Trump'ın Barış Konseyi Gazze için 2,45 milyar dolarlık plan açıkladı

ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık ettiği Barış Konseyi, BM Genel Kurulu'nun oturum aralarında düzenlenen toplantıda Gazze için 2,45 milyar dolarlık (1,85 milyar sterlin) bir kurtarma planı açıkladı.

Fon, altı ay boyunca 66 program arasında dağıtılacak. Harcamalar konut, dizel jeneratör ve atık toplama gibi ihtiyaçlara yönlendirilecek.

Ancak konsey, önemli bağışlara hâlâ ihtiyaç duyulduğunu kabul etti. Şu ana kadar 18 milyar dolar taahhüt edildi, fakat bunun yalnızca 280 milyon doları ödendi. Konseyin tahminine göre Gazze'nin tam kurtarma ve yeniden inşası önümüzdeki on yılda yaklaşık 71,4 milyar dolar gerektiriyor.

Projede gecikmeler ve güvenlik sorunları

Gazze Yürütme Kurulu üyesi ve Trump'ın damadı Jared Kushner, projenin "ne sebeple olursa olsun farklı konularda farklı gecikmeler" yaşadığını kabul etti. Kushner, "Bugünün amacı gerçekten de size bunu yapmaya tam anlamıyla bağlı olduğumuzu göstermekti" dedi.

New York'taki toplantıya katılan ABD elçisi Steve Witkoff, grubun geçen yıl "gerçek ilerleme" kaydettiğini söyledi. Witkoff, "Tüm rehineler evinde. Mükemmel olmasa da hâlâ süren bir ateşkes var. İnsani çabalar tarihi sonuçlar elde etti" ifadelerini kullandı.

Plan, bağış toplamanın yanı sıra Gazze'de çalışanların güvenliğinin nasıl sağlanacağı, iç yönetimin nasıl yenileneceği ve İsrailli ile Filistinli yetkililer arasında nasıl uzlaşma sağlanacağı gibi önemli zorluklarla karşı karşıya.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ayrı bir basın toplantısında "bir dizi ülkenin öne çıkarak mali yardım taahhüt ettiğini" ve konseyin "katılacak daha fazla ülke aradığını" belirtti.

Barış Konseyi üyesi İsrailli-Amerikalı Michael Eisenberg, BBC'nin Newshour programına sonraki adımları anlattı. Eisenberg, "Burası bir savaş bölgesi olduğu için patlamamış mühimmatın temizlenmesi gerekiyor. Ayrıca Gazze'nin altında yok edilmesi gereken yüzlerce kilometre tünel var" dedi.

Eski İngiltere başbakanı ve konsey üyesi Sir Tony Blair ise toplantıda "Üzerimizdeki sorumluluk çok büyük" ifadesini kullandı.

Ateşkes ve yeniden inşa süreci

Barış Konseyi, Trump'ın geçen yıl İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte açıkladığı 20 maddelik Gazze barış planının bir parçası olarak kuruldu. Hamas, Gazze'de tutulan 48 rehinin tamamının İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutsaklarla değiştirilmesini ve Gazze yönetiminin Filistinli teknokratlara devredilmesini kabul etmişti.

Örgüt, temmuz ayında İsrail "her türlü saldırganlığı" durdurup güçlerini Gazze'den çekmesi koşuluyla, silahlarını bırakmasını öngören bir silahsızlanma planını kabul ettiğini açıkladı. Ancak Netanyahu bunu daha sonra reddetti ve ordunun Hamas "gerçekten" silahsızlanana kadar Gazze'de kalacağını söyledi.

Konseyin kıdemli bir yetkilisi Nickolay Mladenov, ağustos ayında İsrail'in Gazze'ye yönelik sürekli hava saldırılarını ve Hamas'ın eylemlerini eleştirmişti. Mladenov, ekim ayındaki ateşkesin çökmesinin bölge için "geri dönüşü olmayan bir nokta" olacağı uyarısında bulunmuştu.

Gazze'nin Hamas yönetimindeki sağlık bakanlığına göre, ABD arabuluculuğundaki ateşkesin başlamasından bu yana Gazze'de İsrail saldırılarında en az 1.381 Filistinli öldürüldü; bunların 300'ü çocuk. BM bu rakamları güvenilir kabul ediyor. İsrail ordusu ise ateşkesten bu yana çatışmalarda beş askerinin öldüğünü, bir yüklenicinin de "operasyonel kaza" sonucu hayatını kaybettiğini bildirdi.