Charlie Kirk paylaşımları nedeniyle işten atılanlar pişman değil

Amerika Birleşik Devletleri'nde 10 Eylül 2025'te Utah Valley Üniversitesi kampüsünde konuşma yaparken silahlı saldırıda öldürülen muhafazakâr aktivist Charlie Kirk hakkında sosyal medyada eleştirel paylaşım yapan yüzlerce kişi işini kaybetti. Bir yıl sonra bu kişilerden bazıları tazminat alarak işlerine döndü, bazıları ise kariyerlerini ve hayatlarını sıfırdan kurmak zorunda kaldı.

Kirk, Hristiyan gençlik örgütü Turning Point USA'nın kurucusuydu. ABD siyasetinde kutuplaştırıcı bir figürdü. Sağcı seçmenlerin bir bölümü onu karizmatik ve muhafazakâr fikirleri gençlere aktarma konusunda yetenekli bulurken, karşıtları özellikle ırk, göç, silah kontrolü ve cinsiyet kimliği konularındaki sözlerini ağır eleştiriyordu.

Kirk'in ölümünden sonra sosyal medyada bazı kullanıcılar onu övdü, bazıları ise sert şekilde eleştirdi. Eleştirilerin bir kısmı ölümünden sadece saatler sonra paylaşıldı ve geniş yankı buldu.

İşten çıkarmalar ve hukuki süreçler

Reuters'ın geçen yıl kasım ayındaki derlemesine göre ülke genelinde 600'den fazla kişi bu paylaşımlar nedeniyle işten çıkarıldı veya disiplin cezası aldı. BBC, bu sayının eksik olabileceğini, tüm vakaların basına yansımadığını belirtiyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, suikastten günler sonra yaptığı açıklamada Kirk'in ölümünü kutlayanların isimlerinin açıkça söylenmesini ve işverenlerinin de aranmasını istedi. Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle, siyasi şiddeti destekleyen herkesin en sert şekilde kınanması gerektiğini belirtti.

Bazı işverenler baskılar karşısında hızlı hareket etti. Tennessee'de antropoloji profesörü Tamar Shirinian, Facebook'ta Kirk olmadan "dünyanın daha iyi olacağını" yazdığı için önce uzaklaştırıldı, ardından işine son verildi. Delta Air Lines'ta bir kabin memuru, Kirk'in ölümüne ilişkin "iyi oldu" anlamına gelen bir paylaşım nedeniyle işten çıkarıldı. Office Depot da bir Kirk anma etkinliği için afiş bastırmak isteyen müşteriye hizmet vermeyi reddeden çalışanını işten çıkardı.

Bazı kişiler ise Kirk hakkında doğrudan bir yorum yapmadığı halde cezalandırıldı. Tennessee'de tiyatro profesörü Darren Michael, Kirk'ün silah kontrolü konusundaki tartışmalı konuşmasını haber yapan 2023 tarihli bir haberin ekran görüntüsünü paylaştığı için işini kaybetti. Florida Balık ve Yaban Hayatı Koruma Komisyonu'nda biyolog olan Brittney Brown da Kirk'ün silah şiddeti konusundaki tutumunu tiye alan bir caps paylaştığı için görevden alındı.

Bir yıl içinde işten çıkarılanlar tarafından onlarca dava açıldı. Brown, yaklaşık yıllık maaşının 12 katına denk gelen 485 bin dolar (yaklaşık 355 bin sterlin) tazminat aldı. Michael, Austin Peay State University tarafından işe geri alındı ve üniversite 500 bin dolar ödemeyi kabul etti. Tennessee Üniversitesi, Shirinian'a 1,9 milyon dolar ödemeyi kabul etti; ancak Shirinian işine geri dönmeyecek. Washington Post da bir hakem kararıyla yorum yazarı Karen Attiah'ı geriye dönük ödemelerle yeniden işe almak zorunda kaldı.

BBC'ye konuşan bazı kişiler, yaşadıkları maddi ve mesleki kayıplara rağmen söylediklerinden pişman olmadıklarını söyledi. Bazıları ise sadece üslubundan dolayı pişmanlık duyduğunu belirtti.

ABD'de özel sektör çalışanlarının büyük bölümü "at-will" (gerekçesiz çıkarılabilme) sözleşmeleriyle çalışıyor. Bu nedenle işten çıkarılanların çoğu hukuki olarak haklarını savunmakta zorlanıyor.