Depresyon ilacı araştırması: essitalopram nüksü önlemede öne çıktı

Yaklaşık 10 bin hastanın katıldığı geniş bir analizde, depresyon ilaçlarının hastaları belirtilerden uzak tutmadaki etkinliği karşılaştırıldı. Bir yıl boyunca farklı ilaçlar kullanan hastaların verileri incelendiğinde, essitalopram nüksü önlemede en iyi sonucu verdi. Agomelatin ve duloksetin onu izledi; prozak (fluoksetin) ise bu iki ilacın hemen altında yer aldı.

Uzmanlar, bulguların herkesin essitalopram gibi bir ilaca geçmesi gerektiği ya da diğer antidepresanların işe yaramadığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Çünkü tüm ilaçlar etkili olabiliyor ve her birinin artıları ve eksileri bulunuyor.

Depresyon toplumda yaygın; Birleşik Krallık'ta yaklaşık her altı kişiden birini etkiliyor. Doğru tedavi ve destekle kişiler iyileşebiliyor ancak bazılarında depresyon tekrarlayabiliyor.

Nüksü önlemek için mevcut öneriler

Doktorlar, nüksü önlemek için depresyon sona erdikten sonra en az altı ay daha antidepresan kullanılmasını ve ardından ilacın kademeli olarak bırakılmasını öneriyor.

The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan yeni analiz, bir düzineden fazla yaygın antidepresanın etkinliğini karşılaştıran önceki çalışmaları inceledi. Bulunan farkların küçük olduğu ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

Depresyonun birçok nedeni ve ilaçlar ile konuşma terapileri dahil çeşitli tedavi yöntemleri var. Uzmanlar, hastaların hangi tedavinin kendileri için en uygun olduğunu doktorlarıyla görüşmesi gerektiğini söylüyor. Birçok tıbbi kılavuz, essitalopram, sertralin ve fluoksetin (Prozak) gibi SSRI (seçici serotonin geri alım inhibitörü) antidepresanları ilk tercih olarak öneriyor. Bu ilaçlar ruh haliyle bağlantılı olan serotonini artırıyor.

Yeni analize göre Prozak (fluoksetin) ile karşılaştırıldığında:

• essitalopram kullanan kişilerde belirtilerin iyileşme ve bu durumun kalıcı olma olasılığı daha yüksekti; ilacı bırakma olasılıkları ise daha düşüktü
• agomelatin (atipik bir antidepresan) ve duloksetin (bir SNRI, yani seçici noradrenalin geri alım inhibitörü) de iyi performans gösterdi
• sertralin dahil diğer ilaçlar daha iyi sonuç vermedi

Uzmanlar: Kişiye göre değerlendirme şart

Araştırmacılardan Hollanda'daki Radboud Üniversitesi'nden Prof. Eric Ruhé, ilaç seçiminin kişiden kişiye değişebileceğini söyledi. "Yine de çalışmamız, reçete yazanların ve hastaların birlikte vereceği kararlara yardımcı olabilir: Bir antidepresana başlıyorsanız, sadece iyileşmenize yardımcı olacak değil, aynı zamanda iyi kalmanızı sağlayacak bir ilaç seçin" dedi.

Londra'daki Imperial College uzmanlarından Dr. Sameer Jauhar, araştırmanın yararlı bilgiler sunduğunu ancak "hangi antidepresanın bir hastada en iyi çalışacağını söyleyemeyeceğini" belirtti. Jauhar, "Bu bulguları, mevcut antidepresanına iyi yanıt veren birinin tedavisini değiştirmesi için bir neden olarak yorumlamam" diye ekledi.

Royal College of Psychiatrists'ten Prof. Allan Young ise "Bazı ilaçlar uzun vadeli sonuçlarda diğerlerine göre küçük bir avantaj gösterse de farklar mütevazı ve tedaviye karar verirken yan etkiler, önceki yanıt ve hasta tercihi gibi bireysel faktörlerin önüne geçmesi olası değil" dedi.

Tüm ilaçlar gibi essitalopram da uyku sorunları, kabızlık ve kilo alma gibi yan etkilere yol açabiliyor; ancak herkes bu etkileri yaşamıyor. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi), essitalopram veya benzeri bir SSRI'nin etkisiz ya da uygun olmaması durumunda doktorların SNRI gibi farklı bir antidepresan türü önerebileceğini belirtiyor. Amitriptilin gibi daha eski trisiklik antidepresanlar artık daha az reçete ediliyor.

Ruh sağlığı kuruluşu Mind, kişilerin antidepresanların olası faydaları ve yan etkileri ile konuşma terapileri ve farkındalık gibi diğer destek türleri hakkında net bilgilere erişmesi gerektiğini vurguluyor. Kuruluş, "Kişilerin kendileri için işe yarayan doğru tedaviyi bulmadan önce birden fazla ilaç denemesi yaygın. Ve işe yarayan şey zaman içinde değişebilir" açıklamasını yaptı. Mind'ın internet sitesinde farklı antidepresanları karşılaştırmaya yardımcı bilgiler yer alıyor.