Fransa'da eğitim protestolarında polis ile öğrenciler çatıştı

Fransa'da eğitim standartlarını protesto eden binlerce lise öğrencisi, cuma günü ülke genelinde 560'tan fazla okulda eğitimi aksattı. Gösterilerde polis ile öğrenciler arasında çatışmalar yaşandı, bazı kentlerde yangınlar çıktı.

Protestolar geçen hafta Paris'te başladı ve Montpellier, Nantes ile Marsilya dahil birçok kente yayıldı. Öğrenciler öğretmen eksikliğini, sınıfların kalabalık olmasını ve binaların bakımsızlığını protesto ediyor.

Fransa Adalet Bakanı Gerald Darmanin, olayların "lise öğrencisi gösterilerinden kamu düzeni sorununa dönüştüğünü" söyledi. Eğitim Bakanlığı, olaylarda en az 65 personelin yaralandığını bildirdi.

Ülke genelinde gerilim

Cuma günü kuzeydoğudaki Belfort kentinde bir polis memurunun hedef alındığı protestoların ardından 17 yaşındaki bir kişi cinayete teşebbüs şüphesiyle gözaltına alındı. Paris'in Pantin banliyösünde polise maddeler atılması üzerine polis göstericilere müdahale etti ve gözaltılar yapıldı. Reuters haber ajansına göre Strasbourg'da polis ortamın daha da gerginleşeceğinden endişelenerek biber gazı kullandı. Rennes ve Paris'te çöp konteynerleri ateşe verildi.

16 yaşındaki gösterici Lola, AFP'ye yaptığı açıklamada "Bizim açımızdan kazandık, okulumuz bu sabah kapalı" dedi. Lola, polisin tutumunun durumu daha da kötüleştirdiğini savunarak "Bizi daha da kızdırıyor, polisin bize vurmaya ya da biber gazı kullanmaya hakkı yok" ifadelerini kullandı.

Yetkililere göre Marsilya'da polise havai fişek atıldı ve bir okulda öğretmenlerin üzerine yanlışlıkla benzin sıçradı. Eğitim Bakanlığı, okul tesislerinde "önemli hasar" oluştuğunu açıkladı. Bölge yönetimine göre Nantes'taki Nelson Mandela Lisesi 2 milyon avrodan (1,7 milyon sterlin) fazla hasar gördü.

Siyasi etkiler ve velilerin endişesi

Protestolar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron için kritik bir dönemde patlak verdi; gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimine altı ay kaldı. Eğitim bütçesini etkileyecek planlanan kesintiler genç göstericileri öfkelendirdi.

Eğitim Bakanı Édouard Geffray, hareketin öğrenci olmayan kişilerce ele geçirildiğini savundu. BFMTV'ye konuşan Geffray, öğretmenlerin "karşımdakiler benim öğrencilerim değildi" dediğini aktardı.

Veliler, çocuklarının şiddet ve kargaşa dalgasına kapılmasından endişeli. Güney Paris'teki Claude Monet Okulu önünde 53 yaşındaki Anya oğlunu arıyordu. AFP'ye konuşan Anya "Onu gelmemesi için uyardık. Umarım burada değildir ama evden çıktı" dedi ve "Durumun tırmanmasından korkuyoruz" diye ekledi.

Adalet Bakanı Darmanin, savcılardan velilerin çocuklarının yol açtığı hasardan sorumlu tutulmasını ve "onarım masraflarını ödemesini" istedi. Darmanin, hareketin başlangıcından bu yana çoğu çocuk yaklaşık 2 bin kişinin gözaltına alındığını belirtti.

Birçok Fransız sendika gösterici öğrencilere destek verdi. Eğitim sendikası SNEP-FSU, kamu hizmetleri sendikası SNUEP-FSU ve Solidaires üyelerini öğrencilere destek olmaya çağırdı. Solidaires Sendikalar Federasyonu açıklamasında "Çocuklarımıza ateş açılmasına izin vermeyelim. Ortaokul ve lise öğrencilerinin toplanma, örgütlenme ve gösteri özgürlüğü vardır" ifadelerine yer verdi.