Çöp konteynerlerinden tasarruf edenler: çöp dalgıçlığı

Londra'nın kuzeyinde yaşayan iki çocuk annesi Darryl Baker, yerel süpermarketin geri dönüşüm kutularının yanında yığınla kıyafet görünce şaşırdı. Çöp konteynerlerine yaptığı birkaç ziyarette ayrıca "son derece sağlam" bir Ikea çerçevesi ve çocuk scooterları buldu. Tasarruf yolları arayan ve israfa karşı çıkan 39 yaşındaki serbest gazeteci, market çalışanlarından izin isteyerek bazı eşyaları aldı. "Çocuklarıma tamamen yeni gardıroplar aldım" diyen Baker, yıllarca yetecek kadar eşya biriktirdiğini belirtiyor. Altı aylık süreçte "muhtemelen yüzlerce sterlin tasarruf ettim" diyor.

Baker, Ralph Lauren, Nike ve The North Face gibi markaların ürünlerini kurtardığını söylüyor. "Aklım durdu. Bu eşyalar yerlere saçılmış durumda" diye ekliyor. Kıyafetleri çocukları, yeğenleri ve kendisi için alan Baker, bir kısmını bağışlıyor veya satıyor; geçenlerde bir erkek Barbour ceket için 30 sterlin aldı.

Baker, ticari çöp kutularını değerli eşya için karıştıran 'çöp dalgıçları' (dumpster diving) arasına katıldı. İnsanların motivasyonları arasında tasarruf, eşyaları hayır kurumlarına verme ve kullanılabilir ürünlerin çöpe atılmasına duyulan öfke yer alıyor.

ABD'de yasal riskler

Teksas'ta yaşayan 72 yaşındaki Jeff Ferrell, 50 yılı aşkın süredir çöp karıştırıyor. Fort Worth'ta yaşayan ve bu konuda kitaplar yazan Ferrell, "Hâlâ her gün bisikletle çöp dalgıçlığı yapıyorum. Hâlâ en az eskisi kadar keyif alıyorum" diyor. Kendisini "Robin Hood ile anarşist doğrudan eylem karışımı" olarak tanımlayan Ferrell, sadece daha varlıklı mahallelerde çöp karıştırıyor ve bulduklarının çoğunu bağışlıyor. "Evimizdeki neredeyse her şey toplanmış eşyalardan oluşuyor; sabun, tuvalet malzemesi, tıbbi malzeme, ayakkabı, kıyafet, alet ve bahçe malzemesi hiç satın almıyorum" diyor.

Ferrell, bulduğu metalleri hurdacıya satarak iki haftada yaklaşık 150 dolar (110 sterlin) kazanıyor. Eşi, diğer buluntularını eBay'de satıyor. Ferrell, bulduklarının yılda "on binlerce dolar" değerinde olduğunu tahmin ediyor. Geçmişte tabu sayılan çöp dalgıçlığı, şimdi birçok kişinin gururla yaptığı ve çevrimiçi paylaştığı bir faaliyet haline geldi.

Londra ve Essex'ten örnekler

Londra merkezli stilist Millie Diamond, TikTok'ta çöp kutularını karıştırırken çektiği videolar paylaşıyor. Amacı, kumaş ve kıyafetleri kurtarıp yeni parçalara dönüştürmek ve bazılarını satmak. Bulduğu bir elbisenin 600 sterlin değerinde olduğunu tahmin ediyor. 36 yaşındaki Diamond, "Biraz saksağan gibiyimdir. Sokakta veya herhangi bir yerde bedava bir şey görürsem alırım" diyor. Çöp dalgıçlığına, kapanan bir işletmenin attığı kumaşları görünce başlamış.

Essex'te yaşayan 44 yaşındaki satış asistanı Charlotte Bayford için zamanlama önemli. En iyi buluntuları, Essex Üniversitesi öğrencilerinin yaz tatili için evlerine dönerken istemedikleri eşyaları bırakmasıyla ortaya çıkıyor. Yarım kalmış tuvalet malzemeleri de bunlar arasında. "Sekiz yıldır şampuan satın almıyorum. Bunun bana para kazandırdığını söyleyebilirim" diyor. Bayford, bulduklarının çoğunu hayır kurumlarına veriyor; ayrıca evini kurtarılmış eşyalarla doldurmuş ve bazı değerli parçaları satıyor. Gıda da ambalajı açılmamış olduğu sürece serbest. "Heinz fırınlanmış fasulye konserveleri buldum, gayet iyi. Onları yemekten mutluluk duyuyorum" diyor.

Yasal durum

Peki çöpten eşya almak yasal mı? Texas Christian Üniversitesi'nde sosyoloji fahri profesörü olan Jeff Ferrell, New York, Cleveland ve Wichita dahil birçok ABD kentinde bu uygulamanın yasadışı hale getirildiğini söylüyor. "Çöp dalgıçlığı yasadışı sayılıyor çünkü atılan şey artık şehre veya çöp hizmeti sağlayan özel şirkete ait" diyor. Ferrell'e göre çöp dalgıçları ayrıca izinsiz giriş suçlamasıyla karşılaşabilir. Fort Worth'ta eşyalar yalnızca kamu arazisindeki çöp kutularından alınabiliyor.

İngiltere'de Duncan Lewis Solicitors'tan Sunjay Versani, durumun koşullara bağlı olduğunu belirtiyor. "Gerçekten atılmış eşyalarla ilgili birçok davada kovuşturma olasılığı düşük" diyor. Ancak Versani, "Bir şeyin çöp kutusuna atılmış olması, onu almanın serbest olduğu anlamına gelmez. Şüpheniz varsa en güvenli yol, sahibinden veya işletmeden izin istemektir" uyarısında bulunuyor.