Endometriozis ağrı programı için 2,3 milyon sterlinlik çalışma başlatıldı

Birleşik Krallık'ta endometriozis hastalarının yaşadığı kronik ağrıya yönelik yeni bir tedavi programı, 2,3 milyon sterlinlik bir araştırmayla denenecek. Aberdeen Üniversitesi ve NHS Grampian (İskoçya'nın kuzeydoğusunda faaliyet gösteren ulusal sağlık kurulu) tarafından yürütülecek ülke çapındaki beş yıllık çalışma, ağrı kesicilerin yanı sıra fizyoterapi gibi yöntemleri bir araya getiren kişiselleştirilmiş bir planın yaşam kalitesini iyileştirip iyileştirmediğini inceleyecek.

Araştırma, National Institute for Health and Care Research (NIHR — Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü) tarafından finanse ediliyor. Çalışmaya katılacak hastalar, endometriozise özel ağrı yönetimi programı (e-PMP) adı verilen 12 haftalık kişiselleştirilmiş bir programa alınacak. Program; bilişsel davranışçı terapi (BDT) temelli psikoterapi, uzman fizyoterapisi, ilişkiler, mahremiyet ve iletişim konusunda rehberlik ile yan etkileri azaltmaya yönelik ilaçları kapsıyor.

Menopoz öncesi dönemdeki kadınlar ya bu yeni programa mevcut standart bakım eşliğinde katılacak ya da yalnızca standart bakım alacak; iki yaklaşımın sonuçları karşılaştırılacak. Uygun katılımcılar, uzman doktorları tarafından çalışmaya yönlendirilecek.

Hastalık nedir, neden önemli?

Endometriozis, rahim içini döşeyen hücrelere benzer hücrelerin vücudun başka bölgelerinde —bağırsak veya akciğerlerde olduğu gibi— büyümeye başladığı, tüm vücudu etkileyen iltihaplı bir hastalık. Bu hücreler çoğalırken hassas ve iltihaplı yaralar oluşturuyor. Hastalar tanı almak için yıllarca bekleyebiliyor; hastalığın bilinen bir tedavisi yok. Bu da kadınların ilişkilerini, iş hayatını, eğitimini ve ruh sağlığını etkileyen ağır ağrılarla yaşamasına yol açıyor.

Araştırma kapsamında ele alınan isimlerden biri de İskoçya'nın Aberdeenshire bölgesindeki Huntly kasabasında yaşayan 27 yaşındaki Charlotte McCann. McCann, 14 yaşından bu yana endometriozisin neden olduğu şiddetli ağrılarla mücadele ediyor. Ağrıları yüzünden kurumsal finansta çalıştığı mesleğini bırakmak zorunda kalmış; şu anda gündelik iş olarak evcil hayvan bakıcılığı yapıyor. Gece uyanıp kustuğunu, bazı günler yataktan çıkamadığını veya dik oturamadığını anlatıyor. Uzun yıllar sorunun ne olduğunu bilmediğini, bir MR taramasının ardından endometriozis tanısı konduğunu söylüyor.

McCann'a göre hastalık mesanesini de etkilemiş ve vücudunun başka bölgelerine yayılmış durumda. Şu anda ağrıyı kontrol altına almak için çok güçlü opioid ağrı kesiciler kullanıyor, ancak bu ilaçlar bulantı yaptığı için yemek yiyemediğini ve ciddi kilo kaybettiğini belirtiyor. Endometriozis semptomlarına bağlı sırt ağrısı nedeniyle yürüme yardımcıları kullanmak zorunda kaldığını, sorunlu dokuyu almak için ameliyat olduğunu ancak belirtilerin geri döndüğünü aktarıyor.

Yeni çalışmaya ilişkin konuşan McCann, "Endometriozis hayatım üzerinde çok büyük bir etki yarattı. Her gün bu hastalıkla mücadele eden milyonlarca kadına yardımcı olacak yeni yolların araştırılması beni çok sevindiriyor" dedi.

Araştırmayı kim yürütüyor?

Çalışmayı, Aberdeen Üniversitesi'nde onursal kıdemli öğretim görevlisi ve NHS Grampian bünyesindeki Aberdeen Endometriozis Merkezi'nin sorumlusu olan kadın doğum uzmanı Dr. Lucky Saraswat yönetiyor. Saraswat, endometriozisin en yaygın ancak en az araştırılan kronik ağrı nedenlerinden biri olduğunu, birçok kadının ameliyat veya ilaç tedavisinden sonra bile acı çekmeye devam ettiğini söyledi. Çalışmanın, kişiye özel ve disiplinler arası bir ağrı yönetimi programının uzun vadede anlamlı iyileşme sağlayıp sağlayamayacağını göstereceğini belirten Saraswat, programın özellikle tekrarlayan ameliyatlardan veya hormon tedavilerinden kaçınmak isteyen ya da hamilelik planlayan kadınlar için yeni bir tedavi seçeneği olabileceğini ifade etti.

NIHR'nin sağlık teknolojisi değerlendirme programı direktörü Prof. Anthony Gordon ise birçok kadının yıllarca "kıvrandırıcı" belirtilerle ve az sayıda uzun vadeli seçenekle karşılaşabildiğini belirtti. Gordon, kişiye özel ve cerrahi olmayan ağrı yönetiminin değerlendirilmesinin bu döngüyü kırabileceğini ve standart tedavilerin işe yaramadığı durumlarda uzun süreli rahatlama sağlayabileceğini söyledi.

Endometriosis UK (Birleşik Krallık Endometriozis Derneği) genel müdürü Emma Cox da kronik pelvik ağrı dahil endometriozis belirtilerinin kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığını ciddi biçimde etkileyebildiğini, araştırmanın tedavi seçeneklerini geliştirmek için hayati olduğunu kaydetti. Çalışma kapsamında klinik sonuçların yanı sıra tedavinin maliyet etkinliği de değerlendirilecek.