Verica Roma'yı Britanya'yı işgale ikna eden kral mıydı, kraliçe mi?

Britanya tarihini değiştiren bir an olarak bilinen MS 43'teki Roma çıkarması, imparator Claudius komutasındaki birliklerin Kent'e ayak basmasıyla başladı. Bournemouth Üniversitesi'nde arkeolojik saha çalışmaları direktörü Dr. Miles Russell, Claudius'u işgale ikna eden Britanyalı hükümdarın bir kral değil, bir kraliçe olabileceğini savundu. Tartışmalı tez, doğru çıkması halinde Britanya tarihine yeni bir bakış getirebilir.

Russell, "Verica olmasaydı muhtemelen Roma işgali de olmayacaktı" dedi ve ekledi: "Ayrıca bu, siyaseti ve Demir Çağı Britanyası'nın dinamiklerini de değiştiriyor."

Verica, Roma etkisine girmiş bir Britanyalıydı ve bugünkü Hampshire'ın güneyi ile West Sussex'in bazı bölgelerini kontrol eden Atrebates kabilesini yönetiyordu. Bir diğer güçlü kabile lideri Cunobelinus'un ölümü ve oğlu Caratacus'un yükselişinin ardından Verica sürgüne gönderildi ve Roma'da Claudius'a sığındı.

İsim, sikkeler ve "Rex" tartışması

Russell, Verica'nın cinsiyetinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dair kanıtlar arasında, Latince'de "a" harfiyle biten isimlerin sıklıkla kadınlara ait olmasını gösteriyor. Ayrıca Verica'nın sikkelerinde "Rex" ifadesini kullandığını, bu kelimenin MÖ 1. yüzyılın sonları ile MS 1. yüzyılın başı ve ortasında Roma İmparatorluğu'nun sınırındaki güçlü müttefikler için kullanıldığını belirtiyor. Russell'a göre "Regina" (kraliçe) ve "Regis" (kral) kelimelerinden farklı olarak "Rex" belirli bir cinsiyeti ima etmiyor.

Russell, Verica adına basılan sikkelerde at üzerinde çıplak bir kadın figürünün göründüğünü, Cunobelinus ve Caratacus gibi hükümdarların sikkelerinde ise at üzerinde açıkça erkek çıplak figürlerin yer aldığını kaydetti. "Bence görsel açıkça kadınsı, çünkü bu temelde Verica'nın kim olduğunu söylüyor" dedi.

Sikkelerdeki kısaltılmış Latince yazıtların "...'nin oğlu" anlamına geldiği kabul ediliyor; Russell ise bunun "...'nin kızı" anlamına da gelebileceğini savunuyor. Bu iddialar Russell'ın "Caratacus: Great King of Britain" adlı yeni kitabında yer alacak. Russell ve meslektaşlarının önceki çalışmaları, Demir Çağı toplumunda kadınların son derece önemli olduğunu ortaya koymuştu.

Uzmanlardan kuşkulu değerlendirmeler

Oxford Üniversitesi'nde Latince metin çevirisi ve epigrafi uzmanı Prof. Roger Tomlin, "a" ile biten Latince erkek isimleri bulunduğunu, ancak "Vericus" biçiminin varlığının "Verica"nın kadın olduğuna dair en iyi argüman olduğunu söyledi. Tomlin, Roma yazarı Cassius Dio'nun hükümdarı erkek kabul ederek "Bericus" diye andığını belirtti. Russell, bunun isimlerin bozulmasından kaynaklanabileceğini, Dio'nun olaylardan 200 yıldan fazla sonra yazdığını savunuyor.

Tomlin, "Rex" kelimesinin hem erkek hem kadın hükümdarlar için kullanıldığına dair çok az kanıt olduğunu da söyledi ve "Elbette Romalılar müttefik kraliçeleri de kral ve krallar kadar tanıyordu, ancak Russell bunları da 'Rex' olarak adlandırdıklarını başka örnekler bularak kanıtlamalı" dedi.

Britanyalı Demir Çağı arkeoloğu ve sikke uzmanı Dr. Daphne Nash Briggs de kuşkusunu dile getirdi. Bazı sikkelerde Verica'nın adı geçerken at üzerinde açıkça erkek bir figürün yer aldığını, bazılarında Verica'nın rahip kıyafeti içinde erkek portresinin göründüğünü, bazılarında ise boyun ve gırtlak çıkıntısıyla Verica'nın başının betimlendiğini belirtti. Russell, sonuncusunun imparatoru tasvir ettiğini ve rahip kıyafetli figürün erkek olduğunun ya da Verica olduğunun açık olmadığını savunuyor.

Russell, tartışma yaratabileceğinin farkında. "Eğer bu tartışma ve münakaşa yaratırsa, bunun daha iyi olduğunu düşünüyorum" dedi. "Tek taraflı hikâye çok uzun süredir orada. Bunun değişmesi gerekiyor. Bu tartışmayı yapmamız gerekiyor."