Çin ile Kuzey Kore arasında yeni sınır köprüsü açıldı

Çin ile Kuzey Kore arasında uzun süredir gecikmiş bir karayolu köprüsü açıldı. Çin devlet medyasına göre açılan Yeni Yalu Nehri Köprüsü, iki komşu ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin iyileşmesiyle hayata geçti.

Çin, Kuzey Kore'nin en büyük ticaret ortağı. Pyongyang'ın nükleer silah programı nedeniyle uygulanan ağır uluslararası yaptırımlara karşı da ülke için hayati bir destek işlevi görüyor.

Yeni Yalu Nehri Köprüsü, Çin'in sınır kenti Dandong'dan Kuzey Kore'nin Sinuiju kentine 3 kilometre (1,9 mil) boyunca uzanıyor. Köprünün, iki ülke arasındaki ticarette ana kara güzergâhı olması bekleniyor.

Aslında 2014'te açılması planlanan köprünün inşası, Kuzey Kore'nin yol ve gümrük tesisleri inşaatını durdurması ve Pekin ile ilişkilerin soğuması nedeniyle süresiz olarak ertelenmişti.

Yeni köprü, 1937-1943 yıllarında İmparatorluk Japonya'sının bölgeyi işgali sırasında inşa edilen ve onlarca yıllık Çin-Kore Dostluk Köprüsü'ne alternatif oluşturuyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning çarşamba günü yaptığı açıklamada köprüyü iki ülke arasında "bağlantı için önemli bir tesis" olarak nitelendirdi. Mao, güzergâhın "ticareti ve halklar arası değişimi daha da kolaylaştıracağını" söyledi.

Geçen yıl iki ülke arasındaki ticaret 2,7 milyar dolara ulaşarak pandemi öncesi seviyelere geri döndü. Bu ticaretin büyük bölümünü Çin'in Kuzey Kore'ye yaptığı ihracat oluşturuyor.

Uzmanlar: Ani ticaret artışı beklenmiyor

Hankuk Yabancı Diller Üniversitesi'nde Çin araştırmaları profesörü Kang Jun-young, BBC'ye yaptığı değerlendirmede, Kuzey Kore'ye yönelik BM yaptırımları yürürlükte olduğu için sınır ticaretinde ani ve keskin bir artışın "beklenmediğini" söyledi.

Kang, "Pyongyang ayrıca Çin ithalatının ani bir şekilde artmasının Çin'in kendi iç pazarı üzerindeki etkisini genişletmesinden endişe ediyor" diye ekledi.

"Çin bu endişelerin farkında, dolayısıyla ticaretin daha kademeli büyümesi daha olası."

Pekin ve Pyongyang, Çin'in herhangi bir ülkeyle sahip olduğu tek karşılıklı savunma anlaşmasıyla uzun süredir müttefik. İlişkiler, Çin'in eski lideri Mao Zedong'un "dudak ve diş kadar yakın" sözüyle tanımlanıyor.

2010'ların büyük bölümünde ilişkiler soğuktu; Pekin'in Pyongyang'ın nükleer silah programına yönelik sabrı azalmıştı. Kim Jong Un 2017'de bir nükleer deneme yaptı ve o tarihten bu yana yasaklı balistik füze denemelerini artırdı. Bu gelişmeler ABD'nin tedirginliğini artırırken, ABD'nin Güney Kore ve Japonya ile askeri ittifaklarını güçlendirmesine yol açtı.

Çin'in tutumu son dönemde değişti. Oxford Üniversitesi'nden öğretim üyesi Edward Howell, BBC'ye yaptığı açıklamada, "On yıl önce Pekin, Kuzey Kore'nin nükleerleşmesini açıkça eleştirirken ve Pyongyang'ın nükleerden arındırılması çağrısı yaparken, bugün Çin bu konuda neredeyse hiçbir şey söylemiyor" dedi.

Gözlemcilere göre bunun bir nedeni, Kuzey Kore'nin Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'ya yakınlaşması. En az 2.300 Kuzey Kore askerinin Ukrayna'da Rusya için savaşırken öldüğü tahmin ediliyor. Karşılığında Rusya, BM yaptırımlarını ihlal ederek Kuzey Kore'ye petrol sağlıyor.

2024'te Rusya'nın, Pyongyang'ın silah ve asker sevkiyatına karşılık 1 milyar varilden fazla petrol gönderdiği tahmin ediliyor. Geçen ay Kuzey Kore ile Rusya, günde 300 araca ve 2.000'den fazla kişiye geçiş imkânı sağlayacağı belirtilen ilk karayolu köprüsünü açtı.

Bu nedenle Pekin'in, ilişkileri yeniden canlandırarak Pyongyang üzerindeki etkisini yeniden tesis etmeye çalıştığı düşünülüyor.

Air China, pandemi sonrası altı yıllık aranın ardından mart ayında Pekin-Pyongyang arasındaki doğrudan uçuşları yeniden başlattı. İki ülke aynı ay yolcu treni seferlerini de yeniden açtı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in bu yılki ilk resmi ziyaretini haziran ayında Pyongyang'a yaparak Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşmesi de dikkat çekti.