Azorlar'da Corvo adası deniz kuşlarını kurtarmak için karanlığa gömülüyor

Portekiz'in Azorlar takımadasının en küçük ve en kuzeydeki adası olan Corvo, her sonbahar beş gece boyunca karanlığa gömülüyor. 2019'dan bu yana adanın yaklaşık 450 kişilik nüfusu, yapay ışığın Cory yelkovanları üzerindeki olumsuz etkileriyle mücadele etmek için kamu aydınlatmasını gönüllü olarak kapatıyor. Cory yelkovanı, Atlas Okyanusu'na özgü bir deniz kuşu türü.

Uygulama, 1991 yılında bölge sakinlerinin çok sayıda yavru yelkovanın ölümüne tanık olmasıyla başladı. Genç kuşlar, yuvada geçirdikleri üç ayın ardından okyanusa ilk uçuşlarını yaparken yönlerini yıldızlara göre belirliyor. Ancak sokak lambalarının yapay parlaklığı pek çok kuşun kafasını karıştırıyor ve kuşlar Vila do Corvo'nun dar sokaklarına çakılıyor.

Yerel halk, o dönemde karanlıkta köyün sokaklarında dolaşarak geceleri düşen kuşları kurtarmaya başladı. Bu çaba diğer topluluklara da ilham verdi ve 1995'te Azorlar özerk yönetimi, diğer sekiz adayı da kapsayacak şekilde "SOS Cagarro" (yelkovan) kampanyasını başlattı. İlerleyen yıllarda Portekiz Kuş Araştırmaları Derneği (SPEA) projeye katılarak kampanyanın büyümesine katkı sağladı.

Gönüllüler gece boyunca kuşları topluyor

Gece saat 02.00'ye yaklaşırken bile gönüllü gençler, kurtarılan kuşlara yardım etmek için çalışmayı sürdürüyor. Leonardo Xavier, köyün çevresinde yönünü kaybetmiş kuşları yakalamaya yardım eden genç gönüllülerden biri. Adanın orman bekçisi Rui Pimentel ise Cory yelkovanlarının korunmasında ön saflarda yer alıyor. SPEA ekibi, Cory yelkovanı yavrularının başlıca avcısı olan kedilere karşı yuvaların çevresine ultrasonik cihazlar yerleştirdi.

Fotoğrafçı, bu girişimi 2024 yılının haziran ayında adaya yaptığı ikinci ziyarette keşfetti. Cory yelkovanlarını daha önce açık denizde gözlemlemişti, ancak adadaki bir dükkânda gördüğü kampanya çıkartması sayesinde karanlık uygulamasından haberdar oldu. Kendisine konu anlatıldığında, geri dönüp süreci belgelemeye karar verdi.

Bugün Corvo, kamu aydınlatmasını tamamen kapatarak kuşların yapay ışığın etkisi olmadan okyanusa ulaşmasına yardımcı olan tek ada olma özelliğini koruyor. Karanlık saatlerde yalnızca güvenlik ışıkları yanıyor. Hane halkının ev içi ışıklarını kapatma zorunluluğu bulunmuyor, ancak birçok kişi gönüllü olarak bunu yapıyor.

Kampanya 30 binden fazla kuşu kurtardı

SPEA'da çalışan deniz biyoloğu Tania Pipa, adadaki her yapay ve doğal Cory yelkovanı yuvasını tek tek kontrol ediyor. Azorlar'ın en büyük adası olan São Miguel doğumlu Pipa, kuşları denetlemek için her yıl Corvo'ya geliyor.

Ada karanlığa gömüldüğünde yıldızlar net biçimde görülüyor. Kuşlar okyanusa ulaşma umuduyla yola çıkarken, insanlar adanın tek yerleşim yeri olan Vila do Corvo'da dolaşarak düşen kuşları bulup kurtarıyor. Kurtarılan kuşlar, geceyi karton kutularda geçirerek toparlanıyor ve ertesi gün okyanusa yakın bir uçurumdan serbest bırakılıyor. Böylece yeni yuvaları olan suya ulaşmak için ikinci bir şans elde ediyorlar.

Kampanyaya göre 2015'ten bu yana Azorlar'da 30 binden fazla Cory yelkovanı yavrusu kurtarıldı. Bunların yaklaşık 6 bini yalnızca Corvo adasında kurtarıldı. Bu kolektif çaba, ışık kirliliğinin azaltılmasının ekolojik dengeyi nasıl yeniden sağlayabileceğine dair güçlü bir örnek oluşturuyor.