İngiliz Kraliyet tacı kölelerin omzuna dağlanmış

Britanya'nın köle ticaretindeki rolünü belgeleyen bir projenin yeni araştırmasına göre, köleleştirilmiş Afrikalılar İngiliz Kraliyet tacı simgesi içeren bir tanımlama işaretiyle dağlandı.

"Register of British Slave Traders" (Britanyalı Köle Tacirleri Kütüğü) araştırmasını yöneten Profesör William Pettigrew, bu dağlamayı monarşinin kölelikle ilişkisinin "çarpıcı ve yürek parçalayıcı" bir simgesi olarak nitelendirdi.

Kütük, 1563 ile 1807 arasında — köle ticaretinin Britanya İmparatorluğu genelinde kaldırıldığı yıl — Britanya'nın kölelikteki rolüne yatırım yaptığı bilinen 13.000 kişiyi ve yüzlerce kurumu listeliyor. Araştırmacılar bunun, bir ülkenin köle tacirleri topluluğu üzerine yapılmış en kapsamlı inceleme olduğunu belirtiyor.

Lancaster Üniversitesi tarihçisi ve projenin ortak araştırmacılarından Dr. Nicholas Radburn, BBC'ye, tacın görüntüsü ile altında South Sea Company (Güney Denizi Şirketi) logosunu içeren tanımlama işaretini ilk kez 2022'de British Library'de (Britanya Kütüphanesi) şirketin arşivlerini incelerken bulduğunu söyledi.

1711'de kurulan South Sea Company, kamu ve özel ortaklı bir Britanya şirketi olarak binlerce köleleştirilmiş Afrikalının ticaretini yaptı.

Radburn, dağlama kayıtlarını "çok sıradan görünen bir ciltte: 'The Register of Instruments' (Senetler Kütüğü)" bulmanın "dikkat çekici" olduğunu ifade etti.

2024'te, hikâyeyi bir araya getirmeye yardımcı olan mektuplar buldu. Radburn'e göre mektuplar, şirketin yöneticisinden İspanyol Amerikası'ndaki "factors" (köle tacirleri) adı verilen temsilcilerine gönderilmişti.

Mektuplarda köle ticaretinin nasıl yürütüleceği anlatılıyor

Şubat 1714 tarihli bir mektup, "Londra'daki yöneticilerin Amerika kıtasında köleleştirilmiş kişilere uygulanan şiddete kişisel olarak nasıl karıştığını bu kadar açık biçimde ortaya koyduğu için" sıra dışıydı.

Yöneticiler, köleleştirilmiş Afrikalıları sol omuzlarından bu simgeyle işaretlemek için tacirlerin kullanacağı, İngiltere'de yapılmış demirler gönderdi. Mektuba göre amaç, şirketin kölelerini diğerlerinden ayırt etmekti.

BBC Radio 4'ün Today programına konuşan King's College London'dan Pettigrew, monarşi ile kölelik arasında yalnızca bu "acımasız damga" değil, her türlü bağlantı bulunduğunu söyledi.

"Monarşinin en dibe vurduğu, Kral I. Charles'ın idam edildiği dönemde kraliyet ailesinin üyelerinin, transatlantik köle ticaretine yatırım yaparak monarşiyi, maliyesini ve itibarını yeniden ayağa kaldırdığını düşünün" dedi.

Monarşiyi bir kurum olarak onu yöneten kişilerden ayırmanın önemli olduğunu belirten Pettigrew, "Kurum yüzlerce yıl öncekiyle aynı" diye konuştu.

Buckingham Sarayı'ndan yapılan açıklamada ise Kral Charles'ın "kölelik meselesinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaya ve tarihsel yanlışları bugün toplulukların yararına ele almanın yollarını bulmaya yönelik kişisel ve yürekten bağlılığını birçok kez dile getirdiği" ifade edildi.

Araştırmacılar, kütüğün köle ticaretine mali olarak katkıda bulunanların genişliğini gözler önüne serdiğini belirtiyor: hükümdarlardan ve siyasetçilerden tesisatçılara ve din adamlarına kadar.

Kütük, Pettigrew ve ekibinin beş yıllık araştırmasının ürünü. King's College London'a göre bu finansman, İngiltere'nin yaklaşık üç milyon Afrikalı erkek, kadın ve çocuğun köleleştirilmesindeki rolüne katkı sağladı; bunların tahminen yarım milyonu zorla taşınma sırasında hayatını kaybetti.

Afrika ve Karayip ülkeleri, transatlantik köle ticaretinden kazanç sağlayan ülkelerden resmi özür ve tazminat talep ediyor. Eylül başında Jamaika hükümeti, ülkenin devlet başkanı olan Kral Charles'a kölelik tazminatı konusunda bir dilekçe sunacağını açıklamıştı. Geçen hafta bir Downing Street sözcüsü, transatlantik köle ticaretinin "iğrenç" olduğunu ancak Britanya'nın tutumunun tazminat ödememek yönünde olduğunu söylemişti.