Otizmli oğlu için destek bulamayan anne: Sistem bizi yüzüstü bıraktı

Kuzey İrlanda'nın County Londonderry bölgesindeki Draperstown'da yaşayan Cherisse Lanigan, otizm ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı olan oğlu Callan'ın yetişkin engelli hizmetlerine erişemediğini belirterek sistemin kendilerini yüzüstü bıraktığını ifade etti. Lanigan, oğlunun 18 yaşına girmesine rağmen sağlık kuruluşlarının destek ihtiyaçlarını IQ testiyle değerlendirmesi nedeniyle hizmet alamadığını söyledi.

Callan'a iki yaşında otizm tanısı kondu. Okul hayatının büyük bölümünü normal bir okulun özel eğitim biriminde geçirdi. Şu anda haftada bir gün destekle bir yükseköğretim kolejinе devam ediyor; annesi de haftada birkaç akşam onu yerel gençlik kulüplerine götürüyor.

Cherisse Lanigan, "Oğlumun otizmi IQ'sundan çok daha fazlası. İnsanlarla sosyal ilişkilerde ciddi zorluklar yaşıyor. Ancak bir test yüzünden tüm yardımlar elimizden alındı. Destek olmadan ilerleme kaydedemeyecek, yoksa hayatı boyunca evde mi kalması bekleniyor?" dedi.

IQ testi engeli

Kuzey İrlanda'daki sağlık kuruluşları, bir kişinin öğrenme güçlüğü olup olmadığını psikometrik değerlendirme ile belirliyor. IQ'su 70'in üzerinde olan gençler, çocukken özel eğitim ihtiyacı (SEN) tanısı almış olsalar bile yetişkin engelli hizmetlerinden yararlanamıyor. Bu durum özellikle otizmli yakını olan aileler için ciddi bir sorun oluşturuyor.

Kuzey İrlanda Bağımsız Otizm İncelemecisi Ema Cubitt, otizmli yetişkinlerin "en karmaşık sistemler" içinde baş başa bırakılmasının "savunulamaz" olduğunu ve bu kişilerin sıklıkla "kriz içinde" kaldığını söyledi. Cubitt, "Öğrenme güçlüğü kapısı kapandığında ve destek çekildiğinde bu aileler nereye gidecek?" diye sordu.

Sinn Féin milletvekili Emma Sheerin, Callan'ın durumunu daha önce Kuzey İrlanda Meclisi'nde gündeme getirdiğini belirterek, "Callan eşiği kıl payı kaçırdı, defalarca iki arada bir derede kaldı ve belirsizlik içinde bırakıldı. Sağlık Bakanlığı'na Callan gibi kalıplara sığmayanlar için bir şeyler yapma çağrısında bulundum" dedi.

Kuzey Sağlık ve Sosyal Bakım Vakfı, Cherisse ve Callan Lanigan'ın yaşadığı "hayal kırıklığı ve endişeyi" anladıklarını ancak bakımı belirli ruh sağlığı ve öğrenme güçlüğü programları aracılığıyla sağlamak zorunda olduklarını bildirdi. Vakfı sözcüsü, "Bu yaklaşımın, bu hizmetlere erişim kriterlerini karşılamayan bireyler ve aileler için önemli zorluklar yaratabileceğini kabul ediyoruz" dedi. Vakıf, Lanigan ailesiyle görüşmeye devam edeceğini açıkladı; anne Cherisse de oğluna daha fazla destek sağlanması için görüşmelerin başladığını doğruladı.

Sağlık Bakanlığı ise otizmli gençlerin öğrenme güçlüğü olanlara benzer kırılganlıklar gösterebildiğini ve ihtiyaçlarının "bölgesel olarak tutarlı bir şekilde" karşılanması için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti. Bakanlık sözcüsü, "Finansal kısıtlamaların olduğu bir ortamda, yetişkinliğe geçen kişiler için netlik, tutarlılık ve desteği iyileştirmeye yönelik çalışmalar sürüyor" dedi.

Kuzey İrlanda'da SEN desteği okul bitince sona eriyor; İngiltere'de ise bakım planı genç 25 yaşına gelene kadar geçerli. Son yıllarda Kuzey İrlanda'da SEN sonrası destek için çeşitli kampanyalar düzenlendi.