Çin'de Xi Jinping için kritik parti toplantısı başladı

Çin'in başkenti Pekin'de iktidardaki Komünist Parti'nin üst düzey kapalı toplantısı başladı. Beşinci Genel Kurul (Plenum) olarak adlandırılan toplantı, partinin önümüzdeki yıllardaki yapısını şekillendirebilecek nitelikte.

Yaklaşık 300 Merkez Komitesi üyesinin katıldığı toplantıyla ilgili resmi devlet medyası, partinin saflarında "disiplinin sıkılaştırılmasına" zemin hazırlanacağını duyurdu. Pazartesi günü başlayan ve dört gün sürecek oturum, son dönemdeki tasfiyelerin ardından Devlet Başkanı Xi Jinping'e gücünü daha da pekiştirme imkânı tanıyacak.

Toplantılar neden önemli?

Genel kurullar, normalde yılda en az bir kez yapılan ve basına kapalı gerçekleştirilen Merkez Komitesi toplantılarıdır. Kararların özeti ve ayrıntılı bir belge toplantının ardından kamuoyuna açıklanır. Her beş yıllık Merkez Komitesi döneminde genellikle yedi genel kurul yapılır ve bu toplantılar, yönetimin önceliklerini göstermesi açısından dışarıdan da yakından izlenir.

Bu yılki toplantının zamanlaması önem taşıyor; çünkü bir sonraki Parti Kongresi'ne bir yıl kaldı. Söz konusu kongrede yeni öncelikler belirlenecek ve yeni bir Merkez Komitesi atanacak. Resmi olarak Merkez Komitesi partinin en üst yönetimini seçiyor, ancak seçime giden süreçler parti seçkinleri arasında gizli tutuluyor. Görev süresi sınırlamalarının kaldırılmasının ardından gelecek Parti Kongresi'nin Xi'yi ülkenin lideri olarak yeniden ataması neredeyse kesin görülüyor.

Önceki genel kurullarda Xi'nin partinin "çekirdeği" ilan edilmesi, süresiz iktidarda kalmasının önünü açan görev süresi sınırlamalarının kaldırılması ve "Xi Jinping Düşüncesi" olarak adlandırılan kişisel felsefesinin Mao Zedong'un konumuyla aynı düzeye yükseltilmesi kararları alınmıştı. Bu yılki toplantı da Xi'nin kongre öncesi stratejiyi belirlemesi, görüşlerin uyumlu hale getirilmesi ve delegelerin sadık olmasını sağlaması için bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

Perşembe günü sona erecek toplantının yeri bile açıklanmadı. Önceki genel kurullar Pekin'deki Jingxi Oteli'nde yapılmıştı. 21 üyeli Politbüro'nun eylül ayındaki açıklamasına göre genel kurul, "partinin kapsamlı ve sıkı yönetiminin kararlılıkla ilerletilmesine ilişkin birkaç önemli konuda" bir karar kabul edecek. Bu, uzaktaki parti yetkililerinden itaat ve etkinliğin daha da sağlanmasının bir yolu olarak yorumlanıyor.

Tasfiyeler ve askeri kadrolar

Bu durum, son dönemdeki geniş çaplı tasfiyelerin ardından delegeler için de tedirginlik dönemi anlamına geliyor. Yolsuzluk, hatta "ahlaki yolsuzluk" suçlamaları nedeniyle çok sayıda üst düzey isim görevden alındı. Uzmanlar, "ahlaki yolsuzluğun" Xi'ye karşı sadakatsizlik olarak algılanan durumlarla mücadelede bir yöntem olarak görüldüğünü belirtiyor.

Asia Society Policy Institute'un tahminine göre 2022'de Merkez Komitesi'ne atanan 44 askeri üyeden yalnızca ikisi görevde kaldı. Çin silahlı kuvvetlerini yöneten yedi kişilik Merkez Askeri Komisyon da Xi Jinping ve bir general olmak üzere yalnızca iki kişiye indirgenmiş durumda. Bu genel kurul, Xi'nin bu kurula yeni subaylar ataması için de bir fırsat sunuyor.