9/11 Enkazından Sağ Kurtulan Fotoğrafçı 25 Yıl Sonra Ölümcül Hastalıkla Boğuşuyor

11 Eylül 2001 saldırılarında New York'ta İkiz Kuleler'in enkazı altında kalan İngiliz fotoğrafçı ve belgesel yapımcısı Paul Berriff, o günü hâlâ canlı biçimde hatırlıyor. 25 yıl sonra ise 11 Eylül'ün uzun vadeli etkileriyle bağlantılı ölümcül bir hastalıkla mücadele ediyor. Berriff, o gün yaşadıklarını ve sonrasını anlattı.

O dönem New York'ta yaşayan ve çalışan Berriff, 11 Eylül sabahı ofisine birinin gelerek İkiz Kuleler'e bir uçak çarptığını söylediğini aktardı. İlk başta bunun sık sık bölgede uçan küçük bir uçak ya da helikopter olduğunu düşünen Berriff, Lower Manhattan'daki evinde bulunan eşini aradı. Eşi ona "itfaiye araçları ve ortalıkta koşuşan insanlar" olduğunu söyleyince haber içgüdüsü devreye girdi ve olayı kamerayla görüntülemek için bölgeye gitti.

Berriff ve ses kayıtçısı arkadaşı yaklaştıklarında her iki kulenin de yandığını gördü. Berriff, "Her iki binanın yanından aşağıya doğru siyah noktaların düştüğünü görüyorduk ve bunun ne olduğunu merak ediyorduk. Yaklaştıkça bunların atlayan insanlar olduğunu gördük, yani durumun çok ciddi olduğunu anladık" dedi.

İtfaiyecilerin yönlendirildiği kulelerin dibine gittiler. Berriff, "Aniden sol tarafımda yüksek bir patlama sesi duydum. Kamera açıktı, çevirip yukarı baktım ve güney kulesinin tepesinin dev bir şemsiye açılır gibi soyulduğunu gördüm" diye anlattı.

İtfaiyeciler herkesin kaçmasını bağırırken Berriff, kameranın vizöründen 250 bin ton metal ve kirişin üzerine geldiğini gördüğünü söyledi. Yaklaşık iki saniye sonra ses kayıtçısı Lulu ile birlikte sokakta koşmaya başladılar. Berriff, "Hatırladığım sonraki şey kameranın elimden ağır çekimde çıkması ve her yerin kararmasıydı" dedi.

Yaklaşık 35 dakika bilinçsiz kaldı; bu sırada ikinci kule de çöktü. Bilinci geri geldiğinde ağzının çimento benzeri bir maddeyle dolduğunu, zorlukla nefes aldığını, sıcakladığını, terlediğini ve pantolonunun yandığını fark etti. "Tam bir karanlıktı, böyle bir karanlığı hiç görmemiştim" dedi.

Bulunduğu 'cehennem çukurundan' kaçmak için uzun süre emekledikten sonra enkazın altından çıktı. Çıktığında her şeyin renkten siyah-beyaza döndüğünü gördüğünü belirtti.

Lulu'nun yanında olmadığını fark edince enkaz altında kaldığı bölgeye geri döndü. Yaklaşık 100 yarda ileride yolun içine gömülmüş kule parçaları olduğunu gördü. Polisin daha sonra ona muhtemelen olayın merkez üssündeki ilk canlı kişi olduğunu söylediğini aktardı.

Lulu'nun ses mikserini ve kamerasını buldu; kamerayı alıp Lulu'nun beklediği apartman dairesine döndü. Lulu, bir itfaiye görevlisi tarafından yakalanıp yeraltı garajına götürüldüğü için büyük darbeden kurtulmuştu.

Bu sırada sırtının kan içinde olduğunu fark etti ve yaralandığını anladı. Eşiyle hastaneye gitti; burada olası şarbon veya toksik kimyasal maddelere karşı önlem olarak dekontaminasyon işlemi uygulandı. Tedavinin ardından anahtarları ve eşyaları olmadığı için bir hemşirenin evinde kaldılar.

Berriff, 1989'da Hull yakınlarındaki Hessle'de arka bahçesinde Humber Rescue adlı cankurtaran hayır kurumunu kurdu. Altı yıl sonra Humber kıyısında bir cankurtaran istasyonu oluşturdu. 2016'da bu çalışmaları nedeniyle OBE nişanıyla ödüllendirildi. Kuruluşun gönüllüleri şu anda yılda 100'den fazla çağrıya yanıt veriyor.

Yıllar sonra ortaya çıkan hastalık

11 Eylül'den 25 yıl sonra Berriff hâlâ o günün etkilerini yaşıyor. Berriff, "O gün kaçan hepimiz iyi durumda olduğumuzu düşündük, ancak yaklaşık üç dört yıl önce bu hastalıklar ortaya çıkmaya başladı" dedi. Hepsinin vücut parçaları, cam, uçak yakıtı ve daha neler içeren bulutu soluduğunu belirtti. Hastalığın 20 yıl boyunca sessiz kaldığını ve hepsinde ölümcül hastalıklar geliştiğini söyledi.

Kendisine üç yıl önce pulmoner fibroz (akciğer sertleşmesi) teşhisi konuldu. Doktorunun kendisine yalnızca beş yıl yaşayacağını söylediğini aktardı. Berriff, "Bu gerçekten şok ediciydi; bu kadar yakınından kurtulup sonra 'pat' bu oluyor" dedi.

9/11 Memorial'a göre on binlerce kişiye saldırıyla bağlantılı hastalıklar teşhisi konuldu.

Berriff, 11 Eylül'den sonra "her günü olabildiğince dolu yaşıyorum" dedi. "Bende kalan tek şey, aslında bundan kurtulmamam gerekirken kurtulmuş olmam" diye ekledi. Ses kayıtçısıyla sokakta koştuğunu, doğrudan sokaktan aşağı indiğini; sol veya sağ tarafa gidenlerin öldüğünü söyledi.