Aşırı sıcaklar 60 yaş üstü için sanılandan daha tehlikeli

Yeni bir araştırma, 60 yaş ve üzeri kişilerin aşırı sıcaklara maruz kaldıklarında sanılandan çok daha düşük sıcaklıklarda sağlık riskleriyle karşılaştıklarını ortaya koydu. The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, dünya genelinde yaşlı nüfus, iklim değişikliğiyle birlikte artan ve uzayan sıcak hava dalgalarının etkilerini en yoğun şekilde hissedecek grup olacak.

ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Stanford Üniversitesi'nden sağlık akademisyenlerinin liderliğinde yapılan araştırma, özellikle vücudun kendini soğutma yeteneğini kaybettiği "telafi edilemez ısı stresi" (UHS) durumunun, yaşlı yetişkinlerde gençlere kıyasla çok daha düşük sıcaklıklarda ortaya çıktığını gösteriyor. Araştırmacılar, "Sonuçlarımız, yaşa göre farklılaşan hassasiyet dikkate alındığında, dayanılmaz sıcağın çok daha geniş alanlarda ve daha uzun sürelerle yaşanacağını, daha önce düşünülenden çok daha fazla insanı etkileyeceğini gösteriyor" açıklamasında bulundu.

Yaşlılarda vücut ısısı düzenleme mekanizması daha zayıf

Yaşlı yetişkinlerin aşırı sıcaklardan daha fazla etkilenmesinin nedenleri arasında daha az terlemeleri, kalplerinin sıcakta daha fazla çalışması ve kan damarlarının genişleme kapasitesinin azalması gösteriliyor. Ancak önceki araştırmalar, gençler için geçerli olan sıcaklık eşiklerini tüm yaş gruplarına uygulayarak yaşlıların daha yüksek riskini göz ardı etmişti.

Çalışma, 60 yaş üstü bireylerin, sanayi öncesi seviyelere göre yalnızca 1,5°C'lik bir ısınmada zararlı ve potansiyel olarak ölümcül ısı stresi riskine girdiğini, bu eşiğin genç yetişkinler için 4°C olduğunu vurguluyor. Küresel sıcaklıklardaki her ek derecelik artışın, yaklaşık bir milyon insanı yılda en az 180 saat UHS'ye maruz bıraktığı ve bu yükün orantısız şekilde yaşlıların üzerinde olduğu belirtiliyor.

Dünya genelinde 60 yaş ve üzeri nüfusun 2050 yılına kadar 2,1 milyara ulaşması beklenirken, özellikle Hindistan ve Pakistan gibi düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşlıların ısıya bağlı sağlık sorunlarıyla karşılaşma riski artıyor.

Birleşik Krallık'ta rekor sıcaklık ölümleri bekleniyor

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UK Health Security Agency), 2026 yılının yüksek sıcaklıklarının ülkede şimdiye kadarki en yüksek sayıda ısıya bağlı ölüme yol açabileceğinden endişe ediyor. Ülkenin bazı bölgeleri beş ayrı sıcak hava dalgası yaşadı; Mayıs'taki dört günlük ve Haziran'daki sekiz günlük sıcak hava dalgaları toplam 2 bin 877 aşırı ölüme neden oldu. Bu sayı, 2025 yazında görülen bin 504 ölümün neredeyse iki katı.

Swansea Üniversitesi'nden ısının insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda uzman Dr. Simon Williams, çalışmanın çok önemli olduğunu ve sıcak hava dalgalarının önümüzdeki yıllarda insan sağlığı için büyüyen bir tehdit olacağını gösterdiğini söyledi. Williams, araştırmanın, ısı dalgalarının eşitsiz sağlık etkilerine dikkat çektiğini ve yaşlı yetişkinlerin özellikle savunmasız olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Age UK yardım kuruluşunun direktörü Caroline Abrahams, bulguların endişe verici olduğunu belirterek "Bu çalışma, aşırı sıcakların yaşlı nüfus için çok gerçek bir sağlık tehdidi oluşturduğunu artık inkar etmemize imkan vermiyor" dedi. Birleşik Krallık Kraliyet Hekimler Koleji'nin (Royal College of Physicians) klinik başkan yardımcısı Dr. Hilary Williams ise aşırı hava olaylarının hasta güvenliği sorunu olduğunu vurguladı ve sıcak hava dalgalarının hastaneye başvurularda artışa neden olduğunu, özellikle yaşlıların dehidrasyon ve kalp-böbrek hastalıklarının alevlenmesiyle başvurduklarını söyledi.