İngiltere'de derece çıraklığına talep üç yılda dört kat arttı

İngiltere'de derece çıraklığı (degree apprenticeship) programlarına olan talep son üç yılda dört kat arttı. BBC'nin edindiği verilere göre, üniversite eğitimini iş deneyimiyle birleştiren bu programlara başvuranların sayısı hızla yükselirken, mevcut pozisyonların sayısı belirgin biçimde düştü.

Ücretli üniversite eğitimi ve maaş imkânı sunan derece çıraklıkları, üniversite maliyetlerinin artmasıyla daha cazip hale geldi. Hükümetin merkezi platformu üzerinden yapılan başvurular, geçen üç yılda 8.100'den 21.800'e çıkarak yaklaşık üç kat arttı. Buna karşılık açık pozisyon sayısı 7.300'den 3.700'e düşerek neredeyse yarı yarıya azaldı.

BBC'nin Bilgi Edinme Özgürlüğü kapsamında elde ettiği verilere göre, bu eğitim-öğretim yılında her bir seviye 6 derece çıraklığı pozisyonu için 11,3 başvuru yapıldı. Bu oran 2023-24'te 2,8 idi. Seviye 4, 5 ve 6'daki tüm çıraklıklar için başvuru oranı ise 3,6'dan 10,6'ya yükseldi.

Bu seviyeler, lisans eğitiminin birinci, ikinci ve üçüncü yıllarına denk geliyor. Veriler yalnızca hükümet tarafından işletilen ve Bilgi Edinme taleplerine tabi olan Find An Apprenticeship (Çıraklık Bul) web sitesinde ilan edilen pozisyonları kapsıyor. İşverenler ayrıca kendi platformlarında da ilan verebiliyor.

Başvuru süreci zorlu

Çıraklık platformu HigherIn'in direktörü Oliver Sidwell, bu yıl derece çıraklığı aramalarının yüzde 80'den fazla arttığını söyledi. İşverenlerin bu platformda daha fazla ilan vermesine rağmen talebin daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Başvurular, adaylar için yoğun rekabet nedeniyle üniversite başvurusunu 'yedek' plan olarak görmeye itiyor. Özellikle yüksek istihdam maliyetleri ve ekonomik belirsizlik nedeniyle işverenler yeni eleman alımında temkinli davranıyor.

22 yaşındaki Kieran McRae, bir derece çıraklığına başvurdu ancak yerleşemedi. Bunun üzerine Birmingham Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi okumaya başladı ve aynı derslere, kabul edilen çıraklarla birlikte katıldı. Kieran, aynı dersleri paylaştığını ancak 'ücretsiz derece' ve maaş avantajından yararlanamadığını belirtti. Şimdi ise izlediği yoldan memnun; çünkü sektör deneyimi kazanma fırsatı elde etti.

18 yaşındaki Anna Helder, Hereford Sixth Form College'da okurken 35 çıraklık programına başvurdu ve Londra'da proje yönetimi rolüne kabul edildi. Sürecin yıldırıcı olduğunu anlatan Anna, şirketlerden haftalarca yanıt alamayabileceğini ve birdenbire değerlendirme merkezi daveti alabileceğini söyledi. 21 yaşındaki Daniel Edwards ise bir mühendislik derece çıraklığına yerleşmeden önce 11 programa başvurdu. Üniversiteye ise 'yedek' olarak başvurduğunu belirtti: 'Üniversite başvurusu daha kolay; tek bir niyet mektubu tüm üniversitelere gidiyor. Ama çıraklık için ön yazı ve CV hazırlamanız gerekiyor; gerçek bir iş başvurusu gibi.'

Hereford Sixth Form College'da kariyer danışmanı Vicky Orsmond, öğrencilerinin üniversite maliyeti konusunda 'ciddi endişeleri' olduğunu ve bunun derece çıraklığına ilgiyi artırdığını söyledi. Ancak Güneydoğu dışında az sayıda pozisyon bulunduğunu ve öğrencilerinin genellikle daha deneyimli adaylarla rekabet ettiğini ifade etti.

İşverenler neden çıraklık almıyor?

İşletmeler, çıraklık alımını engelleyen çeşitli faktörler olduğunu belirtiyor. İngiliz Ticaret Odaları'ndan Hannah Larsen, işletmelerin 'artan işletme maliyetleri ve ekonomik belirsizlik' nedeniyle alımları durdurduğunu, genç ve deneyimsiz işçilerin en çok etkilendiğini söyledi. Ayrıca çıraklık finansmanının geleceğine dair 'önemli belirsizlik' olduğunu ekledi. Yorkshire merkezli üretici Fives'ın insan kaynakları direktörü Jo Jackson, daha fazla çıraklık almak istediğini ancak eğitim maliyetlerinin yüksek olduğunu ve müfredatın 'yeterince esnek' olmadığını ifade etti. Yapay zekâ gibi değişen iş dünyasının gereksinimlerine çıraklık müfredatının hızlı uyum sağlayamadığını vurguladı.

Learning and Work Institute CEO'su Stephen Evans, özellikle işçi sınıfı ailelerden gelenlerin çıraklık kazanma şansının daha düşük olduğunu belirtti. Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı (DWP) sözcüsü ise hükümetin çıraklık alan işverenlere 8.000 sterline kadar teşvik ödemesi yapacağını ve 16-24 yaş arası uygun gençler için eğitimin tamamen ücretsiz olacağını söyledi.