Sahte zayıflama iğneleri piyasada: Retatrutide taklitleri tehlike saçıyor

Henüz hiçbir ülkede resmi olarak onaylanmayan yeni nesil zayıflama ilacı retatrutide'nin sahte kopyaları, İngiltere'de spor salonlarından güzellik salonlarına, sosyal medyadan sokak çiçekçilerine kadar geniş bir yelpazede yasa dışı olarak satılıyor. Uzmanlar, bu ürünlerin ciddi sağlık riskleri taşıdığı konusunda uyarıyor.

BBC'nin araştırması, Amerika Birleşik Devletleri merkezli ilaç şirketi Eli Lilly tarafından geliştirilen retatrutide'nin henüz klinik denemeleri sürerken, taklitlerinin karaborsada yaygın şekilde bulunabildiğini ortaya koydu. Uzmanlar, deneysel bir ilacın bu kadar yaygın şekilde kopyalanıp satılmasının ilk kez görüldüğünü belirtiyor.

Tehlikeli yan etkiler ve bilinçsiz kullanım

Brighton'dan 20 yaşındaki Tom Davies, spor salonundaki arkadaşlarının önerisiyle Çin'den sipariş ettiği sahte retatrutide'den yanlışlıkla önerilen dozun sekiz katını aldığını ve neredeyse hastanelik olduğunu söylüyor. "Korkunçtu. Vücudum çok baskı altındaydı, midem o kadar şişti ki sanki üzerime 20 kiloluk ağırlık konmuş gibiydi" diyen Tom, 72 saat boyunca ishal ve mide bulantısı çektiğini ifade etti.

Eli Lilly'nin klinik deneylerinde araştırmacı olarak görev yapan Dr. Nas Khattak, internetten sahte ürün satın alanların tıbbi gözetim olmadan kendi üzerlerinde deney yaptıklarını söylüyor. Gerçek klinik denemelere katılanların bir dizi psikolojik ve fiziksel testten geçtiğini hatırlatan Khattak, "İnsanlar kendi doktorları oluyorlar ve çok büyük risk alıyorlar" diyor.

Endokrinolog Prof. Donal O'Shea ise hastanelere genç ve formda hastaların geldiğini belirtiyor: "Mide bulantısı, kusma, ishal ve bazı durumlarda böbrek yetmezliği ile geliyorlar. Hastalar ne kadar ilaç aldıklarını ya da kendilerine ne enjekte edildiğini bilmiyorlar."

İlaç firması ve yetkililerden uyarılar

Eli Lilly, resmi sitesinde "Retatrutide olduğu iddia edilen hiçbir ürünü, şirketin sponsor olduğu klinik denemeler dışında kimsenin kullanmaması" uyarısında bulunuyor. Şirket, 14 binden fazla web sitesi, reklam ve sosyal medya gönderisinin ilacı yasa dışı şekilde tanıttığını tespit ettiğini ve kolluk kuvvetleriyle işbirliği içinde olduğunu açıkladı.

İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA), geçen yıl Northampton'da düzenlenen bir baskında yasa dışı zayıflama ilacı üretim tesisinde 2 binden fazla ruhsatsız retatrutide kalemi ele geçirdi. Kurum, bu ürünlerin ülkeye giriş yollarını kesmeye çalıştıklarını belirtiyor.

Eli Lilly'nin yaklaşık 10 yıldır geliştirdiği retatrutide'nin, gelecek yıl ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) başvurması planlanıyor. Onay sürecinin bir yıla kadar sürebileceği göz önüne alındığında, ilacın 2027'nin sonundan önce yasal olarak piyasaya çıkması beklenmiyor. İngiltere'de ise MHRA onayına bağlı olarak en erken 2028'de satışa sunulabilecek.

Şu anda piyasada bulunan semaglutid (Ozempic ve Wegovy) ve tirzepatid (Mounjaro) gibi zayıflama ilaçları bir veya iki hormon reseptörünü hedeflerken, retatrutide onaylanırsa üç reseptöre etki eden dünyadaki ilk zayıflama ilacı olacak. Bu özelliği nedeniyle "üçlü G" olarak adlandırılıyor.