Cardiff'te yapay zeka veri merkezine gaz santrali planı

Cardiff'te planlanan bir veri merkezinin geliştiricisi Curtis Hall, tesisi çalıştırabilmek için gazla çalışan bir elektrik santrali kurmak üzere de izin başvurusunda bulunduğunu açıkladı. Şirkete göre santral, tesisin ulusal şebekeye yeterince hızlı bağlanamaması durumunda beş yıla kadar çalıştırılabilecek.

Şirket, gaz türbini planının "en kötü senaryo" olduğunu ve Llanrumney yakınında mevcut bir park-and-ride (araç park edip toplu taşımaya aktarma) alanında planlanan projenin önemli faydalar sağlayacağını belirtti.

Çevre örgütü Friends of the Earth santrali "iklimi yıkıma uğratan" bir altyapı olarak nitelendirdi. Bölgedeki Galler Parlamentosu (Senedd) üyelerinin neredeyse tamamı ve bir Galler hükümeti bakanı da veri merkezi planına resmen itiraz etti.

Arazinin geliştiriciye satılması için anlaşma bulunan Cardiff Belediyesi'nde kıdemli bir İşçi Partili meclis üyesi de plana karşı çıktı.

Karar beklemede: Galler hükümeti süreci devralabilir

Galler hükümeti, tesisin planlama sürecini devralıp devralmayacağını değerlendiriyor. Bu nedenle Cardiff Belediyesi şu anda planlama izni veremiyor. Hükümet ayrıca veri merkezlerine ilişkin genel politikasını yıl sonuna kadar yayımlamayı planlıyor.

Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla veri merkezlerine ilgi arttı; ancak bu tesisler başta yüksek elektrik tüketimi olmak üzere çeşitli nedenlerle dünya genelinde tartışma konusu.

Cardiff East Park and Ride şu anda Cardiff'teki University Hospital of Wales (Galler Üniversite Hastanesi) personeline ve hastalarına hizmet veriyor. Yakındaki yeni yapılmış bir konut sitesinde yaşayanlardan 32 yaşındaki James George, çevre ve evi üzerindeki etkiden endişe duyduğunu söyledi. George, en büyük kaygısının gürültü ve kirlilik olduğunu, olası bir elektrik kesintisine karşı dizel jeneratör çalıştırılması gerekebileceğini belirtti.

51 yaşındaki Alexander Grant ise esas kaygısının Heath hastanesindeki personel ve hastaların durumu olduğunu ifade etti. Dale Harvey de A48 çift yönlü yolundan gelen gürültüye yenilerinin ekleneceğinden endişeli olduğunu belirterek "Yeni bir ev alıyorsunuz ve birden jeneratörlerin çalışacağı, tüm duman ve gürültünün olacağı söyleniyor" dedi.

Planlama belgeleri ne söylüyor?

Ön planlama başvurusunun belgelerinde, maksimum 49,9 MW üretim kapasiteli gaz türbinleri olan "geçici yardımcı enerji merkezi" tanımlanıyor. Belgelerde enerji merkezinin "Temmuz 2028'de çalışmaya başlaması ve tesis tam elektrik bağlantısına kavuşana kadar yaklaşık beş yıl (Temmuz 2033'e kadar) sürmesi" öngörülüyor.

Merkezde beş gaz türbini, bir buhar jeneratörü ve yedekte iki gaz türbini daha yer alacak. Uzun vadede veri merkezi ulusal şebekeden 150 MW bağlantı gerektirecek; ancak bu bağlantı 2030-2034 arasında sağlanabilir.

50 MW ve üzeri enerji üretim tesisleri için Galler hükümetinden planlama izni gerekiyor. Curtis Hall, santrali 49,9 MW ile sınırlayarak bu başvuruyu yapmaktan kaçınmaya çalıştığı iddiasını reddetti.

Şebeke bağlantısı sağlandıktan sonra "kesintisiz güç" için 40 dizel yedek jeneratör daha gerekecek.

Friends of the Earth Cymru'nun geçici direktörü Jenny Lloyd, fosil yakıt kullanımını eleştirerek "Bir yaz boyunca sıcak dalgaları, kuraklık ve sonbahar-kış aylarında sel endişelerinin ardından, bu iklimi yıkıma uğratan altyapıya yeşil ışık yakmak tamamen sorumsuzluktur" dedi.

Cardiff'teki Caerdydd Fynnon Taf seçim bölgesini temsil eden Plaid Cymru milletvekili Nick Carter, "Bir veri merkezinin neden okullara ve bakım evlerine yakın bir kentsel alanda yer alması gerektiğine dair hiçbir neden yok; üstelik manşetlerin altında küçük bir gazla çalışan elektrik santrali var" diye konuştu.

Kıdemli İşçi Partili meclis üyesi Lee Bridgeman da bu hafta itirazlara katıldı. Cardiff Belediyesi kabine üyesi ve Llanrumney meclis üyesi olan Bridgeman, bir mektubunda tesisin emisyonlarının "Cardiff'in iklim acil durumu ilanı ve Galler Planlama Politikası ile bağdaştırılmasının zor olduğunu" belirtti.

Planlar arasında veri merkezinin yanı sıra yayalar ve bisikletliler için yeni bir köprü ve bağlantı yolu da bulunuyor.

Curtis Hall daha önce bir lojistik merkezi için planlama izni almıştı. Cardiff Belediyesi'ne göre şirket, "değişen piyasa talebi" nedeniyle veri merkezine geçmişti. Şirket, gaz üretiminin "veri merkezinin kalıcı güç kaynağı olmadığını, şebeke bağlantısı devreye girdiğinde artık gerekmeyeceğini" belirtti. "Bağlantı zamanında gelirse enerji merkezine hiç ihtiyaç duyulmayacak" denildi.

Şirket, teknolojinin enerji merkezi için "henüz kesinleşmediğini" ve gaz ya da hidrojeni elektriğe çeviren yakıt hücrelerinin kullanılabileceğini belirtti. Şirket ayrıca gaz ve dizel jeneratörlerin hava kalitesi üzerindeki etkilerinin de "önemli olmadığını" savundu.

Şirket sözcüsü, projenin "yeni yol köprüsünün inşası" gibi önemli faydalar sağlayacağını, "çok ihtiyaç duyulan yatırımı çekmeye, iyi ücretli işler yaratmaya ve yeni eğitim olanakları sunmaya" yardımcı olacağını söyledi. Şirket, iklim değişikliği endişelerine yanıt olarak Güney Galler elektrik şebekesinin "hızla karbondan arındığını" ve yüzer deniz üstü rüzgar planlarının olduğunu belirtti.

Cardiff Belediyesi'nin internet sitesine göre, Caerdydd Ffynnon Taf'taki tüm Plaid milletvekilleri (Anayasa Bakanı Dafydd Trystan Davies dahil), İşçi Partili milletvekili Alex Barros-Curtis, Yeşil Partili Paul Rock, İşçi Partili Shavanah Taj resmi itirazda bulundu. Reform Partisi'nden Cai Parry-Jones da endişelerini dile getirdi.

Plaid milletvekilleri Nick Carter ve Zaynub Akbar, planların Galler hükümeti tarafından incelenmesini talep etti; yerel Cardiff Liberal Demokratları da aynı talepte bulundu. İki Plaid milletvekili, konunun "tek tek yerel konseyler tarafından rehberlik olmadan parça parça belirlenmesi yerine ulusal bir politika meselesi olması gerektiğini" söyledi.

Cardiff Belediyesi sözcüsü, planlama başvurusunun hâlâ değerlendirildiğini ve gelecekte resmi bir planlama toplantısına sunulacağını belirtti. Sözcü, bakanların başvuruyu devralıp almayacağına karar verirken karar alınmasını engelleyen Galler hükümeti talimatının "başvuruya yönelik önemli kamu ilgisi göz önüne alındığında olağandışı olmadığını" söyledi.

Cardiff Belediyesi, park-and-ride için alternatif bir yer aradığını açıkladı. Belediyenin istişaresi 28 Ekim'e kadar sürüyor.

Galler hükümeti ayrıca veri merkezlerine ilişkin kendi "sürdürülebilir kalkınma politikasını" hazırlıyor. Planlama bakanı Siân Gwenllian, Ekim başında Llandudno'daki Plaid Cymru konferansında politikanın yıl sonundan önce yayımlanacağı sözünü verdi. Gwenllian, "Bu veri merkezleri modern bir ekonomiyi sürdürmek için gerekli" dedi; ancak tesislerin "bizim şartlarımızda" olması gerektiğini belirtti.