Manş'ta 31 kişinin öldüğü bot faciasında altı kişiye hapis cezası

Fransa'da mahkeme, Manş Denizi'nde bugüne kadarki en ölümcül küçük bot kazasında 31 göçmenin hayatını kaybetmesine yol açan altı kişiyi suçlu buldu. Paris'te dört hafta süren davanın sonunda sanıklar "ihmali cinayet" suçundan mahkum edildi ve 6 ila 10 yıl arasında hapis cezasına çarptırıldı. Yedi sanık daha dört yıla kadar daha hafif cezalar aldı; bir sanık ise beraat etti.

Bot, 24 Kasım 2021 sabahı Fransız ve İngiliz sahil güvenlik birimlerine yardım çağrısı gönderdikten sonra battı. Aralarında yedi yaşında bir çocuğun da bulunduğu ölülerin çoğu Irak Kürdü, bir kısmı ise Afgan, Mısırlı ve İranlı Kürtlerdi. Kazadan yalnızca iki erkek sağ kurtulabildi.

İki ayrı kaçakçılık şebekesi birlikte çalıştı

İddianamede göçmenlerin Fransız kıyısından "kalitesiz, sertifikasız, denizde seyre uygun olmayan, aşırı yüklü ve uygun can yeleği bulunmayan" bir botla denize açıldığı belirtildi. Duruşmada suçlu bulunan kişilerin, Manş geçişini organize etmek ve göçmenleri buluşma noktasına getirmek için işbirliği yapan iki ayrı şebekenin üyesi olduğu tespit edildi; şebekelerden biri Irak Kürdü, diğeri Afgan kökenliydi.

Duruşmaya, Irak Kürdistanı'ndan Fransa'ya gelen ve kurbanların bota nasıl bindirildiğine dair dokunaklı ifadeler veren aile üyeleri katıldı. Ailelerin avukatı Matthieu Chirez, kararın ardından yaptığı açıklamada, kararın "tüm müdahil davacılar için bir rahatlama olduğunu, çünkü kaçakçıların cezai sorumluluğunu teyit ettiğini" söyledi. Chirez, davanın "kurbanların ailelerini insanileştirdiğini" belirtti.

Kaçakçılık ağının lideri Irak'ta gözaltında

Bir aile üyesi Zana Marmand Muhammed, mahkemeye küçük kardeşi Twana'nın "İngiltere'ye iş bulmak için ve bizdeki jeopolitik durum tehlikeli olduğu için" gitmek istediğini anlattı. 19 yaşında hayatını kaybeden Zanyar'ın babası Nabi Mustafa Mina ise oğlunu gitmekten vazgeçirmeye çalıştığını, ona evlenmesi için yardım etmeyi, evini vermeyi ve maaşını ikiye bölmeyi teklif ettiğini, ancak oğlunun daha iyi bir yaşam istediğini söylediğini aktardı.

Polis, felaketi soruştururken iki şebekenin üyelerini telefon takibiyle tespit etti. Daha alt düzeydeki sanıklar göçmenleri barındırmak, Fransa genelinde Calais yakınlarındaki sözde "orman" kampına taşımak ve kalkış gecesi yardım etmekle suçlandı. Irak Kürdü şebekesinin iddia edilen lideri Bashdar adlı kişi davada sanık olarak yer almadı; Irak'ta gözaltında bulunuyor. Yakın yardımcısı Harem Ahmed Abawaker sekiz yıl hapis cezası aldı. Afgan şebekesini yöneten Obaidullah Maroofkhel ise 10 yılla en ağır cezayı aldı; kendisi bir sanıkla birlikte gıyabında yargılandı. 14 sanıktan biri hariç tümü duruşmaya serbest olarak katıldığı için mahkeme kararın ardından altı tutuklama emri çıkardı.

Öte yandan, felaket gecesi göçmenlere yardım etmedikleri iddiasıyla yedi Fransız silahlı kuvvetler mensubu hakkında ayrı bir polis soruşturması sürüyor. Bölgesel deniz kurtarma merkezinde veya bir donanma gemisinde bulunan bu kişilerin botun yardım çağrılarını görmezden geldiği öne sürülüyor. Haklarında dava açılmasının önerilip önerilmeyeceğine önümüzdeki aylarda karar verilecek.

Dava, Fransa ile Birleşik Krallık'ın sözde "giren bir, çıkan bir" planını sona erdirdiğini duyurduğu sırada sona erdi. Bir yıl süren ve 1.000'den biraz fazla göçmenin ülke değiştirdiği program, kaçakçıların iş modelini kırmada beklenen sonuçları vermemişti.