Lula Brezilya'da yeniden seçildi, muhalif Kongre ile karşı karşıya

Brezilya'da devlet başkanlığı seçimini sol eğilimli görevdeki Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva kazandı. Ülkenin Yüksek Seçim Mahkemesi'nin açıkladığı kesin sonuçlara göre Lula oyların yüzde 51,79'unu, sağcı rakibi Flávio Bolsonaro ise yüzde 48,21'ini aldı. Bolsonaro henüz yenilgiyi kabul etmedi.

Seçim kampanyası sert tartışmalarla geçti. Bolsonaro, sandıkların iki saat daha açık tutulmasını "açıklanamaz" bulduğunu söyleyerek sonucu tanımadığını duyurdu. Oysa kendi ekibinin de seçim bölgelerinin daha uzun süre açık kalmasını talep ettiği belirtiliyor. Bolsonaro, başkent Brasília'da destekçilerine yaptığı konuşmada seçimin iptali için girişim başlatacağını söyledi.

Lula ve destekçileri ise sonucu "tarihi bir zafer" olarak kutluyor. Bu, Lula'nın başkanlık seçimlerindeki dördüncü galibiyeti. Lula daha önce 2003-2010 arasında iki dönem ve 2023'ten bu yana başkanlık yapmıştı.

Zorlu bir seçim süreci

İlk tur 4 Ekim'de yapıldı ve Bolsonaro Lula'yı geride bırakmıştı. Birçok kişi Lula'nın üç hafta içinde sonucu çevirebileceğine ihtimal vermiyordu. Ancak sokak gösterileri ve yoğun sosyal medya kampanyasıyla Lula yarışa yeniden ağırlığını koydu.

Lula'nın zaferi, Latin Amerika'da seçmenlerin iktidardaki partileri cezalandırıp sağa yöneldiği genel eğilimin dışında kalıyor. Arjantin, Şili ve Kolombiya gibi büyük ülkelerde şu anda muhafazakâr liderler iktidarda.

Yeni görev süresi 5 Ocak 2027'de başlayacak olan Lula'yı içeride ve dışarıda önemli zorluklar bekliyor. Bunlardan biri, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yaşanabilecek anlaşmazlıklar.

Trump, Lula'nın rakibi Flávio Bolsonaro'yu açıkça desteklemedi. Ancak Beyaz Saray'ın Latin Amerika'yı kendi etki alanı olarak gördüğü ve bölgede kendi politikalarını destekleyen liderlerin iktidarda olmasını istediği ifade ediliyor. ABD yönetimi ayrıca Çin'in Batı Yarımküre'deki etkisini azaltmayı hedefliyor.

Brezilya, petrol zengini ve dünyanın en büyük ikinci nadir toprak mineral rezervine sahip. Güney Amerika'nın sağcı liderle yönetilmeyen tek büyük ülkesi olan Brezilya'da Lula'nın Çin'e yakın bir çizgi izlediği değerlendirmesi yapılıyor.

Çevreciler ve iç siyaset

Lula'nın zaferi, Bolsonaro'nun kazanması halinde Brezilya'nın etkili tarım ve madencilik sektörlerinin daha da güçleneceğinden endişe eden çevreciler tarafından memnuniyetle karşılandı. Çevreciler, Flávio Bolsonaro'nun babası Jair Bolsonaro'nun devlet başkanlığı döneminde Amazon'da ormansızlaşma ve orman yangınlarının rekor düzeye çıktığına dikkat çekmişti.

Seçim sonucu ülkenin derinden bölünmüş olduğunu da gösteriyor: Seçmenlerin yüzde 48'inden fazlası Bolsonaro'ya oy verdi. Lula, hem bu kutuplaşmayı gidermek hem de Brezilya'nın demokrasi tarihindeki en sağcı Kongre ile çalışmak zorunda.

Bolsonaro'nun Liberal Partisi (PL) seçimden en kazançlı çıkan parti oldu. Buna karşılık Lula'nın İşçi Partisi'nin ikinci tur öncesinde düzenlediği büyük mitingler, partinin güçlü taban desteğini gösterdi.

Lula seçim öncesinde sandığı "Brezilya için bir yol ayrımı" olarak nitelendirmiş ve "yeni bir yönetim anlayışıyla" siyasi kutuplar arasındaki uçurumu kapatacağını vaat etmişti. Dördüncü döneminin sonunda 85 yaşında olacak olan Lula için muhalif bir Kongre ile bu mücadelenin önceki dönemlerine göre çok daha zorlu geçmesi bekleniyor.