İngiltere'de enflasyon hükümete ekonomik baskıyı artırdı

İngiltere'de açıklanan son enflasyon rakamları, hükümetin karşı karşıya olduğu en büyük zorluğun ekonomi olduğunu ortaya koydu. Başbakan Andy Burnham ile Maliye Bakanı (Chancellor) John Healey'nin ilk bütçesine 42 gün kaldı ve hükümet ile İşçi Partisi'nin farklı kademelerinde bu bütçenin nasıl şekilleneceğine dair endişe artıyor.

İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) eski baş ekonomisti Andy Haldane, salı günü LBC'ye verdiği demeçte, kamu harcamalarında kesinti sinyali görülmediği takdirde piyasaların hükümeti "daha iyi TikTok videoları olan geleneksel bir vergi ve harcama sosyalist hükümeti" olarak gördüğünü söyledi. Haldane'in bu eleştirisi, zaman zaman Burnham'ın ekibine gayri resmi danışmanlık yapmış bir isim olması nedeniyle dikkat çekti.

Başbakan Burnham'dan Haldane'e yanıt

Başbakan Burnham, Haldane'in eleştirisine doğrudan yanıt vererek "Bu hikayeyi anlatmıyor. Biz öyle değiliz" dedi. Burnham, "dijital kimlik uygulamasını askıya almanın" kamu harcamalarını yeniden önceliklendirme konusunda zor kararlar aldığının bir örneği olduğunu belirtti ve ekonominin rayında kalması için zor kararlar almaya devam edeceğini vurguladı.

Dijital kimlik projesinin iptali dikkat çekici bir örnek olarak öne çıkıyor. Burnham, başbakan olmadan önceki günlerde bu projeyi rafa kaldırarak günlük yaşam maliyetine odaklanacağını duyurmuştu. Ancak bu harcama, yeni hükümetin ilk günlerinde konut elektrik faturalarındaki KDV'yi düşürmek için yeniden tahsis edildi. Yani bu, kamu harcamalarında bir azalma değil, yalnızca bir öncelik değişikliği anlamına geliyor.

Healey'den piyasalara güvence mesajı

Maliye Bakanı Healey, geçen hafta yaptığı ilk büyük konuşmasında piyasaları rahatlatmak istediğini gösterdi. Healey, "kamu harcamalarını kontrol altına alma" sözü verdi ve selefi Rachel Reeves'in "İngiltere'nin mali disiplinini yeniden tesis etme" çabalarını övdü. Healey, yaklaşık 25 yıl önce Hazine'de (Treasury) görev yaparken de ülke genelinde büyümeyi artırma konusuyla ilgilenmişti.

Ancak hükümet içinde bazı isimler, Burnham ile Healey'nin ekonomik vizyonlarının beklenildiği kadar örtüşüp örtüşmediğini sorgulamaya başladı. Bir hükümet kaynağı, "Herkesin düşündüğü şey bu ve bazılarımız bunu dile getiriyor" dedi.

İşçi Partisi'nin siyasi rakipleri için asıl soru, başbakanın kendi milletvekillerini hayal kırıklığına uğratmaya hazır olup olmadığı. Kış yakıt yardımının (Winter Fuel Allowance) çoğu emekli için kaldırılması, Keir Starmer'ın ilk icraatlarından biri olmuş ve siyasi düşüşünde erken bir etken olarak görülmüştü. Ancak bu konuda parlamentodaki tepkinin asıl kaynağı, İşçi Partisi milletvekillerinin seçmenlerinden gelen öfkeli tepkilerdi.

Bütçeye yalnızca altı hafta kaldı ve bu bütçe, yeni hükümetin ekonomik öncelikleri konusundaki ilk ve en önemli göstergesi olacak.