Yehova Şahidi kan reddetti, 23 gün sonra kural değişti

Teksas'ın Waxahachie kentinde yaşayan 26 yaşındaki Isaac Valdez, ağustos ayında yerel kütüphanede epilepsi nöbeti geçirdi. Nöbet sırasında başını yere çarpan Valdez bilincini kaybetti. Hastanede yapılan tetkiklerde başını sert bir şekilde çarpması nedeniyle beyin kanaması geçirdiği belirlendi.

Ancak Yehova Şahidi olan Valdez, dini inançları gereği hiçbir tür kan naklini kabul etmeyeceğini gösteren "Kan Yok" kartı taşıyordu. Bu nedenle beynindeki sıvıyı boşaltacak ameliyat yapılamadı. Valdez bir süre sonra bilincini geri kazandı ve hatta konuşmaya başladı. Ailesi bu gelişmeyle umutlandı. Valdez de kan naklini reddetme kararının arkasında durduğunu teyit etti.

Ancak bu rahatlama kısa sürdü. Valdez komaya girdi ve durumu hızla kötüleşti. Bir beyin cerrahı, ailenin hayatını kurtarmanın tek yolunun acil ameliyat olduğunu, ancak bu ameliyatın kan nakli gerektirdiğini söyledi. Aile, Valdez'in yaşamı boyunca sürdürdüğü inancına saygı göstererek ameliyatı reddetti. Isaac Valdez, 26 Ağustos 2026'da doktorların yaşam destek ünitesini kapatmasıyla hayatını kaybetti.

Kural değişikliği 23 gün sonra geldi

Valdez'in ölümünden yalnızca 23 gün sonra, Yehova Şahitleri'nin New York eyaletinde bulunan Yönetim Kurulu, öğretilerinde köklü bir değişiklik yaptığını duyurdu. Bu değişiklik, Valdez'in reddettiği hayat kurtarıcı tedaviye dini açıdan yeşil ışık anlamına geliyordu. Yeni düzenlemeyle, bağışlanan kan kullanılan tıbbi işlemlerin büyük çoğunluğu artık yasak değil. Bu tür tedavileri kabul edip etmeme kararı artık bireylere bırakılıyor.

Valdez'in ikiz kardeşi Jacob Valdez, kardeşinin ölümüyle zaten baş etmeye çalışırken, Yehova Şahitleri liderliğinin bu kararı daha önce almamış olmasına öfkelendi. BBC News'e konuşan Jacob, değişiklik daha önce gelseydi Isaac'in muhtemelen hâlâ hayatta olacağını söyledi.

Kan nakli yasağının kökeni 1945'e dayanıyor. Yehova Şahitleri liderleri, İncil'de kan tüketimini yasaklayan ayetlere dayanarak inananların kan naklini kabul etmesini yasaklamıştı. Peki Yehova Şahitleri Yönetim Kurulu neden 81 yıl sonra bu kuralı değiştirme kararı aldı?

Yehova Şahitleri'nin uluslararası sözcüsü Paul Gillies, değişikliği "İncil ilkelerinin modern tıbba ve yöntemlerine uygulanması" olarak açıklıyor. BBC'ye konuşan Gillies, tam kan naklinin hâlâ yasak olduğunu, ancak artık kan bileşenlerinin kullanılabileceğini belirtti. Gillies, İncil'in "kandan sakınmayı" emrettiğini ancak "kandan elde edilebilecek çeşitli bileşenlerden" söz etmediğini savundu. Yönetim Kurulu'nun, İncil'de özellikle belirtilenin ötesine geçmemekle yükümlü hissettiğini söyledi.

"Kaç kişi hayatını kaybetti?"

Dünya genelinde tahminen dokuz milyon Yehova Şahidi arasında her yıl kaç kişinin kan naklini reddettiği için öldüğünü söylemek çok zor. Ancak 2016'da tıp dergisi The Obstetrical & Gynecological Survey'de yayımlanan bir araştırma, bu sayıyı yaklaşık 1.100 olarak tahmin ediyordu. Gillies, ailelerin duygularına sempati duyduklarını ve soruları olanların şefkatle dinlenmeyi hak ettiğini söyledi. Ancak değişikliğin neden daha önce yapılmadığı konusunda netlik sunmadı. Gillies, liderliğin özür dilemesi çağrılarını ise yanıtsız bıraktı.

BBC, Batı Sussex'ten 58 yaşındaki Yehova Şahidi Alex Ball ile de görüştü. Ball, 2012'de bir doktorun, kan kanseri tedavisi için gerekli kemoterapiyi kan nakli olmadan atlatamayacağını söylediğini aktardı. Ball, Yehova Şahitleri Hastane İrtibat Komitesi'nin yardımıyla, başkasından kan ürünü almadan kan hücrelerini güçlendiren bir tedavi uygulayabilecek bir Amerikalı danışman buldu. İngiltere'deki danışmanı da bu yeni yöntemle tedavi etmeyi kabul etti ve tedavi işe yaradı. Ball, kan politikasındaki değişikliğe rağmen aynı kararı yine vereceğini söylüyor.

Kan politikası sadece nakil almayı değil, bağış yapmayı da etkiledi. Trinidad ve Tobago'dan 50 yaşındaki Yehova Şahidi Elisha Cummings, kurallar nedeniyle kan bağışı yapamadığı teyzesini kaybetti. Cummings, ayrıca 10 yıllık eşinin çocukken kan nakli aldığının ortaya çıkması üzerine inancı bırakıp kendisinden boşandığını anlattı. Cummings, "Kan politikası değiştiğinden beri kendimde değilim. Beni bir tür depresif moda soktu" dedi. Yıllarca kan doktrini hakkında insanları ikna etmek için kapı kapı dolaştığını hatırlatan Cummings, şimdi tamamen farklı bir şeyle karşılaştığını söyledi.