Amazon ve Temu'da gümüş diye satılan takılarda toksik madde

BBC'nin yaptığı bir araştırma, popüler çevrimiçi pazaryerlerinde 925 ayar veya sterlin gümüş olarak satılan bazı takıların toksik kimyasallar içerdiğini ortaya koydu. The One Show programındaki Watchdog için Amazon, eBay, Temu, Etsy ve OnBuy'dan satın alınan 25 takı, Sheffield Assay Office'te (İngiltere'de değerli maden ayarını denetleyen kurum) incelendi.

Laboratuvar analizinde sekiz üründe, kansere yol açabildiği belirtilen kadmiyumun yasal sınırın üzerinde olduğu tespit edildi. Kadmiyum için yasal üst sınır yüzde 0,01 iken, bazı ürünlerde bu oran yüzde 10'a kadar çıktı.

Analizi yürüten Sophie Langley, bu seviyenin "kendi uyduğumuz sınırlara göre kesinlikle çok büyük" olduğunu söyledi. Langley, sahte sterlin gümüş satmanın Damgalama Yasası'nı (Hallmarking Act) ihlal ettiğini ve para cezası ya da hapis cezası riski taşıdığını belirtti.

Test edilen takıların yalnızca ikisi gerçek sterlin gümüş çıktı

Watchdog'un satın aldığı ürünler arasında 1,55 sterlinlik bir bileklik ve 1,99 sterlinlik küpeler de vardı. İncelenen 25 takıdan yalnızca ikisinin sterlin gümüş olarak sınıflandırılabildiği bildirildi. Gerçek sterlin gümüşün en az yüzde 92,5 gümüş içermesi gerekiyor.

Araştırmada kadmiyum sınırını aşan sekiz ürünün üçü Amazon'dan, üçü Temu'dan, biri OnBuy'dan ve biri Etsy'den alınmıştı. Etsy'den 15 sterline alınan ve 925 damgası taşıyan bir kolyenin ise bir bölümünde yalnızca yüzde 8,9 gümüş bulundu.

Kolyeyi satın alan 34 yaşındaki Meranda, birkaç gün taktıktan sonra boynunda tahriş oluştuğunu anlattı. İlk muayenede kolyenin nikel içerdiği, zincirin bir bölümünde nikel konsantrasyonunun yüzde 11'e kadar çıktığı belirlendi. Nikel de cilt tahrişine yol açabilen ve takılarda miktarı yasal olarak sınırlandırılan bir madde.

Emekli toksikoloji profesörü Rob Chilcott, kadmiyumun özellikle akciğer kanseriyle ilişkilendirilen bir kanserojen olduğunu söyledi. Chilcott, kadmiyum içeren bir ürünün ağza alınması veya yutulması halinde ciddi risk oluştuğunu belirtti.

Şirketlerden yanıtlar

Amazon, eBay, Temu ve OnBuy, yanıltıcı ilanların yasak olduğunu ve Watchdog'un tespit ettiği takıları kaldırdıklarını açıkladı. Amazon, güvenli olmadığı belirlenen ürünler için geri çağırma bildirimi yayımladığını duyurdu. OnBuy, etkilenen müşterilere para iadesi yapıldığını ve söz konusu ürün için geri çağırma başlatıldığını bildirdi.

Amazon ve eBay, endişesi olan müşterilerin kendileriyle iletişime geçmesi gerektiğini söyledi. Temu, benzer ürünlerde olası riskleri belirlemek için test düzenlediğini belirtti. Etsy ise BBC'nin sorularına yanıt vermedi. Meranda, Watchdog ile görüşmesinin ardından kolyenin ücretini tam olarak geri aldı.