Fransa'da market dondurucularına siber saldırı: gıdalar pişti

Fransa genelinde yaklaşık 700 süpermarketin dondurucu ve soğutucu dolaplarını kontrol eden dijital termostatlar, geçtiğimiz pazar günü gece yarısına yakın saatlerde siber saldırıya uğradı. Saldırganlar binlerce cihazın sıcaklık ayarını uzaktan değiştirerek -27 santigrat dereceye kadar düşen değerleri 50 santigrat derecenin üzerine çıkardı. Dört ila altı saat süren bu süreçte gıdalar önce çözüldü, ardından yavaş yavaş pişmeye başladı.

Sabahın erken saatlerinde rafları doldurmaya gelen market çalışanları, dondurucuları açtıklarında fırın kapağı açmış gibi sıcak hava ile karşılaştıklarını bildirdi. Normandiya'daki bir markette bazı dondurucuların 80 santigrat dereceye kadar çıktığı belirtildi. Bazı mağazalarda aşırı sıcaklık artışı yangınlara yol açtı; yangın söndürme sistemleri devreye girdi ve su hasarı oluştu.

Paris'in güneybatı banliyösü Issy-les-Moulineaux'daki büyük Intermarché marketinde çalışan bir kişi, "Bir felaketti. Buradaki dondurucuları 62 santigrat dereceye kadar çıkardılar. Her şeyi atmak zorunda kaldık. Büyük bir israftı" dedi. Tonlarca bozulmuş gıdanın kaldırılmasının ardından mağaza çalışanları pazartesi günü neredeyse gece yarısına kadar sipariş verip rafları yeniden düzenledi.

Mağaza yöneticileri ilk başta olayı izole bir arıza sanmış olsa da kısa sürede Intermarché, Coopérative U, Carrefour, Leclerc ve Monoprix zincirlerine ait mağazalar ile bazı küçük bağımsız dükkânlar dahil yaklaşık 700 mağazanın siber saldırıdan etkilendiği ortaya çıktı.

Kooperatif U: 'Eşi benzeri görülmemiş bir saldırı'

Coopérative U'nun başkanı Dominique Schelcher, 2 bin marketinden 80'inin hedef alındığını söyledi. Fransız radyosuna konuşan Schelcher, "Bu tamamen eşi benzeri görülmemiş, beklenmedik ve son derece ciddi bir saldırı. Tüm profesyonel kariyerim boyunca böyle bir şey görmedim" dedi.

Paris Cumhuriyet Savcılığı olayla ilgili soruşturma başlattı. Bu saldırı, Fransa'yı Avrupa'nın en çok siber saldırıya uğrayan ülkesi haline getiren olaylar zincirinin son halkası oldu.

Siber güvenlik ve teknoloji şirketi Wavestone'dan Gérôme Billois, saldırının siyasi sabotaj izleri taşıdığını belirtti. Billois'e göre en olası iki senaryo var: Yeteneklerini kanıtlamak isteyen gençler veya aktivistler ya da iç ya da dış devlet aktörlerinin yürüttüğü istikrarsızlaştırma amaçlı sabotaj. Billois, "Şu anda bu tür eylemlerle bilinen iki uluslararası aktör var: İran ve Rusya" dedi.

Saldırganlar, dondurucu ve soğutucuları kontrol eden Danfoss adlı Danimarka şirketinin sağladığı denetleyicileri ele geçirdi. Marketlerdeki soğuk reyonların çoğu, uzaktan bakım ve arıza uyarıları için internet bağlantılı. İlk incelemeler, saldırganların termostatlarla oynamadan önce alarm sistemlerini devre dışı bıraktığını ya da alarmların tetiklenmemesi için buz çözme programını birkaç saat uzattığını gösteriyor.

Danfoss, geçen yıl güvenlik açıkları tespit ettiklerini ve müşterilere güncelleme yapmalarını ya da desteklenmeyen eski sistemleri değiştirmelerini "uzun süredir önerdiklerini" açıkladı. Etkilenen soğutma ünitelerinin "eski yazılımlarla çalıştığını" belirtti. Fransa'nın siber saldırı alarm merkezi ANSSI, ilk saldırı dalgasının ardından iki başka şirketin denetleyicilerini kullanan marketlerin de hedef alındığını doğruladı.

Uzman: Varsayılan şifreler ve güncellenmemiş yazılımlar

Siber güvenlik uzmanı Marta Rybczyńska, eski dondurucuların güncelliğini yitirmiş yazılımlarla çalıştığına ve yeni modellerin yazılımlarının güncellenmediğine dair daha önce yapılmış güvenlik uyarılarını bulduğunu söyledi. Rybczyńska, "Bu donduruculardan bazıları yıllardır üreticiler tarafından desteklenmiyordu ve değiştirilmeleri gerektiğine dair bildirimler vardı. Diğerleri daha yeniydi ama yazılımlar güncellenmemişti" dedi. "Saldırganlar bu zayıflıkları bulup kullandı."

Birçok dondurucunun varsayılan şifreyle çalıştığını belirten Rybczyńska, "Saldırganlar uyarıları değiştirebildi veya kapatabildi; mağazalar ancak sabah ilk gelen kişinin hasarı görmesiyle durumu fark etti" diye ekledi.

Fransa'daki bu saldırı, ağustos ayında ABD'de bir düzine askeri kantindeki bağlantılı dondurucu ve buzdolaplarının gece boyunca plansız buz çözme döngüsüne girmesi ve büyük gıda kaybına yol açması olayını hatırlatıyor.

Siber güvenlik ve risk yönetimi şirketi Upguard'a göre Fransa, siber saldırılarla açığa çıkan kayıt hacmi bakımından Avrupa'nın en çok saldırıya uğrayan ülkesi. Son üç yılda saldırganlar Fransa'nın sağlık sistemini, devlet iş bulma kurumu France Travail'ı, Ulusal Kimlik Belgeleri Ajansı'nı (ANTS) ve büyük cep telefonu şirketlerinin çoğunu ele geçirdi. Bu yaz ise Ekonomi ve Maliye Bakanlığı bir dizi siber saldırıda 678 bin vergi mükellefinin kişisel ve mali kayıtlarını kaybetti.

Billois, Fransa'nın siber güvenlikte geri kaldığını ve internet bağlantılı cihazlar için zorunlu güvenlik getiren AB'nin 2024 tarihli Siber Dayanıklılık Yasası'nı henüz kabul etmediğini söylüyor. Billois, "Bu, siyasi olmayan ve herkesin hemfikir olduğu bir metin ama her zaman daha acil bir yasa ya da değişikliklerle ilgili itirazlar olduğu için gecikti ve bu bir felakete dönüştü" dedi.

Coopérative U'nun başkanı Schelcher ise suçu, adını vermediği soğuk reyon ekipmanlarını bakımını yapan soğutma yüklenicilerine yıkmakta gecikmedi. RTL radyosuna "Marketlerimiz Danfoss'un müşterisi değil" dedi.

Henüz hiçbir kişi veya grup saldırının sorumluluğunu üstlenmedi. Paris savcılığı, siber suçlarla mücadele biriminden dedektifleri görevlendirdi; ancak Billois, saldırganları bulmanın zaman alacağını söylüyor. Billois, "Sonunda kimliklerinin belirlenmesi mümkün ama saldırganlar izlerini nasıl saklayacaklarını bildiği için bu haftalar, hatta aylar sürebilir" dedi.

Saldırının toplam maliyeti henüz hesaplanmadı. Intermarché'nin CEO'su Thierry Cotillard, kayıpların "on milyonlarca avroyu" bulabileceğini, mağaza şirketlerinin ise bunun sigorta tarafından karşılanmasının olası görünmediğini belirtti.

Billois, "Bu tuhaf bir hikâye" diyerek sözlerini şöyle tamamladı: "Marketler, bakımı yapan taşeron soğutma şirketleri ve yazılım şirketi arasında paylaşılmış bir sorumluluk var. Elbette saldırganlar dışında kimseyi suçlayamayız. Ama sonuçta mesele, yeterince güvenliği sağlanmadan internete bağlanan donduruculara dayanıyor. Bu herkes için bir uyanış çağrısı olmalı."