İskoçya'da zayıflama ilacı reçetelerinde büyük fark

İskoçya'da Western Isles bölgesindeki sağlık kurulu, diyabet ve zayıflama tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçlarını diğer sağlık kurullarına göre neredeyse üç kat daha fazla reçete ediyor. Bu veri, İngiliz İlaç Sanayii Derneği'nin (ABPI) yeni yayımladığı bir raporunda yer aldı. Rapor, İskoçya'daki sağlık kurulları arasında yeni ilaçlara erişimde "belirgin farklılıklar" olduğunu ortaya koydu.

ABPI, ilaç şirketlerini temsil eden bir kuruluş. Rapor, İskoçya İlaç Konsorsiyumu'nun (SMC) güvenli ve maliyet etkin bulduğu çeşitli yeni ilaçlara erişimi karşılaştırdı. İnceleme, Eylül 2020 ile Ağustos 2025 arasında İskoçya genelindeki tüm sağlık kurullarının reçete verilerini kapsadı.

En büyük fark GLP-1 ilaçlarında

Rapora göre hastalar arasındaki en büyük farklılık GLP-1 ilaçlarına erişimde görüldü. Bu ilaçlar tip 2 diyabet tedavisinde yaygın olarak kullanılıyor ve 2023'ten bu yana zayıflama yönetimi için de onaylanmış durumda.

Rapor, Haziran-Ağustos 2025 döneminde her sağlık kurulu için kişi başına düşen üç aylık ortalama reçete miktarını hesapladı. Buna göre en yüksek oran Western Isles'ta (1.086,54) kaydedildi. Onu Greater Glasgow ve Clyde (392,97) izledi. En düşük oran ise Shetland'da (100,31) görüldü.

Rapor yazarları, verilerin sınırlı olduğunu belirtiyor. Listenin iki ucundaki kurulların da küçük ada nüfuslarına hizmet ettiğini, bu nedenle birkaç reçetenin oranları büyük ölçüde değiştirebileceğini vurguluyorlar. Ayrıca verilerin hangi reçetenin diyabet, hangisinin zayıflama için yazıldığını ayırt etmediği belirtiliyor.

Pilot programlara katılan altı kuruldan biri

BBC Scotland News'in bu ay aktardığı bilgilere göre, İskoçya'nın 14 bölgesel sağlık kurulundan yarısından azı GLP-1 ilaçlarını özellikle zayıflama amacıyla reçete ediyor. Bu amaçla iğne alan İskoçların sayısı 800'ün altında.

BBC Scotland News'in bilgi edinme başvurularına göre Western Isles sağlık kurulunda zayıflama tedavisi gören 340 hasta bulunuyor. Bu, pilot programlara katılan kurullar arasındaki en yüksek sayı. Western Isles, zayıflama ilacına erişimi iyileştirmeye yönelik pilot programlarda yer alan altı sağlık kurulundan biri. Diğerleri Forth Valley, Borders, Lothian, Lanarkshire ve Carstairs olarak bilinen devlet hastanesi.

NHS Western Isles, GLP-1 ilaçlarına erişim için İskoçya'daki diğer kurullardan daha erken bir "yapılandırılmış yol" oluşturduğunu bildirdi. Kurul, "Reçete oranlarımız bir pilot programına katılımı değil, bu erken uygulamayı ve yerel klinik ihtiyacı yansıtıyor" açıklamasını yaptı. İlaçların klinik değerlendirmenin ardından yazıldığını ve uzun vadeli davranış değişikliğini destekleyen diyetisyen liderliğindeki bir programın parçası olduğunu ekledi.

Rapor ayrıca kalp hastalığı ve felç gibi rahatsızlıkları kapsayan kardiyovasküler hastalık tedavisinde kullanılan bazı ilaçlara erişimi de inceledi. İskoçya'da yaklaşık 800 bin kişiyi etkileyen bu hastalıklar, ülkedeki başlıca ölüm nedenleri arasında. SMC'nin kabul ettiği statin dışı LDL düşürücü ilaçlarda en yüksek reçete oranına sahip Highland ile en düşük orana sahip Forth Valley arasında sekiz ila on kat fark görüldü.

ABPI, daha iyi planlama ve işbirliği ile kurulların yerel ilaç kararlarında şeffaflığının artırılmasını içeren yedi öneri sundu. İskoç hükümeti raporun bulgularını "dikkatle değerlendireceğini" açıkladı. Hükümet, sağlık kurulu reformlarının hizmetlere erişimde eşitliği iyileştirmeyi ve gereksiz farklılıkları azaltmayı amaçladığını belirtti. Reformlar arasında anakaradaki sağlık kurullarının 14'ten ikiye indirilmesi planı yer alıyor; bu plana önde gelen doktorlar karşı çıkıyor.