Trump ve Avrupa: Ukrayna'da 'büyük anlaşma' ihtimali

The Guardian'da Paul Taylor imzasıyla yayımlanan yazıya göre, ABD Başkanı Donald Trump Kasım ara seçimlerinde ciddi kayıplar yaşadı ve iç politikadaki gücünü büyük ölçüde yitirdi. Ancak Taylor, Trump'ın dış politikada miras bırakma kapasitesinin hâlâ büyük ölçüde elinde olduğunu savunuyor. Yazıda yakın haftalarda Ukrayna konusunda Moskova'ya toprak ve yaptırım rahatlaması sağlayacak bir anlaşmanın gündeme gelebileceği uyarısı yapılıyor.

Yazıya göre Trump'ın damadı ve baş müzakerecisi Jared Kushner, Avrupalı liderlerle "daha geniş bir Avrupa güvenlik mimarisi" ihtiyacını görüştü. Taylor bu söylemin ardında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve diğer Avrupalı liderlerin arkasından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir paylaşım anlaşması yapılması riskinin yattığını belirtiyor.

Olası anlaşmanın içerdiği iddialar

Yazıya göre böyle bir anlaşma Moskova'ya işgal ettiği Ukrayna topraklarının kalıcı kontrolünü – muhtemelen şu anda elinde tuttuğundan fazlasını – ve Batı yaptırımlarından muafiyet sağlayabilir. Ayrıca doğu Avrupa ülkelerinin kendi güvenlik düzenlemelerini seçme hakkını ellerinden alabilir; Nato'nun daha fazla genişlemesini engelleyebilir ve Nato'nun doğu kanadındaki bazı konuşlandırmaların geri çekilmesini gündeme getirebilir.

Taylor, Trump'ın ailesi ve iş çevresinin Rusya ile enerji, emtia ve muhtemelen gayrimenkul alanlarında kazançlı anlaşmalar elde edebileceğini öne sürüyor. Yazıda bu tür bir paylaşımın sadece haftalar uzaklıkta olabileceği belirtiliyor. Trump'ın Putin ile görüşme ilkesini kabul ettiği ve 18-19 Kasım'da Shenzhen'de yapılacak Asya-Pasifik zirvesi sırasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in de katılacağı bir üçlü zirvenin olası olduğu ifade ediliyor.

Yazıya göre Trump, seçim yenilgisinin ardından Ocak ayında Demokratların kontrolüne geçecek yeni Kongre göreve başlamadan önce adım atmak isteyebilir.

Baskı araçları ve Avrupa'nın elindeki kozlar

Taylor, Trump'ın Kiev'i bölünmeye zorlamak için kritik uydu istihbaratı ve füze önleme sistemlerini kısıtlama yoluyla Ukrayna'yı fiilen kör bırakmaya hazır olduğunu gösterdiğini yazıyor. Ayrıca Elon Musk'ın Starshield uydu ağına hız sınırlaması getirerek Ukrayna'nın insansız hava araçlarının savunmasını zayıflattığı iddia ediliyor. Trump'ın, Avrupalı müttefikleri ABD askerlerini çekme ve üsleri kapatma tehdidiyle anlaşmaya zorlayabileceği de belirtiliyor.

Yazıda Avrupa'nın elinde de kozlar bulunduğu vurgulanıyor: Avrupalılar dondurulmuş yüz milyarlarca dolarlık Rus varlığını kontrol ediyor ve yaptırımların kaldırılmasını reddetme gücüne sahip. Avrupa Birliği'nin Belçika'daki takas kuruluşu Euroclear'da tutulan Rus merkez bankası fonlarını AB kontrollü bir kuruluşa aktarabileceği ve bu varlıkları Ukrayna için büyük bir tazminat kredisine dayanak yapabileceği ifade ediliyor.

Ancak Taylor'a göre Belçika Başbakanı Bart De Wever, el konulan Rus fonlarının Ukrayna'yı desteklemek için kullanılmasına izin vermiyor ve bu tavırla iç politikada popülerlik kazanıyor. Bu nedenle AB'nin Kiev'e gelecek yıl için bir kredi daha sağlaması muhtemel.

Yazıda Avrupa'nın ortak diplomasiyle Trump'a, katılımı ve onayı olmadan varılan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceğini açıkça bildirmesi gerektiği savunuluyor. Geçen yıl Trump'ın Putin ile Alaska zirvesinin ardından Avrupalı liderlerin Zelenskiy ile Beyaz Saray'a giderek kırmızı çizgilerini açıkladığı hatırlatılıyor.