Çinli gençler sınav baskısından kaçmak için reçeteli ilaçlara yöneliyor

Çin'in kıyı kesimindeki bir ilde yaşayan 14 yaşındaki Xiaomei (adı değiştirilmiştir) adlı başarılı bir öğrenci, sınav baskısından kaçmak için öksürük ilacıyla başlayan reçeteli ilaç bağımlılığına kapıldı. Xiaomei, bu ilaçları internetten kolayca temin ettiğini ve iki yıl boyunca yüksek dozlarda farklı reçeteli ilaçlar kullandığını BBC'ye anlattı.

Xiaomei'nin hikayesi yalnız değil. BBC, çeşitli sosyal medya platformlarındaki sohbet odalarında onlarca Çinli gencin benzer deneyimlerini belgeledi. Bu gençlerin neredeyse tamamı aynı şeyden kaçıyor: sınav baskısı ve 'farmasötik yükseklik' peşinde koşuyorlar. Bazıları ağrı kesicileri, bazıları epilepsi ilaçlarını, bazıları ise Parkinson hastalarının kullandığı ilaçları yüksek dozda alarak halüsinasyon görmeye çalışıyor.

Yetkililerin müdahalesi ve yeni eğilimler

Çin hükümeti iki yıl önce Xiaomei'nin kullandığı öksürük baskılayıcıyı psikotrop madde olarak sınıflandırarak reçetesiz satışını yasakladı. Ancak gençler hızla alternatif buldu. Bu yıl nisan ayında yetkililer başka bir ilaca geçildiğini tespit ederek kontrolleri sıkılaştırdı. Yine de BBC, bir çevrimiçi sohbet odasında bu ilacın gramının 10 yuan (yaklaşık 1,5 dolar) gibi düşük bir fiyata teklif edildiğini ortaya çıkardı.

Adalet Bakanlığı'na bağlı Suç Önleme Enstitüsü için 2025 yılında yazılan bir raporda, 'düzenlemeye tabi olmayan maddelerin kolayca temin edilebildiği ve yetkililer bir ilacı denetlediğinde gençlerin hızla alternatif bulduğu' belirtiliyor.

Psikolojik baskı ve aile beklentileri

Uzmanlara göre gençlerin bu davranışının ardında, Çin'deki yoğun rekabetçi eğitim sistemi ve ailelerin çocuklardan beklentileri yatıyor. Çinli sosyolog Xiang Biao, tek çocuk politikasının etkisiyle birçok ailenin tüm umudunu tek çocuğuna bağladığını söylüyor. Biao, Çinli gençlerin izole bir ortamda büyüdüğüne, okulda günde en az dokuz-on saat geçirdiğine ve sosyal ilişki kurma fırsatlarının çok az olduğuna dikkat çekiyor.

Xiaomei, seçkin kimya sınıfında birçok öğrencinin 'tam bir ezik gibi hissetmemek' için reçeteli ilaçlarla aşırı doz alma yollarını tartıştığını anlatıyor. Sınıf geçme sisteminin elediği bu öğrenciler, başarısız olduklarında hayatta şanslarının olmadığını düşünüyorlar.

Çin hükümeti, gençlere yönelik ruh sağlığı desteği ihtiyacını fark ederek 2030'a kadar ülke genelinde psikolojik destek ve kriz müdahale sistemi kurmayı hedefliyor. İlkokulların yüzde 92'sinde, ortaokulların yüzde 95'inde psikolojik danışman bulunuyor. Ancak çocuk ve ergen ruh sağlığı konusunda uzmanlaşmış psikiyatrist sayısı hâlâ yetersiz; 2020'de yayımlanan bir araştırma, ülkede yalnızca 500 nitelikli çocuk psikiyatristi olduğunu ve çoğunun Pekin, Şanghay gibi büyük şehirlerde bulunduğunu ortaya koydu.

Xiaomei, aşırı doz sonrası hastaneye kaldırıldığında ailesinin onu dinlemeye başladığını ve bu desteğin sınavda başarılı olmasına yardımcı olduğunu ifade etti. Ancak herkes bu desteği bulamıyor. 22 yaşındaki Lu Jingchan, dört yıl içinde dört kez aşırı doz ilaç aldığını, şimdi ise sosyal medyada gençleri bu bağımlılıktan uzak durmaya çağırdığını söylüyor: 'Uyuşmak için ilaçlara ihtiyaç duymadan hayatla yüzleşmenizi umuyorum.'

Uzmanlar, asıl mücadelenin internetten ilaç satışını engellemek değil, gençler arasında giderek artan ruh sağlığı sorunlarına odaklanmak olduğunu vurguluyor. 2023'te yayımlanan bir araştırmaya göre Çin'de yaklaşık 95 milyon kişi depresyondan muzdarip ve bunların yüzde 30'undan fazlası 18 yaş altı.