Japonya yabancılar için oturum ücretlerini 20 kat artırdı

Japonya, ülkede oturum izni almak isteyen yabancılar için harç ücretlerini artırdı. Kalıcı oturum izni ücreti 20 katına çıkarılarak 200 bin yene (yaklaşık 1.270 dolar; 955 sterlin) yükseltildi. Kalıcı oturum izni başvurusunda bulunanların artık yeni gelir, emeklilik ve Japonca dil şartlarını da karşılaması gerekiyor.

Ücret artışları, Japonya'nın hızla büyüyen yabancı nüfusunu yönetmeye yönelik göç politikası değişikliklerinin bir parçası. Başbakan Sanae Takaichi döneminde uygulamaya konulan düzenlemeler kapsamında, geçtiğimiz temmuz ayında tüm yabancılar için vize harçları beş katına çıkarılmıştı. Bu, ülkede 50 yıldır yapılan ilk vize harcı artışıydı. Yetkililer söz konusu artışın "enflasyonu ve döviz kuru dalgalanmalarını yansıtmak" amacıyla yapıldığını belirtmişti.

Yeni ücretlerin yürürlüğe girmesinden önce, bu hafta başında göçmenlik bürolarının önünde uzun kuyruklar oluştu. Başvuru sahipleri artıştan önce işlem yapabilmek için sıraya girdi. Tokyo'nun ana göçmenlik bürosu, bekleme sürelerinin yedi saati aştığını bildirdi.

Japonya'da göçmenlik siyasi açıdan hassas ve kısıtlayıcı bir konu olmayı sürdürse de ülkenin yaşlanan nüfusu, iş gücü açığını kapatmak için giderek artan ölçüde yabancı çalışanlara bağımlı hale geliyor.

Yabancı nüfusta rekor artış

Japonya'nın yabancı daimi ikamet eden nüfusu 2025 sonunda 4,12 milyonu aşarak önceki yıla göre yüzde 9,5'lik rekor bir artış kaydetti. Ancak bu durum, göç ve sosyal değişime ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi. Takaichi, geçen yıl ekim ayında göreve gelmesinden bu yana göç yönetimini öncelikli konularından biri haline getirdi.

Ücret artışlarının yürürlüğe girmesinden günler önce X platformunda paylaşım yapan Takaichi, hükümetinin ülkedeki yabancı daimi ikamet eden nüfus artarken "kamunun bir kesiminin endişe ya da adaletsizlik hissedebileceğini" kabul ettiğini yazdı. Takaichi, "Bu endişeleri gidermek için hükümet, yabancı uyruklulara yönelik politikalarının düzenli olmasını ve hem Japon vatandaşlarının hem de yabancı sakinlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde yaşayabilmesini sağlamak için çalışıyor" ifadelerini kullandı.

Artışlardan önce Japonya'daki kalıcı olmayan sakinlerin oturum statüsünü değiştirmek veya kalış süresini uzatmak için her başvuruda 6 bin yen ödemesi gerekiyordu. 1 Ekim'den itibaren geçerli olan ücretler, talep edilen kalış süresine göre değişiyor: üç ay veya daha kısa süre için 10 bin yen, beş yıl veya daha uzun süre için 75 bin yen.

Maddi zorluk yaşayan başvuru sahiplerine veya mülteci olarak tanımlanan kişilere indirim uygulanacak. Kalıcı oturum izni hedefleyenlerin artık Japon ortalamasına eşit veya üzerinde istikrarlı bir gelir elde etmesi gerekiyor. Temmuz ayında açıklanan en son verilere göre 2024 itibarıyla ortalama hane geliri 5,75 milyon yen.

Gelecek yılın nisan ayından itibaren kalıcı oturum izni başvuru sahipleri, temel Japonca dil yeterliliği dahil olmak üzere daha da sıkı şartlarla karşılaşacak. Yerel basının aktardığına göre bu durum, Japonca dil okullarına kayıtlarda ve Japonca Yeterlilik Sınavı'na başvuranların sayısında artışa yol açtı. Başvuru sahiplerinin beklenen emeklilik haklarının da 30 yıl boyunca çalışan emeklilik sistemine dahil olmuş bir kişininkiyle eşdeğer olması gerekiyor. Beklenen emeklilik hakları yetersiz kalırsa kişinin finansal varlıklarının değeri de dikkate alınabilecek.