Portadown'da Orange Order yürüyüşüne protesto engeli

Kuzey İrlanda'nın Portadown kentinde yüzlerce kişi, Orange Order adlı Protestan kardeşlik örgütünün tartışmalı yürüyüşünü engellemek için pazar günü Garvaghy Road'u kapattı. Yürüyüşün yaklaşık 30 yıl sonra ilk kez bu güzergâhtan geçmesine gece geç saatlerde onay verilmişti.

Yürüyüş iznini veren Kuzey İrlanda Geçit Törenleri Komisyonu'nun kararı, bir dizi hukuki itirazın ardından Belfast'taki Yüksek Mahkeme'nin "eşi görülmemiş" olarak nitelendirilen oturumunda onandı.

Kuzey İrlanda Birinci Bakanı Michelle O'Neill protestoculara katılırken, Orange Order üyeleri ve Demokratik Birlik Partisi (DUP) mensupları yaklaşık 1,5 kilometre uzakta yolun açılmasını bekledi. DUP lideri Gavin Robinson, O'Neill'in protesto yaparak yasayı ihlal ettiğini savundu ve Birinci Bakan'ın görev yeminini bozduğunu öne sürdü.

"Kimse yasadışı protestoya katılmamalı"

Kuzey İrlanda Bakanı Sir Chris Bryant, İşçi Partisi konferansından dönerek her iki tarafa da "uzlaşmaya daha fazla yönelmeleri" çağrısı yaptı. "Kimse yasadışı bir protestoya katılmamalı" diyen Bryant, bir kişinin yasayı ihlal edip etmediğine karar vermenin kendi görevi olmadığını ekledi.

Drumcree yürüyüşü 1990'lı yıllarda Kuzey İrlanda tarihinin en ciddi olaylarına yol açmıştı. Geçit Törenleri Komisyonu 1998'de Orange Order'ın Garvaghy Road'dan geçmesini yasaklamış, bu karar cuma gününe kadar geçerliliğini korumuştu.

Garvaghy Road Sakinleri Koalisyonu'ndan Breandán Mac Cionnaith, pazar gecesi protestoculara seslenerek pazartesi günü Emniyet Müdürü ve Kuzey İrlanda Bakanı ile görüşeceğini söyledi. "Son 48 saat herkes için uzun geçti" diyen Mac Cionnaith, yürüyüşü bir kez durdurduklarını ve kalıcı olarak engellemek için çalışacaklarını belirtti. Sakinlerin "anlaşma yapmayacağını" ve "geri adım atmayacağını" vurgulayan Mac Cionnaith, anlaşmazlığın "bir süre daha süreceği" uyarısında bulundu.

Taraflar arasında çözüm arayışı

Sir Chris Bryant, pazar akşamı DUP, İttifak Partisi, Ulster Birlik Partisi (UUP) ve Sosyal Demokrat İşçi Partisi (SDLP) temsilcileriyle Drumcree anlaşmazlığını görüştü. Sinn Féin, görüşmeyi kabul ettiğini ancak toplantı biçiminin Bakan'a uygun olmadığını açıkladı. Bryant, SDLP'nin uluslararası arabulucu çağrısına "herkesin önerisini değerlendireceğini" yanıtını verdi ve ana siyasi partilerle görüştüğünü, ancak henüz bir çözüme ulaşılamadığını belirtti.

Orange Order'ın Portadown Bölge Lideri Nigel Dawson, polisin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini sabırla beklediklerini ve Drumcree'de kalmaya devam edeceklerini söyledi. Yürüyüşün saat 08.00'e kadar başlaması gerekiyordu ancak polis yolu açık olmadığını bildirdi. Yürüyüşe katılacak kişi sayısı 60 yerine 35 olarak sınırlandırılmıştı.

Birinci Bakan O'Neill, gece yarısına kadar protestocuların yolda kalmasını istedi. "Yürüyüşün bu yola bugüne kadar inememesinin nedeni sizin burada olmanız" diyen O'Neill, en az gece 12'ye kadar kalmaları çağrısında bulundu.

Emniyet Müdürü Jon Boutcher, polis operasyonunun "şiddet veya düzensizlik çıkmamasını" sağladığını belirterek son 24 saatin "çok zorlu geçtiğini" söyledi. Boutcher, yaşananlarla ilgili delil topladıklarını ve uygun zamanda işlem yapılacağını ifade etti.

Öte yandan SDLP lideri Claire Hanna, gerilimin azaltılması ve "siyasi liderlik" gösterilmesi çağrısı yaptı. UUP lideri Jon Burrows ise hukukun üstünlüğünün "herkes" için geçerli olması gerektiğini vurguladı.