İngiltere'deki Stanlow rafinerisi çevre izinlerini 58 kez ihlal etti

Birleşik Krallık'ın en büyük petrol rafinerilerinden biri olan Stanlow, 2023 ve 2024 yıllarında zehirli kimyasalları ve petrolü yerel akarsulara ve Mersey Halici'ne (Mersey Estuary) düzenli olarak boşalttı. BBC'ye özel olarak paylaşılan belgelere göre, Cheshire'daki tesis, çevre iznini iki yıllık dönemde 58 kez ihlal etti.

Rafineriyi işleten EET Fuels (eski adıyla Essar), bu yıl 2018-2020 arasındaki çevre mevzuatı ihlallerine ilişkin 12 suçlamayı kabul etti. Ancak araştırmacı gazetecilerin SourceMaterial için elde ettiği yeni belgeler, Ellesmere Port'taki tesiste başka ihlalleri de ortaya koyuyor.

Zehirli maddeler nehirlere ve yeraltı suyuna karıştı

Çevre Ajansı'nın (Environment Agency - İngiltere'nin çevre düzenleyicisi) raporlarına göre, izin verilen kimyasal salım seviyeleri yüzlerce kez aşıldı. Kükürt dioksit havaya izin verilenin yedi katı, siyanür Gowy Nehri gibi su yollarına sekiz katından fazla, petrol ise izin verilenin on üç katından fazla salındı.

Temmuz 2023'te petrol içeren yağmur suyu sahadan sızdı; Çevre Ajansı olayı "önemli" olarak sınıflandırdı. Rapor, bölge sakinlerinden koku şikayetleri geldiğini ve petrolün yeraltı su kaynaklarını kirlettiğini gösterdi. EET Fuels, sızıntının "düşük ölçekli" olduğunu ve "Stanlow sahası içindeki iki sondaj kuyusuyla sınırlı kaldığını" belirtti.

12 Eylül 2024'te ise 36 saatlik bir sürede bir tondan fazla petrol Thornton Deresi'ne döküldü ve Mersey Halici'ne yayıldı. Şirket olayı yetkililere bildirdi ancak petrol miktarına ilişkin tahmini neredeyse iki hafta sonra verdi; bu da 24 saat içinde bildirim zorunluluğunun ihlali anlamına geliyor.

Çevre Ajansı, Doğal İngiltere (Natural England), yerel liman yetkilileri ve Balıkçılık Otoritesi'nden oluşan bir acil müdahale ekibi kuruldu. Doğal İngiltere bir toplantıda, "Oraya karışan maddenin bitki örtüsü ve tuzlu bataklık üzerinde etkisi olacak ve kuşların yutma riski hâlâ muhtemel" değerlendirmesini yaptı.

Bir dronla yapılan inceleme, petrolün nehir boyunca bir milden fazla yayıldığını ve sazlık çevresinde kahverengi renk değişimi olduğunu ortaya koydu. Görüntülerde kırmızı listedeki Dunlin kuşu gibi su kuşları görüldü.

Midye yatakları beş hafta kapalı kaldı

Sızıntıyı kontrol altına almak için yüzer bariyer yerleştirildi. Düzenleyiciler, sahanın zor ulaşılır olması nedeniyle halk sağlığı riskinin düşük olduğuna karar verdi; ancak Gıda Standartları Ajansı (Food Standards Agency) su kalitesini test ederken haldeki midye yatakları geçici olarak kapatıldı. Testler temiz çıktı ancak yataklar beş hafta kapalı kaldı.

Kuzeybatı Kıyı Balıkçılığı ve Koruma Otoritesi CEO'su Mark Taylor, olayın balıkçıların bu yataklardan gelir elde etmesini geciktirdiğini, ancak sezon içinde bu geliri telafi edebildiklerini söyledi. Olay daha sonra Çevre Ajansı tarafından şirketin izninin "küçük" ihlali olarak sınıflandırıldı.

Çevre Ajansı, Eylül 2024'te yaşananlar için ayrı bir ceza soruşturması başlattı ve soruşturmanın "sürdüğünü" bildirdi. Ajans, 2023 ihlalleri için hangi adımın atılacağının henüz belirlenmediğini açıkladı.

EET Fuels, BBC'ye yaptığı açıklamada, "önceki yıllara ait seçilmiş geçmiş izin aşımlarının, rafinerinin bugünkü operasyonel durumunu, iyileşen çevresel performansını veya yönetişimini yansıtmadığını" savundu. Şirket, atık su altyapısına 24 milyon sterlinden fazla yatırım yaptığını ve Çevre Ajansı uyum notunun 2023'teki F'ten 2024'te E'ye yükseldiğini belirtti.

EET Fuels, 2018-2020 arasındaki izin ihlalleri nedeniyle önümüzdeki ay ceza alacak. River Action CEO'su James Wallace, davanın sekiz yıla kadar uzamasının ve şirketin çevre yasalarını tekrar tekrar ihlal etmiş görünmesinin, düzenleyicilerin caydırıcılığını sorgulattığını söyledi.