İskoçya bağımsızlığında 'yıldızlar hizalanıyor' iddiası

İskoçya Birinci Bakanı John Swinney, İskoç Ulusal Partisi'nin (SNP) Aberdeen'de düzenlenen kongresinde yaptığı açılış konuşmasında, ülkenin bağımsızlık yolculuğunda "yıldızların hizalandığını" savundu. Swinney, 2026 yılının İskoçya'nın "devletleşme yolculuğunda" bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Swinney konuşmasında, "Edinburgh, Cardiff ve Belfast'ta artık her birinci bakan uluslarımızın kendi kaderini tayin hakkını destekliyor" ifadelerini kullanacak. Mayıs ayında yapılan seçimlerde SNP'nin Holyrood'daki (İskoç Parlamentosu) hükümette rekor beşinci dönemini kazanmasının ardından yeni bir bağımsızlık referandumu çağrısını yineleyecek.

Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda arasında imzalanan anlaşma

Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'nın milliyetçi birinci bakanları geçen ay Cardiff'te bir zirvede bir araya gelerek, hiçbir Westminster hükümetinin "demokrasiyi engelleme" hakkına sahip olmadığını belirten, yasal olarak bağlayıcı olmayan bir anlaşma imzalamıştı.

Swinney partililere hitabında, "Tek tek yıldızlar bizim lehimize hizalanıyor" diyecek. SNP Mayıs ayındaki İskoç Parlamentosu seçimini kaybetmiş olsaydı, bağımsızlık davasının "onlarca yıl geriye gideceğini" savunacak. SNP Holyrood seçimlerini kazanmış olsa da, Swinney'in Westminster muhalefetine karşı ikinci bir referandumu zorlamak için belirlediği genel çoğunluk hedefine ulaşamamıştı.

Buna rağmen Swinney, "Geri dönüş yok" mesajını verecek. "SNP'nin rüzgarı arkada" diyecek ve ekleyecek: "İskoçya'nın bağımsızlık hareketinin yelkenleri artık rüzgarla dolu." Birinci Bakan ayrıca Westminster'daki birlik yanlısı partilerin "hiç olmadıkları kadar zayıf" olduğunu iddia edecek.

Andy Burnham'ın İskoçya ziyareti

Swinney'in SNP kongresindeki konuşması, Andy Burnham'ın Downing Street'e taşındıktan sonra İskoçya'daki ilk büyük konuşmasını yapmasından bir gün sonra gerçekleşiyor. Başbakan Burnham, bu ziyareti Swinney'e zeytin dalı uzatmak için kullandı ve yerel topluluklara daha fazla yetki verilmesi konusunda birlikte çalışmak istediğini söyledi.

Motherwell'de konuşan İşçi Partisi lideri, "eski çatışma siyasetinin ötesine geçmek" istediğini belirterek İskoçya'da devredilen yetkileri derinleştirmek için SNP ile çalışmayı teklif etti. Burnham daha önce Glasgow'daki bir görüşmede Swinney'e ikinci bir İskoçya bağımsızlık referandumunun "sınırların dışında" olduğunu söylemişti.

Burnham milletvekillerine, net bir fikir birliği oluşması ve kamuoyunun değişmesi durumunda hem İskoçya hem de Kuzey İrlanda'da sınır anketi yapılabileceğini de ifade etmişti. 2014'ten bu yana Birleşik Krallık hükümetleri yeni referandumlara karşı çıkıyor. İskoçya daha önce %55'e %45 oranıyla bağımsız ülke olmaya karşı oy kullanmıştı. 2022'de Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi, yeni bir oylamanın yapılabilmesi için Birleşik Krallık hükümetinin onayının gerektiğine karar vermişti.