Trump'tan Jack Welch'e: 1980'ler ABD'yi nasıl değiştirdi

Pulitzer ödüllü gazeteci Jonathan Kaufman, yeni kitabı When America Roared'da (Amerika Kükrediğinde) 1980'lerin ABD'yi nasıl değiştirdiğini ve bugünkü siyasi ve ekonomik tabloya nasıl zemin hazırladığını inceliyor. Kaufman, kitapta 1980'lerin açgözlülük ve aşırılık dönemini, dönemin etkili isimleri üzerinden ele alıyor. Kaufman'a göre Donald Trump da 1980'lerin bir ürünü.

Kaufman, Trump'ın "80'lerin yaratığı bir figür" olduğunu belirterek, o dönemde bile kimsenin onu ciddiye almadığını söylüyor. General Electric (GE) CEO'su Jack Welch'in Trump ile alay ettiğini ve onu ciddiye alan kimsenin olmadığını ifade eden Kaufman, bugün Beyaz Saray'daki estetiğin de 1980'leri andırdığını sözlerine ekliyor.

Jack Welch'in şirket modeli ve etkileri

Welch 2020'de 84 yaşında hayatını kaybetti. Kaufman, kitabında Welch'in GE'deki yönetimiyle Amerikan şirket modelini nasıl kırdığını anlatıyor. Welch'in kârları artırırken çalışanları sert biçimde etkilediğini belirten Kaufman, bu etkisi nedeniyle Welch'e "Nötron Jack" lakabının takıldığını hatırlatıyor. Kitap, Welch'in bıraktığı mirasın sonuçlarını, ABD'li çalışanların kayıtlı tarihin en düşük seviyelerinde ödüllendirildiğini gösteren verilerle ortaya koyuyor.

Kaufman, kitabında dikkat çekmeyen ancak etkisi büyük olan isimlere de yer veriyor. Feminist işçi lideri Karen Nussbaum, 1980'de vizyona giren ve Dolly Parton'un ünlü şarkısını yazdığı 9 to 5 filminin ilham kaynağı olmuştu. Nussbaum 76 yaşında hâlâ mücadele ediyor.

Kaufman'ın kitabında yer verdiği bir diğer isim, 1980'lerde tanıştığı ve bugün Wall Street'teki en önde gelen siyahi isimlerden biri olan John Rogers. O dönem Reagan'a oy veren Rogers, zamanla Barack Obama'ya yakınlaşmış ve görüşleri değişmişti.

Kaufman'ın en ilgi çekici bulduğu isimlerden biri ise üniversite oda arkadaşı Evan Wolfson. Eşcinsel evlilik hareketine öncülük eden Wolfson, bu fikri 1980'lerde Harvard Hukuk Fakültesi'nde yazdığı 100 sayfayı aşan makalesiyle ortaya atmıştı. O dönem herkes ona gülmüştü.

Medya ve yargıda dönüşüm

Kaufman, 1980'lerde Reagan döneminde Federal İletişim Komisyonu (FCC) başkanlığı yapan Mark Fowler'ın medya üzerindeki etkisine dikkat çekiyor. Kaufman'a göre Fowler, medyada deregülasyonun önünü açarak Rupert Murdoch'un televizyona girmesine ve medyanın kutuplaşmasına zemin hazırladı. Fowler, Fox News ve talk radyo gibi oluşumların yolunu açtı. Kaufman, Fowler'ın Trump'ın yöntemlerini ve karakterini onaylamadığını ancak sonuçlarını onayladığını aktarıyor.

Kaufman, Demokratların 12 yıl boyunca Reagan'ı nasıl yenebileceklerini çözemediğini belirtiyor. Bugün de Demokratların benzer tartışmalar yaşadığını söylüyor. Kaufman'a göre Cumhuriyetçiler medyanın deregülasyonu ve Federalist Society aracılığıyla yargıyı yeniden inşa ederek "derin devlet"i oluşturan taraf oldu. Kaufman, bu düşüncenin üniversitelere karşı yürütülen mücadelede de devam ettiğini ifade ediyor.

Trump, 1970'lerde tanıştığı avukat Roy Cohn'dan etkilenmiş olsa da 1980'lerde üne kavuştu. Kaufman, o dönem 2016'da Beyaz Saray'a çıkışının öngörülemeyeceğini ancak bugün bu noktaya gelindiğini vurguluyor.