Kuzey İrlanda'da kalp krizinden ölen kadın 10 dakika sonra hayata döndü

Kuzey İrlanda'nın Londonderry kentinde yaşayan dört çocuk annesi Sandra McCartney, 2019 yılbaşı arifesinde İspanya'da tatildeyken kalp durması (kardiyak arrest) geçirdi. O sırada 59 yaşında olan McCartney, bilincini kaybetti, nefes alması durdu ve nabzı ile kalp atışı algılanamadı. Sağlık ekipleri yoğun bir müdahaleyle normal kalp ritmini yeniden sağlamayı başardı. McCartney, 10 dakika boyunca klinik olarak ölü kaldı.

Yapılan incelemelerde kalp krizi ve kalp durmasının "ailesel hiperkolesterolemi" (Familial Hypercholesterolaemia – FH) adı verilen ve yaşamı tehdit eden genetik bir hastalıktan kaynaklandığı ortaya çıktı. McCartney, bu hastalığa sahip olduğunu olay yaşanana kadar bilmiyordu.

Belfast Trust (Kuzey İrlanda'da sağlık hizmetlerini yürüten kamu kurumu), Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'ta FH tespit oranı en yüksek bölge olduğunu belirtti. Kurum, "sessiz hastalık" olarak nitelendirdiği FH için bölgesel bir tarama hizmeti yürütüyor.

Ailesel hiperkolesterolemi nedir?

FH, yaklaşık her 250 ila 500 kişide bir görülen yaygın bir genetik hastalık. Yüksek kolesterole yol açan FH tedavi edilmediğinde erken kalp krizi ve kalp hastalığı riskini artırıyor. Bir ebeveynde FH varsa çocuğa geçme olasılığı yüzde 50. Tedavi edilmeyen FH'li erkeklerin yüzde 50'si, kadınların ise yüzde 30'u 55 yaşına kadar koroner kalp hastalığı geliştiriyor. British Heart Foundation (İngiliz Kalp Vakfı) tahminlerine göre Birleşik Krallık'ta 250 binden fazla kişide FH var, ancak bu kişilerin üçte ikisinden fazlası hiç teşhis almıyor. FH kolayca teşhis edilebiliyor ve tedavi seçenekleri mevcut.

Belfast Trust sözcüsü, FH teşhisi konulan kişilerin yakınlarına özel hemşirelerden oluşan bir ekiple ulaşıldığını ve test teklif edildiğini söyledi. Sözcü, bu program sayesinde Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'ta en yüksek FH tespit oranına, dünyada ise en yüksek teşhis edilmiş vaka oranlarından birine sahip olduğunu belirtti. Hastalık teşhis edilip standart kolesterol düşürücü ilaçlarla uzun süreli tedaviye başlandığında, genellikle düzenli kolesterol kontrolleri dışında ek müdahaleye gerek kalmıyor.

McCartney, yaşadıklarının izlerini hâlâ taşıyor. "Kalp masajından üç kaburgam çatladı ve beni geri getirmeleri 10 dakika sürdü. Bunu düşünmek korkutucu" dedi. O gece hastalandığında mide fıtığı nedeniyle hazımsızlık yaşadığını düşünmüştü. Sağ kolunda karıncalanma ve şiddetli ağrı başlayınca eşine haber verdi. Eşi gece yarısı bölgedeki sağlık merkezinin açık olup olmadığını kontrol ederken McCartney "derin bir uykuya dalıyordu". Eşi onu sarsarak uyandırdı. Doktor, büyük bir kalp krizi geçirdiğini söyledi.

McCartney hastanede 11 gün solunum cihazına bağlı kaldı. Dört çocuğu, en kötü ihtimalin yaşanabileceği endişesiyle İspanya'ya uçtu. Şubat ayına kadar eve dönmesine izin verilmedi. O dönemde bile tekerlekli sandalye kullanmak zorundaydı çünkü hastanede geçirdiği süre boyunca ciddi kas kaybı yaşamıştı. McCartney bu süreci kendisi, eşi ve çocukları için "korkunç" olarak nitelendirdi.

Travma sonrası stres bozukluğu (PTSD) da yaşayan McCartney'e, yeniden kalp durması riski yüksek olduğu için implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (ICD) takıldı. Kalp krizi ve kalp durması hayatını bugün de etkiliyor; bazı günler çok az şey yapabiliyor. Yatağa yorgan atmak gibi basit bir hareket bile nefesini kesebiliyor. Yine de yaşadığı için minnettar. "Bedenimin atlattığı şeyden çok az kişi sağ kurtuluyor" dedi.