Avrupa batarya sanayisinde nanoteknoloji hamlesi

Avrupa batarya sanayisinde son yıllarda önemli adımlar attı ancak bazı girişimler başarısızlıkla sonuçlandı. İsveç merkezli Northvolt ve Norveç merkezli Morrow'un iflas başvurusunda bulunmasının ardından Avrupa'da kıtanın bir teknoloji değişimini daha kaçırdığı endişesi bulunuyor.

Taşımacılık ve sanayide fosil yakıtlardan elektriğe geçiş hızlandıkça bataryaların büyüme potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. Ancak yeni ürünlerin pazara sunulması için gereken uzun süre ve özellikle Çin kaynaklı sert rekabet, önemli riskleri beraberinde getiriyor.

Bazı yatırımcı ve araştırmacılar bu sorunun çözümünün nanoteknolojide olabileceğini düşünüyor. Bir nanometre, metrenin milyarda biri anlamına geliyor ancak en etkili çalışmaların bir kısmı bu ölçekte yürütülüyor.

Hollanda merkezli teknoloji şirketi LeydenJar'ın CEO'su Christian Rood, "Bunu başarabilirseniz birçok sektöre dokunuyorsunuz, ancak bu riskli bir iş" diyor. Adını 18. yüzyılda elektrik hücrelerinin öncüsü olan bir cihazdan alan LeydenJar, tüm bataryaların temel bileşeni olan anotu daha hafif ve daha verimli hale getirmek için plazma biriktirme adı verilen bir teknik kullanıyor.

Silikon, anotlarda kullanım için oldukça etkili ve ucuz bir malzeme. Ancak saf silikon, batarya çalışıp şarj edildikçe genişleyip büzülüyor ve bu da çatlamalara yol açıyor. LeydenJar, plazma biriktirme yöntemiyle katman katman ultra ince bir saf silikon folyo üreterek çatlamayı önlüyor. Şirkete göre bu yöntem batarya ömrünü, şarj hızını ve enerji yoğunluğunu yüzde 50'ye kadar artırıyor.

Eindhoven'daki yarı iletken ekosistemi

LeydenJar'ın fabrikası, ASML ve çip sanayisinin diğer önemli oyuncularına ev sahipliği yapan Hollanda'nın Eindhoven kentinde bulunuyor. Rood, "Birçok kişi ekosistemler hakkında teorik konuşuyor; size bunun rekabet avantajı kaynaklarımızdan biri olduğunu söyleyebilirim" diyor ve ekliyor: "Bizi farklı kılan şey yarı iletkenlerden bataryalara geçiş. İlkeyi laboratuvarda kanıtladıktan sonra sanayileşme, yarı iletken teknolojisi ve tedarikçileriyle çalışmanızı gerektiriyor. Bu çok risk ama patentleme ve fikri mülkiyeti koruma açısından da çok fırsat anlamına geliyor."

Hollanda ve Avrupa genelinde batarya pazarında nanoteknolojiyi geliştirmeye çalışan çok sayıda küçük derin teknoloji girişimi bulunuyor. Bunlardan biri, Hollanda'nın Delft kentindeki Powall. Şirket, bugünkü bataryaların ham maddesi olan tozları nano ölçekte kaplamak için ticari ölçekli ekipman geliştiriyor. Yöntem, atomik katman biriktirme tekniğiyle uygulanıyor ve bir kez daha yarı iletken sanayisinden doğmuş durumda.

Powall CEO'su Roderik Colen, sistemin mevcut bataryaların performansını ayarlamak ve iyileştirmek için çok sayıda fırsat sunduğunu söylüyor: "Bataryanız binlerce kez kullanıldıktan sonra eskisi kadar iyi çalışmaz; nano kaplama kullandığınızda bu bozulma veya yaşlanma yavaşlatılabilir."

Hem LeydenJar hem de Powall tam bir batarya üretmeye çalışmıyor ve her ikisinin de Asya'daki müşterilerle ticari ilişkileri bulunuyor. Ancak Rood, kendi şirketi gibi firmaların Avrupa'nın küresel rekabetteki konumunu güçlendirebileceğini belirtiyor.

Uzmanlar risklere dikkat çekiyor

Berlin merkezli bağımsız düşünce kuruluşu Mercator Çin Araştırmaları Enstitüsü'nde (Merics) kıdemli analist olan Alexander Brown, tedarik zincirinin bir bölümünün Avrupa'da olmasının ve bunun yüksek marj sunan ileri bir teknoloji alanı olmasının olumlu olduğunu söylüyor. Brown, işbirliği ve rekabetin aynı anda mümkün olabileceğini ancak Çin'in özellikle bu tür niş teknolojilerde yerel alternatifler geliştirmek için yoğun çalışacağını vurguluyor.

Brown, "Çin'in ASML'nin yerini almayı çok istediği bir sır değil ve bunu başarmaları öngörülemez değil" diyor ve Avrupa'nın yüksek kaliteli ürünler geliştirmede geleneksel güçlere sahip olduğunu ancak bunun tek strateji olmaması gerektiğini ekliyor.

Uzmanlar, bu kadar özelleşmiş bir alanda çalışmanın zorluklarının yalnızca teknolojik olmadığını belirtiyor. LeydenJar ticari ölçeğe ulaşmış olsa da Rood, Avrupa'da fon toplamanın her zaman kolay olmadığını söylüyor: "Avrupa'da yeterli finansman var ancak risk tutumu Asya ve ABD'dekinden oldukça farklı. Bu, bizim gibi bir şirket için aynı anda farklı finansman kaynaklarıyla çalışmanız gerektiği anlamına geliyor." Rood, hükümet hibeleri, borç finansmanı, Avrupa Yatırım Bankası'ndan destek ve şirket hissesi almaya istekli yatırımcıları kaynak olarak sıralıyor.

Powall'dan Colen ise Avrupa'nın ve özellikle Hollanda'nın bir "inovasyon güç merkezi" olduğunu, risk alma iştahı olduğu takdirde batarya teknolojisinin kıtanın etki yaratması için bir fırsat sunduğunu belirtiyor: "Bu, fabrikaların her yerde inşa edildiği nispeten genç bir sektör. Doğru teknolojiyi arıyorlar. İşte burada büyük rol oynayabilirsiniz çünkü hacimler muazzam."

Avrupa'nın bu işteki yeri belki de dev batarya fabrikaları inşa etmekte değil, tamamen ölçeğin diğer ucunda bulunuyor. Colen'in söylediği gibi: "Küçük değişiklikler büyük farklar yaratır."