İngiltere ile Fransa arasındaki 'bir giren bir çıkan' göçmen anlaşması sona erdi

İngiltere hükümeti, Fransa ile yürütülen ve Manş Denizi'ni küçük botlarla geçen bazı göçmenlerin Fransa'ya geri gönderilmesini öngören "bir giren, bir çıkan" (one in, one out) pilot anlaşmasının sona erdiğini açıkladı. Anlaşma kapsamında İngiltere, küçük botlarla gelen bazı kişileri Fransa'ya iade ederken, Britanya'ya yasal olarak gelme hakkı olduğu değerlendirilen aynı sayıda kişiyi Fransa'dan kabul ediyordu.

BBC'nin edindiği bilgiye göre hükümet anlaşmanın devam etmesini istiyordu ancak programın istenen ölçeğe ulaşmadığı görüşünde. İçişleri Bakanlığı (Home Office) sözcüsü, anlaşmanın yeni başvuruları artık işleme almadığını belirterek "çıkarılan derslerin", ülkede kalma hakkı bulunmayan bot göçmenlerinin geri gönderilmesi çalışmalarını hızlandırmak için kullanılacağını söyledi.

Program, bir yılı biraz aşkın süre önce başlamasından bu yana yalnızca yaklaşık 1.500 kişinin Fransa'ya geri gönderilmesini sağladı. Sözcü, önümüzdeki haftalarda uçuşların süreceğini ve söz konusu kişilerin hızla ülkeden çıkarılacağını ifade etti. Fransa İçişleri Bakanlığı ise BBC'ye, anlaşmadan çıkış koşullarının Britanya tarafıyla görüşüldüğünü bildirdi.

Manş geçişlerinde sayılar geriledi

Verilere göre 1 Ocak ile 27 Eylül 2026 arasında toplam 19.135 kişi Fransa'dan küçük botlarla Manş Denizi'ni geçti. Bu sayı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %42 daha düşük. 2025 yılının aynı döneminde 32.188 kişi botlarla geçiş yapmıştı. Küçük botlarla yapılan geçişler, 2020'den bu yana ülkeye yasa dışı yollarla girdiği tespit edilen kişilerin en yaygın giriş biçimi haline geldi.

Botla gelenlerin neredeyse tamamı sığınma başvurusunda bulunuyor. Uluslararası hukuk uyarınca bu kişiler, başvuruları değerlendirilirken ülkede kalabiliyor. Temmuz 2025 ile Haziran 2026 arasındaki sığınma başvurularının %40'ını botla gelenler oluşturdu. 28 Eylül 2025 ile 27 Eylül 2026 arasında Britanya'ya ulaşan botlarda ortalama 67 kişi bulunuyordu; bu sayı 2021'e göre iki katından fazla arttı.

Uzmanlar, botlardaki aşırı kalabalığın geçişleri daha riskli hale getirdiğini belirtiyor. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre 2024'te en az 84 kişi Manş Denizi'ni geçmeye çalışırken hayatını kaybetti. Ocak 2025 ile Aralık 2025 arasındaki toplam göçmenlik rakamlarıyla karşılaştırıldığında, küçük botla gelenlerin sayısı toplam göçün yaklaşık %5'ine denk geliyor.

Hükümet, geçişleri azaltmak için bu geçişleri organize eden şebekelerle mücadele sözü verdi. Temmuz 2025 ile Haziran 2026 arasında gelenlerin %18'ini Eritre vatandaşları oluşturdu.

İçişleri Bakanlığı verilerine göre Ocak 2025 ile Aralık 2025 arasında küçük botla gelen en az 2.335 kişinin insan kaçakçılığı ya da diğer modern kölelik biçimlerinin potansiyel mağduru olduğu tespit edildi. Temmuz 2025 ile Haziran 2026 arasında ise 4.712 kişi araçlarda saklanmak, feribotlarla seyahat etmek veya havalimanlarını kullanmak gibi yöntemlerle izinsiz ülkeye girerken yakalandı; bu sayı önceki yılın aynı dönemine göre %17 daha az.

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, bu ayın başında programa ilişkin yaptığı açıklamada anlaşmanın "zorluklardan muaf olmadığını" kabul etmişti. Mahmood, "Sayılar hâlâ görece küçük" diyerek haftalık olarak Fransa sistemine çok sayıda geri gönderme işleminin ölçeklendirilmesinin operasyonel açıdan daha zor olduğunu belirtmişti. Bakan, BM ve diğer kurumların, bazı göçmenlerin "bir giren, bir çıkan" programı kapsamında kabul edilebileceklerini düşündükleri için botlara binmediğini bildirdiğini de söylemişti.