık konutlarda bu bilgi üç yıl boyunca, satılık konutlarda ise süresiz olarak açıklanmak durumunda. Ülkede bu tür konutlar 'jiko bukken' yani 'lekelenmiş' veya 'olaylı' mülk olarak adlandırılıyor.

Karşılaştırma yapıldığında, Birleşik Krallık'ta bir konutta ölüm yaşandığını açıklama zorunluluğu bulunmuyor. ABD'de ise uygulama eyaletten eyalete değişiyor; örneğin Kaliforniya'da son üç yıl içinde ölüm olup olmadığının bildirilmesi gerekirken Arizona ve Oregon'da böyle bir zorunluluk yok.

Tokyo'da çalışan emlakçı Erik Oskamp, Japonların özellikle batıl inançlara bağlı olduğunu ve bu tür mülklerden kaçındığını söylüyor. Mezarlığın yanındaki bir dairenin bile, özellikle mutfaktan mezarlar görünüyorsa, kiraya verilmesinin zor olduğunu belirtiyor. Oskamp'a göre en ciddi sorun dairede intihar yaşanması; çatıdan atlayan biri olsa bile birçok kiracının taşındığını ekliyor.

Japonya'nın güneybatısındaki kırsal Kagoshima bölgesinde yaşayan 79 yaşındaki Amerikalı tur rehberi Diane Tincher ise bu durumdan yararlananlardan. Yaklaşık 40 yıldır Japonya'da yaşayan Tincher, üç yatak odalı büyük bir evi, yaşlı bir kadının yalnız ölmesi nedeniyle uygulanan indirimle satın almış. Benzer evlerin 45 milyon yene kadar satıldığı bölgede bu ev için 20 milyon yen ödemiş.

Tincher, evi 2005'te Tokyo'da kurulan ve daha sonra Japonya geneline, 2011'de ise uluslararası düzeye yayılan Oshimaland adlı internet sitesinde bulmuş. Kullanıcıların katkılarıyla güncellenen sitede 'jiko bukken' konutlar ve yaşanan olaylara ilişkin bilgiler yer alıyor. Tincher, hayaletlere inanmadığını ancak Japonların çok batıl inançlı olduğunu bildiğini söylüyor.

Emlak fiyatlarının son yıllarda ülkede hızla artması ve genel yaşam maliyetindeki yükseliş, bu tür konutlara ilgiyi artırmış görünüyor. 2025'te yapılan bir araştırmaya göre Japonların yarısından fazlası, ucuz olması halinde 'jiko bukken' bir konutta yaşamayı kabul edeceğini belirtiyor.

Setagaya'da yaşayan Ryua ise hayaletli ev arkadaşından memnun olduğunu söylüyor. Hayaletlerin bir zamanlar insan olduğunu ve saygıyı hak ettiklerini ifade ediyor.