Yaşlı ebeveynlerin evini boşaltmak neden bu kadar zor?

Avustralya'nın Sidney kentinde yaşayan Ellen Rogers, annesi Fay'in Mayıs ayında 97 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından, annesinin ömür boyu yaşadığı Camperdown'daki teras evini boşaltmaya başladı. Fay, 1952'de evlendikten kısa süre sonra aldığı çiçekli sabahlık ve yatak örtüsünü yıllarca saklamıştı. Rogers, bu takımı bir çöp torbasına koyup hayır kurumuna göndermeye karar verdiğinde "kendimi çok kötü hissediyorum" dedi.

Evde her eşya için karar vermek gerekiyor: aileye mi, çöpe mi, yoksa hayır kurumuna mı gidecek? Rogers, "Bunaltıcı, çok fazla şey var" diyor ve annesinin aldığı her kartı bile sakladığını ekliyor. Üç kardeşi başka yerlerde yaşayan Rogers, kış boyunca evi tek başına boşaltmaya çalıştı. "Oldukça yalnızım ve bu evden nefret ediyorum çünkü çok soğuk. Süreci hızlandırmak istiyorum ama mümkün değil. Bazı günler iyi gidiyor, bazı günler ise çok duygusal olduğu için hiçbir şey yapamıyorum" diye konuştu.

Nesiller arası fark ve duygusal yük

Dünya nüfusu yaşlanıyor. 1945 öncesi doğan ve "Sessiz Kuşak" olarak adlandırılan nesil artık 80'li ve 90'lı yaşlarında. Avustralya'da son on yılda ölüm oranları %20 arttı. Bu kuşak, savaş sonrası refah döneminde büyüdü ve çok sayıda eşya biriktirdi. Artık bu evleri boşaltmak, düğün ve cenazeler gibi bir geçiş ritüeli haline geldi.

Habere konuşan dört kadın da süreci "yürek parçalayıcı", "eziyet verici" ve "bunaltıcı" olarak tanımladı. Araştırmalar, kadınların erkeklerden daha sık tek başına miras işlerini yürüttüğünü gösteriyor. Bazı ailelerde ise bu süreç, gerilimler nedeniyle patlayıcı olabiliyor.

Sidney'in güney banliyölerinde annesinin evini Temmuz ayında kardeşleriyle boşaltmaya başlayan Anne (sadece adının kullanılmasını istedi), eşyaları doğrudan çöpe atmak yerine geri dönüştürmeye çalıştığını söyledi. Annesinin yüzden fazla röntgen filmini gümüş ve plastik içeriği için geri dönüşüme gönderdi. "Evdeki her bir eşya için bunu yapardım" diyor. Ancak kız kardeşleriyle bazı eşyaların atılması konusunda uzlaşmak zorunda kaldı.

2024'te ölen annesinin evini miras alan ve hâlâ orada yaşayan Kathy (gerçek adı kullanılmadı), eşyaları atmakta zorlandığını belirtiyor. "Annemin eşyalarından kurtulmanın sorunu şu: bakıyorum ve 'bunu öylece çöpe atamam' diyorum. Sanki birileri bunu ister" diyor. Annesinin geniş vazo koleksiyonunu bir arkadaşına vermek istediğinde arkadaşı "Hiçbiri uygun değil" yanıtını verdi.

Melbourne'da yaşayan Adrienne, 2022'de annesini kaybetti. Ancak annesi hayattayken evini boşaltmaya başlamıştı. "Ocak ayının boğucu üç gününde annemin evinde 'İsveç ölüm temizliği' yaptım" diyen Adrienne, şimdi bu aceleciliğinden pişman. "O mutfak masasında oturmuş, benim eşyaları acımasızca elden çıkarmamı izlerken mahzun duruşunu hatırlıyorum. O eşyalara ne kadar anlam yüklediğini anlamamıştım" diye yazdı.

Kathy, annesinin 1967'de evlenmeden önce kullandığı mutfak eşyalarının hâlâ durduğunu ve iyi durumda olduğunu söylüyor. Annesinin güveç kaplarını ayırmaya çalışırken "bir anda beynimde bir kepenk indi" diyor. "Her birinde ne pişirdiğini biliyorum; limonlu tatlıyı hangisinde yaptığını, çikolatalı pudingi hangisinde yaptığını..."

Rogers için duygusal tetikleyici, babasının annesine yazdığı kartları bulmak oldu. Babası Rogers altı yaşındayken ölmüştü. "El yazısını hiç görmemiştim. Biraz ağladım" diyor.

Anne ise eşyalara fazla değer vermediğini fark etti. "Mücevher ya da pahalı şeylerle ilgilenmiyorum, sadece hatıraları istiyorum" diyor. Annesinin örgü çantasında, anne babasının nişanlılık döneminde birbirlerine yazdığı mektupları buldu. "Onları okumak istemiyorum ama onlar önemli ve özel" diyerek sakladı.

Haberi yazan kişi de 2010'da babasının ölümünden sonra Queensland'daki aile evini 12 yılda boşaltabildiğini anlatıyor. Annesiyle her eşya için tartıştıklarını, hatta 10 santimlik bir ip parçası yüzünden bile kavga ettiklerini yazıyor. Annesi "Bu gayet iyi bir ip parçası" demişti.

Uzmanlar, bu sürecin giderek yaygınlaştığını ve birçok aile için duygusal olduğu kadar pratik bir sınav olduğunu belirtiyor. Eşyaların anıları taşıdığını, ancak yeni nesillerin bu eşyalara aynı değeri vermediğini vurguluyorlar.