Gazze'deki öğrenciler Belçika burs planı suya düşünce yıkıldı

Gazze'den çıkamayan ve Belçika üniversitelerindeki burslarını kullanamayan öğrenciler, Belçika hükümetinin tahliye planında uzlaşamaması üzerine yıkıldıklarını söyledi. Beş partili koalisyon hükümeti, geçen cuma günü bölgedeki 13 öğrenci ve araştırmacı için tahliye planı üzerinde anlaşmaya varamadı. Öğrenciler, savaşın harap ettiği bölgeden çıkmayı ve Avrupa'da eğitimlerine devam etmeyi umuyordu.

Gazze'de görev yapan 28 yaşındaki doktor Ahmed Abujami, Belçika hükümetinin cuma günü anlaşmaya varamamasını "derin bir hayal kırıklığı" olarak nitelendirdi. Abujami, Anvers'teki Tropikal Tıp Enstitüsü'nde halk sağlığı alanında bir yıllık yüksek lisans bursu kazandı. Amacı, Gazze'nin yıkılan sağlık sistemini yeniden inşa edebilecek beceri ve deneyim kazanmak.

Abujami, Guardian'a mesajlaşma uygulaması üzerinden yaptığı açıklamada, "Cuma günü anlaşmaya varılamaması beni yıktı" dedi. "Savaş yüzünden zaten çok şey kaybettik ve şimdi bir akademik yılı daha kaybetme olasılığıyla karşı karşıyayız."

Vize başvurusu engeli

Diğer 12 öğrencinin çoğu gibi o da Belçika vizesine başvuramıyor. Vize başvurusu yalnızca Kudüs veya Kahire'de şahsen yapılabiliyor, ancak Gazze Şeridi'nden çıkışı engelleniyor. Abujami, "Her kurala uyan, sıkı bir akademik seçim sürecinden geçen ve Belçika'da okumak için burs kazanan 13 öğrenciyiz" dedi. "Davalarımız etrafındaki siyasi anlaşmazlıklarla hiçbir ilgimiz yok."

23 yaşındaki mezun Salwa Abu Elhaj, Leuven Katolik Üniversitesi'nde iletişim bilimleri okuma yerini hâlâ umutla bekliyor. Ancak "her geçen gün bu umut daha da zorlaşıyor" dedi. "Bu fırsat için çok çalıştım ve tamamen kontrolüm dışındaki koşullar yüzünden belirsizleşmesini görmek yürek parçalayıcı." Evi yıkıldıktan ve birkaç kez taşınmak zorunda kaldıktan sonra ailesiyle birlikte Gazze'nin merkezinde bir çadırda yaşıyor. "Güvenlik, yiyecek, su, elektrik, iletişim ve hatta yarın ne olacağı konusunda sürekli bir belirsizlik var."

39 yaşındaki bilgisayar bilimi profesörü Ahmed Alsalibi, Belçika hükümetinin anlaşmaya varamamasının grup için "acı verici" olduğunu söyledi. Mayıs 2024'te Brüksel Özgür Üniversitesi'nde (ULB) bir araştırma bursu kazandı. Bir gün Gazze'de ambulans ve acil araçların verimli sevkıyatına yardımcı olabilecek yapay zeka destekli sistemler geliştirmeyi umuyor. Vizesinin onaylandığını, ancak bunu Kahire, Ürdün veya Kudüs'te şahsen alması gerektiğini belirtti.

Rektörlerden tepki

Öğrencilerin aradığı destek örneksiz değil. İtalya ve Birleşik Krallık, son bir yılda İsrail ve komşu ülkelerle araştırmacı ve öğrencilerin tahliyesi için müzakereler yürüten Avrupa ülkeleri arasında yer alıyor.

Guardian, bursları doğrulayan resmi yazıları ve Abujami örneğinde uzaktan vize başvurusu taleplerini reddeden e-postaları gördü. İlgili yedi akademik kurumun rektörleri pazartesi günü ortak bir makale yayımlayarak sonuçtan duydukları öfkeyi dile getirdi. Rektörler De Standaard gazetesinde, "Bazı hükümet ortaklarının ahlaki pusulası eksik" diye yazdı. "Bu öğrenciler yasa dışı göçmen değil. Bağımsız seçim komiteleri tarafından rekabetçi bir burs için seçildiler."

Flaman milliyetçisi başbakan Bart De Wever liderliğindeki beş partili koalisyon hükümeti, 13 öğrenciyi tahliye etme planı üzerinde geçen cuma anlaşmaya varamadı. Başbakan yardımcılarından ve Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, öğrencileri tahliye etme önerisini geri çektiğini açıkladı. Önerinin bir koalisyon ortağı tarafından "tamamen reddedildiğini" söyledi. Ortağın, Afganistan'a geri dönüşler ve geri dönüş merkezleri konusunda taviz vermeye hazır olmadıkça bu tutumu sürdürdüğü anlaşılıyor. Prévot, "Zaten sefalet içinde yaşayan insanlar pahasına bir konuyu diğerine rehin tutma girişimi karşısında önerimi geri çekmeyi seçtim. Onur satılık değildir" dedi.

Belçika'nın iltica ve göç bakanı Anneleen Van Bossuyt, 13 öğrencinin ülkeye girişine karşı çıkıyor. Bakan, Belçika'da kalma hakkı olmayan kişilerin ülkeyi terk etmesini sağlayacak daha güçlü adımlar atılmadan bu öğrencilerin kabul edilmesine karşı. Hükümetin, öğrencilerin ülkeye girişinin aile üyelerini getirmeleri veya Belçika'da iltica talep etmeleri halinde "domino etkisi" yaratacağını savunuyor. Van Bossuyt, tahliyenin diğer ülkeler için emsal oluşturacağını söylüyor.

Rektörler, bakanın gerekçesini anlamadıklarını belirterek öğrencilerin yaşam masraflarını karşılayacak bursları olduğunu ve eve dönme motivasyonu taşıdıklarını vurguluyor. "Gelecekleri dersler Gazze'nin yeniden inşa için ihtiyaç duyacağı alanlarla örtüşüyor. Eğitimlerinin ardından bu amaçla oraya dönmek istiyorlar." Akademik liderler çözüm için baskıyı sürdüreceklerini, "Dersliklerimizin kapıları açık kalıyor" sözleriyle ifade etti. Ancak bazı üniversitelerde akademik yıl başlamış durumda ve Gazze'deki öğrenciler zamanın akıp gitmesini izliyor.