Uzun mesafe koşucuları GLP-1 ilaçlarında zorlanıyor

Kilo verme amacıyla kullanılan GLP-1 grubu ilaçlar yaygınlaştıkça, bu ilaçları kullanan bazı uzun mesafe koşucuları önemli yan etkilerle karşılaşıyor. Uzmanlar, maraton veya benzeri dayanıklılık yarışlarına hazırlanan sporcuların bu ilaçları kullanırken dikkatli olmaları gerektiğini belirtiyor.

ABD'de yapılan bir araştırmaya göre, kilo vermek için GLP-1 kullananların oranı son iki yılda yüzde 3'ten yüzde 11'e yükseldi. 2026'da yayımlanan bir kohort çalışması, bu ilaçları FDA onayı dışındaki nedenlerle kullanan kişi sayısının beş yıl öncesine göre 15 kat arttığını ortaya koydu. Aynı çalışma, kullanıcıların yüzde 35'inin vücut kitle indeksi (BMI) tablosuna göre fazla kilolu sayılmadığını da gösterdi.

Yarış sırasında mide bulantısı ve enerji sorunu

Ellili yaşlardaki maraton koşucusu Keri M., 2024 Philadelphia Maratonu'nu koşarak bu yılki Chicago Maratonu'na katılma hakkı kazandı. Ancak ilk kez bir GLP-1 ilacı kullanarak katıldığı yarım maratonda mide bulantısı yaşadı ve enerji jellerini tüketmekte zorlandı. Keri, yarıştan yaklaşık bir hafta önce kilo vermek için tirzepatid etken maddeli ilacın 2,5 mg'lık standart başlangıç dozunu almıştı. Bu doza şiddetli tepki verdiğini belirten Keri, geriye dönüp baktığında daha düşük bir dozla başlamış olmayı dilediğini söyledi.

Ohio'da görev yapan kayıtlı spor diyetisyeni Meghann Featherstun, GLP-1 kullanan birçok maraton koşucusuyla çalıştığını belirtiyor. İlaçların piyasaya ilk çıktığı döneme göre daha erişilebilir hale geldiğini ve reçete için daha az klinik kriter arandığını ifade ediyor.

American College of Sports Medicine üyesi ve "Your GLP-1 Game Plan" kitabının yazarı Heidi Skolnik, GLP-1 kullanırken daha uzun yarışların koşulabileceğini savunuyor. Skolnik, "Antrenmanlarınız ve koşularınız için yeterince yemek yiyebiliyor ve yeterince sıvı alabiliyorsanız, devam edin. Ama yapamıyorsanız, o zaman yapmayın. Çünkü o durumda sağlığınıza ve iyilik halinize karşı çalışıyorsunuz" diyor.

GLP-1 ilaçlarının mide bulantısı ve iştah kaybı gibi yan etkileri koşu performansını olumsuz etkileyebiliyor. Bazı sporcular, kilo verme hedeflerine ulaşırken yarım ve tam maraton antrenmanlarını sürdürebilmek için "mikrodozlama" gibi yöntemlere başvuruyor. Reddit'te "Zepbound athletes" adlı bir forumda kullanıcılar, doz atlama ve yarışlar için yeterli enerji alma gibi konularda deneyimlerini paylaşıyor.

Uzmanlar doz ayarlamalarına karşı uyarıyor

Düşük enerji kullanılabilirliği üzerine çalışan klinik fizik tedavi yardımcı doçenti Emily Lundstrom, performans odaklı dayanıklılık sporcularının yarış hazırlıklarını tamamlayana kadar GLP-1 kullanmaya başlamaması gerektiğini düşünüyor. Lundstrom, "Mikrodozlama bile iyi bir fikir değil" diyor.

New York Üniversitesi Grossman Tıp Fakültesi'nden Dr. Melanie Jay, GLP-1 ilaçlarının dinlenme kalp atış hızında dakikada 2 ila 10 atımlık bir artışa yol açabileceğini, egzersiz sırasında daha fazla artışın da mümkün olduğunu belirtiyor. Jay, ikinci nesil GLP-1 ilaçlarının egzersiz ve kalp atış hızı üzerindeki etkilerine dair fazla çalışma bulunmadığını da ekliyor. Mide bulantısı ve kabızlık gibi gastrointestinal yan etkilerin zamanla iyileşebileceğini söylüyor.

Kurul onaylı spor diyetisyeni Claire Shorenstein, maraton veya başka bir dayanıklılık yarışına aktif olarak hazırlanan birinin GLP-1 kullanmasını genellikle istemediğini ifade ediyor. Shorenstein'a göre maraton koşucuları ve diğer dayanıklılık sporcuları zaten yetersiz enerji alma riski altında. İştahı baskılayan bir ilaç kullanmak, vücudun hayati işlevlerini sürdürmek için yeterli enerjiye sahip olmadığı kronik düşük enerji kullanılabilirliği durumuna yol açabiliyor. Bu durum zamanla kemik yoğunluğunu azaltabilen ve bağışıklığı düşürebilen Göreceli Enerji Eksikliği Sendromu'na (Reds) neden olabiliyor. Kadınlarda adet döngüsünün kaybına da yol açabiliyor.

Teksas'ta yaşayan 32 yaşındaki Kylie Keeton, GLP-1 kullanmadan 170 pound (yaklaşık 77 kilogram) vermişti. Ancak koşu mesafesini artırdığında tartıdaki rakamın yükselmeye başladığını fark etti. 2025'in sonunda semaglutid kullanmaya başladı ve ardından tirzepatide geçti. Mide bulantısı gibi yan etkiler nedeniyle hedeflediği mesafeyi koşamadı ve bir yarım maratondan çekilmek zorunda kaldı. Keeton, ilacı bırakma kararı aldı. Altı ayda yaklaşık 5 pound (yaklaşık 2,3 kilogram) verdiğini ve maliyeti göz önüne alındığında devam etmenin buna değmediğini düşündüğünü söyledi.

Uzmanlar, GLP-1 ilaçlarının uzun mesafe koşularıyla birlikte kullanımına dair çok az araştırma olduğunu vurguluyor. Ohio'lu spor diyetisyeni Featherstun, GLP-1 kullanan maraton koşucularının ilaçta nadiren uzun süre kaldığını belirtiyor: "Her birinden bir e-posta aldım: 'Bitirdim. Bıraktım. Bununla baş edemiyorum.' Yani gerçekten zor bir kombinasyon olduğunu düşünüyorum."