Pensilvanya'da Amish toplumunda kızamık salgını büyüyor

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde, modern yaşamın birçok yönünden uzak duran Amish toplumunda görülen kızamık salgını, ülkenin 1992'den bu yana yaşadığı en ölümcül salgın olarak kayıtlara geçti. Eyalet sağlık yetkilileri, salgın nedeniyle dört kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Salgının merkez üssü, Pensilvanya'nın Lancaster County (Lancaster İlçesi) bölgesi. Buraya komşu olan Chester County'de görev yapan klinik sorumlusu hemşire Dale Weiser, son aylarda her gün yaklaşık 30 mil (48,3 km) yol kat ederek Amish ailelerin yaşadığı kırsal bölgeye gidiyor. Weiser, zaman zaman mutfak masasının etrafında toplanan onlarca aile üyesine kızamık aşısı yapıyor.

Weiser, karşılaştığı kişilerin çoğunun sağlık sigortası olmadığını ve sağlık sistemiyle fazla temas kurmadıklarını belirterek, "İnsanlarla konuşup sorularını yanıtladığınızda ve güven inşa ettiğinizde, çoğu zaman farklı bir karar veriyorlar" dedi. Hemşire, salgının başlangıcından bu yana yaklaşık 100 kişiyi evlerinde aşıladı.

Aşı kampanyası ve toplumun yapısı

Eyalet sağlık departmanı BBC'ye yaptığı açıklamada, salgının nisan sonunda başlamasından bu yana salgın merkezine yakın noktalarda kurulan geçici kliniklerde yaklaşık 4.300 kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşısı uygulandığını bildirdi. Chester County'de ise toplam 538 MMR aşısı yapıldı; bunların 340'ı insanların evleri gibi özel ortamlarda gerçekleştirildi.

Chester County Sağlık Departmanı Direktörü Jeanne Franklin, yetkililerin Covid-19 salgını döneminde kullandıkları bazı yöntemleri tekrar devreye aldıklarını söyledi. Ekipler, salgın hakkında bilgi vermek için kapı kapı dolaşıyor ve aşı için özel ortamlar sunuyor. Franklin, "İnsanlar arayıp 'Kliniğinize gelemem ya da fikrimi değiştirdiğimi kimsenin bilmesini istemem' diyor. 'Bize gelirseniz çok daha kolay olur' diyorlar" ifadelerini kullandı.

Amish toplumu, 1700'lerin başında ABD'ye gelmeye başladı ve ilk cemaat Pensilvanya'nın Lancaster kentine yerleşti. Sade kıyafetleri nedeniyle "Sade İnsanlar" olarak da bilinen Amishler, birçok teknolojiyi kullanmıyor; otomobil yerine at arabalarıyla seyahat ediyor. Pensilvanya'da yaklaşık 90 bin Amish yaşıyor ve tahminlere göre Lancaster bölgesindeki Amishlerin yalnızca dörtte biri MMR aşısı olmuş durumda.

Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden genetik epidemiyolog Braxton Mitchell, aşı karşıtı güçlü bir duruşun olmadığını, ancak sağlık hizmetine erişimin zor olduğunu belirtti. Mitchell, Amishlerin son derece sosyal bir topluluk olduğunu, virüsün bir kilise grubuna bulaşması durumunda aşısız herkesi etkilediğini söyledi. Yetkililere göre salgında şu ana kadar iki yenidoğan, 18 yaşında bir kişi ve 40 yaşında bir kadın hayatını kaybetti. Mitchell, toplumun özellikle bebeklere yönelik riskler konusunda endişeli olduğunu ekledi.

Siyasi tartışma ve yanlış bilgi

Salgın, ABD'de siyasi tartışmaları da alevlendirdi. Eyalet sağlık departmanının ilk iki ölümü duyurmasının ardından Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., sosyal medya üzerinden en az bir ölümü tartışmaya açtı. Demokrat Partili Vali Josh Shapiro, Kennedy'ye salgını kötüleştiren yanlış bilgi yaydığını söyledi. Lancaster County adli tabibi Stephen Diamantoni, bebeklerden birinin kızamık değil dalak yırtılması nedeniyle öldüğünü belirtti. Johns Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu'ndan çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanı William Moss ise kızamık enfeksiyonunun çocuğu savunmasız hale getirdiğini ifade etti.

Dale Weiser, bilgisayara erişimi sınırlı olan bu kapalı toplulukta bile sosyal medyada yayılan yanlış teorilerin kök saldığını söyledi. İnsanların aşıda kendilerini manyetik yapabilecek ağır metaller ya da bilgisayar çipi olup olmadığını sorduğunu aktaran Weiser, topluluğun şu anda zor bir dönemden geçtiğini belirtti. Eyalet yetkilileri, önümüzdeki okul yılının bulaşıcı virüsün yayılması için daha fazla fırsat yaratmasından endişe ediyor.