Yunan koreograf Papadopoulos Londra'da sahne alıyor

Yunan koreograf Christos Papadopoulos, dans dünyasının Turner Ödülü olarak anılan ilk Rose uluslararası koreografi ödülünü 2025 yılında kazandı. Ödülü, Antarktika'daki bir buz sahanlığının adını taşıyan ve gölgeli, trans benzeri, çok yavaş tempolu bir yükseliş olarak tanımlanan Larsen C adlı eseriyle aldı. Arlene Phillips ve PJ Harvey'nin de yer aldığı jüri, dört finalist arasından Papadopoulos'u birinci seçti.

Ödülün para ödülünün önemli bir bölümünü dansçılarına verdi. Papadopoulos'a göre bu, "Yunanistan gerçeği": dansçılar çok çalışıyor ama iyi ücret almıyor. Kalan kısmı ise yeni prodüksiyonunun bütçesindeki açıkları kapatmak için kullandı.

Papadopoulos, yeni eseri My Fierce Ignorant Step'in Birleşik Krallık prömiyeri öncesinde Shanghai'da gösterim yaparken görüntülü görüşmeyle konuştu. Yapıt, 13-14 Kasım tarihlerinde Londra'daki Sadler's Wells East'te sahnelenecek.

Gençlik yıllarına dönüş

Koreograf, eserin adının biraz tuhaf olduğunu kabul ediyor. İsim, dansı yapmaya başlamadan önce aklına gelmiş ve Papadopoulos'un saf iyimserlik, gençlik umudu ve dünyayı değiştirme hevesiyle dolu genç benliğine gönderme yapıyor. Peloponnese'de küçük bir kasabada büyüyen koreograf, zamanının çoğunu doğada geçirdi. Yaz aylarında bütün gün "dağlarda dolaşıp oynayarak" vakit geçiriyordu. Herkes güneşten kaçarken o tek başına ormanda geziyordu.

Gençlik hayatı özgürlük ve olanaklarla doluydu. Bugün orta yaşta olan Papadopoulos, gelecekten dolayı hayal kırıklığı yaşıyor ve dünya olaylarına dair her gün gelen kötü haberlerden bunaldığını söylüyor. "Umut kaybettiğimi ve içimin giderek kuruduğunu hissediyordum" diyen koreograf, gençlik yıllarını düşünmeye başladığını anlatıyor: o dönemde önlerinde büyük bir dünya kuracaklarına dair keskin, neredeyse kibirli bir inanç vardı.

Papadopoulos'a göre bu durum hareketsizliğe yol açabiliyor. Bu nedenle My Fierce Ignorant Step kaybedilmiş bir zamana duygusal bir bakış değil; "hayatımızı yeniden harekete geçirip gerçekten bir şey yapma" çabası.

Başarısızlıktan doğan ortak sevinç

Gösteriyi yapma yönündeki ilk denemesi kötü sonuçlandı. "İlk ay tam bir başarısızlıktı" diyor. "Çıkmaz sokak." Hatırladığı enerjiyi ve olumlu gücü yeniden yaratmaya ve dansçılara bunu ifade ettirmeye çalışıyordu, ancak "mutlu bir eser ya da iyimser bir eser yaratamazsınız". Bunun yerine, bu duyguyu dansçılar arasında gerçekten yaratacak koşulları oluşturması gerekti.

Bu da sürtünme yaratmak anlamına geliyordu: dansçıların zorlandığı, uzun, teknik ve ritmik açıdan zor cümleler. Dansçılar birbirlerine yardım etmek zorunda kaldı, birbirlerine işaret gönderdi, birbirlerini destekledi. Papadopoulos'a göre, "birlikte yapmak için birbirimize ihtiyaç duyduğumuz kadar destansı zor" bir şeye girişirseniz ve bunu birlikte gerçekten başarırsanız, içeri bir sevinç akıyor ve beraberinde her şeyin mümkün olduğu duygusu geliyor.

Koreografa ek bir ilham da Yunan Nobel ödüllü şair Odysseas Elytis'in 1959 tarihli Axion Esti adlı şiirinden geldi. Şiir, insanlığın en iyi ve en kötü yanlarını anlatıyor; doğal dünyaya dair canlı betimlemeler içeriyor. Papadopoulos bu şiiri gençken okuduğunda kendisiyle bağ kurmuş. Şiirin 1960'lı ve 1970'li yıllarda Yunanistan'daki askeri diktatörlüğe karşı direnişin simgesi haline gelen, besteci Mikis Theodorakis'in müzikleştirdiği bir versiyonu da var. Şiir ve müzik gösteride yer almıyor, ama ruhu orada.

Koreograf, Paris'teki gösterileri örnek veriyor: "İnsanların sokağa çıkıp radikal olmamız gerektiğini fark etmesi." Değişimin mümkün olduğuna hâlâ inandığını belirtiyor, ancak bunu fark etmekte her zaman çok geç kaldığımızı ekliyor.