Burnham, AB serbest dolaşımı için referandum kapısını açık bıraktı

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Avrupa Birliği (AB) ile serbest dolaşım konusunda olası bir referandumun kapısını açık bıraktı. Burnham, yayıncılara verdiği demeçte serbest dolaşımı halkoylaması olmadan başlatıp başlatmayacağı sorusuna "hayır" yanıtını verdi. Ancak BBC'ye konuşan kaynaklar, bu konuda henüz bir karar alınmadığını belirtti.

Başbakan, "Brexit söz konusu olduğunda asla İngiliz halkının önüne geçmem" dedi. Burnham, bir sonraki genel seçimden önce İngiltere'nin AB ile ilişkilerinde büyük değişiklikler yapılmasını dışladığını, ancak olası seçenekler üzerine bir tartışma başlatmak istediğini söyledi. Bu seçeneklerin önümüzdeki ay yapılacak AB zirvesi zamanında açıklanması bekleniyor.

Serbest dolaşım ne anlama geliyor?

Serbest dolaşım, AB vatandaşlarının herhangi bir üye ülkede seyahat etmesine, yaşamasına, eğitim görmesine ve çalışmasına olanak tanıyor. Bu hak, AB iç pazarına üyeliğin ön koşulu. İç pazar, mal, hizmet ve kişilerin üye devletler arasında serbestçe hareket etmesini sağlıyor ve ülkeler ayrıca birçok ortak kural ve standardı uyguluyor.

Başbakanın serbest dolaşıma hızlı bir dönüş fikrine karşı olduğu düşünülüyor. Kaynaklar, serbest dolaşımın referandumla onaylanması gerekip gerekmediği konusunda kesin bir karar alınmadığını ifade etti. Burnham'ın önce İngiltere'nin Brüksel ile gelecekteki ilişkisi üzerine bir tartışma yapılması gerektiğine inandığı belirtiliyor.

Partilerin tutumu farklı

2016'daki Brexit kampanyasında göç konusu belirleyici olmuştu. Ayrılma yanlıları, serbest dolaşımın her AB vatandaşına İngiltere'ye yerleşme hakkı vermesini eleştirmişti. Burnham, 2024 seçim bildirgesine bağlı olduğunu ve bu bildirgede serbest dolaşımın geri dönüşü, iç pazar üyeliği ve gümrük birliğinin dışlandığını hatırlattı. Başbakan, herhangi bir değişikliğin 2029'a kadar yapılması gereken genel seçimlerde bir yetki alınmasını gerektireceğini vurguladı.

Ancak gelecekteki olası seçeneklerin İngiltere-AB ilişkilerinde hiçbir değişiklik olmamasından AB gümrük birliğine, iç pazara yeniden katılmaya veya tam AB üyeliği konusunda yeni bir referanduma kadar uzanabileceğini ima etti. Sunday Times'a verdiği demeçte Burnham, serbest dolaşıma dönüş olasılığı konusunda "dürüst bir tartışmayı" memnuniyetle karşılayacağını söyledi.

Başbakan, Brexit'ten bu yana göç türünün değiştiğini, daha fazla yabancının kalıcı olarak taşındığını savundu. İngiltere AB üyesiyken göçün "genellikle birkaç yıl ülkede kalıp eve dönen genç insanlar" olduğunu belirtti. Burnham, "Euro'ya veya Schengen'e katılmayı içeren hiçbir şeyi asla önermeyeceğimi göremiyorum" diye ekledi. Schengen Anlaşması, üye ülkeler arasında pasaportsuz seyahate olanak tanıyor ve İngiltere AB üyesiyken bu anlaşmanın parçası değildi.

Burnham, Brexit'ten bu yana İngiltere'nin daha önce sahip olduğu göç kontrolünü kaybettiğini savundu. Muhafazakar Parti ve Reform UK, AB ile serbest dolaşıma dönüşe karşı çıkıyor. Muhafazakar lider Kemi Badenoch, Brexit'e oy verenlerin çoğunun serbest dolaşımı istemediği için bunu yaptığını savunurken, Reform lideri Nigel Farage böyle bir adımın "Brexit Britanyası'na tam bir ihanet" olacağını söyledi. Liberal Demokratlar ise serbest dolaşıma izin verilmesinin ekonomik büyümeye yardımcı olacağını savunuyor.