Perakende sektörü babalık izninde öne çıkıyor

İngiltere'de perakende sektörü, çalışan babalara sunulan babalık izni konusunda diğer sektörlerin önüne geçti. Marks & Spencer (M&S) ve Tesco, altı hafta tam ücretli babalık izni sağlayarak yasal asgari olan iki haftanın çok üzerine çıkıyor. Yeni araştırmalar, perakende sektöründeki bu cömert politikalarla inşaat, imalat ve tarım gibi sektörlerdeki uygulamalar arasındaki farkın giderek açıldığını ortaya koydu.

M&S, 2024 yılında babalık iznini iki haftadan altı haftaya çıkararak tam ücretli hale getirdi. Şirket çalışanı Joe Erskine, 17 ay önce ikinci çocuğu dünyaya geldiğinde bu yeni politikadan yararlandığını belirterek, "Esnek bir şekilde altı hafta ücretli babalık izni alabilmek, benim ve ailem için büyük fark yarattı. Eşime destek olma ve yeni bir ebeveyn olarak hayata alışma zamanı buldum" dedi.

Perakende devleri ve diğer şirketler

The Dad Shift kampanya grubu ve Inspiring Dads'ten Ian Dinwiddy'nin derlediği verilere göre, M&S ve Tesco'nun yanı sıra özel mülkiyetteki Ikea, Lego ve Virgin Media O2 gibi şirketler de yeni babalara tam ücretli daha fazla izin sunuyor. Asda, Waitrose ve Lidl gibi perakendecilerin son yıllarda artırdığı babalık izni, sadece beş işverenin yaklaşık 650 bin çalışan için ebeveyn iznini iyileştirmesini sağladı.

Perakende işletmeleri ve mağaza çalışanları sendikası Usdaw, İşçi Partisi milletvekili Connor Rand'in ev sahipliğinde parlamentoda bir yuvarlak masa toplantısı düzenledi. 2024'te milletvekili seçilmeden önce Usdaw'da araştırmacı olan Rand, babalık izninin kendi ailesi için kritik olduğunu vurgulayarak, "İniş çıkışlarda oğlumla bağ kurabildim ve eşime destek olabildim. Ülkemizde pek çok baba bunu yapamıyor. Bu durum değişmeli" ifadelerini kullandı.

Yasal haklar ve sektörel farklar

İngiltere'de çalışan babalar, haftalık 194,32 sterlin veya ortalama haftalık kazançlarının yüzde 90'ından hangisi daha düşükse o tutar üzerinden ödenen iki haftalık yasal babalık iznine sahip. Bu tutar, ulusal yaşam ücretinin yarısından bile az. Kampanyacılar, İngiltere'nin Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkeleri arasında 43 ülke içinde 40. sırada yer aldığını ve Avrupa'nın en az cömert babalık izni hakkına sahip ülkesi olduğunu savunuyor.

The Dad Shift'in analizine göre, inşaat sektörü çalışan erkeklerin yaklaşık onda birini istihdam etmesine rağmen, yasal babalık ödemesi alanların sadece onda birini oluşturuyor. Bunun nedeni kısmen bazı inşaat işçilerinin serbest meslek sahibi olması ve ücretli babalık izni hakkından yararlanamaması. Tarım sektöründe de durum benzer; çoğunluğu serbest meslek sahibi olan tarım çalışanlarının önemli bir kısmı bu haktan yoksun.

İnşaat şirketi JCB, daha önce sunduğu üç günlük izni iki hafta tam ücretli babalık iznine çıkarmış olsa da, sektör ortalamasının altında kalıyor. İş gücünün yüzde 80'inden fazlası erkek olan uçak motoru, gemi türbini ve küçük nükleer santral üreticisi Rolls-Royce ise yalnızca iki hafta tam ücretli izin veriyor.

Son haftalarda 100'den fazla İşçi Partisi milletvekili, Andy Burnham'a yaklaşan bütçede babalık iznini iyileştirme çağrısında bulundu. Milletvekilleri, kazançların yüzde 90'ı üzerinden haftalık 1.200 sterlinle sınırlı altı haftalık babalık izni getirilmesini ve bu hakkın serbest meslek sahibi babalara da genişletilmesini talep ediyor. İngiltere'nin ebeveyn izni sistemine ilişkin 18 aylık hükümet incelemesinin bu yıl içinde raporunu açıklaması bekleniyor.